Skip to main content
แด่ความสูญเสียและหยาดน้ำตา: เข้าใจความหมายของความเศร้า ผ่าน 5 ระยะแห่งการเยียวยารักษาใจ

Book cover grief

ความเสียใจภายหลัง

(REGRETS)

เมื่อคนที่เรารักเสียชีวิต เรามักจะถูกทิ้งให้อยู่กับความเสียใจภายหลังมากมายเกี่ยวกับสิ่งที่เราหวังว่าน่าจะได้พูดออกไป และสิ่งที่เราหวังว่าน่าจะได้ทำ เราอาจเสียใจกับสิ่งที่เราไม่ได้ทำหรือไม่ได้พูด เราเฝ้าวนเวียนนึกถึงสิ่งที่เราหวังว่าน่าจะได้พูด และสิ่งที่เราหวังว่าไม่น่าจะพูดออกไปเลย เราทุกคนคือมนุษย์ มีคนเพียงหยิบมือเดียวเท่านั้นที่สามารถพูดได้ว่าพวกเขาไม่มีความเสียใจเลยแม้แต่น้อย ความเสียใจภายหลังเป็นส่วนหนึ่งของการสูญเสีย และคุณไม่ได้อยู่เพียงลำพังในการเผชิญกับประสบการณ์นี้

ชีวิตมักจะสั้นกว่าที่เราหวังไว้ และเรามักจะไม่พร้อมรับมือกับการสูญเสีย ดังนั้นจึงเป็นเรื่องธรรมชาติอย่างยิ่งที่เรื่องต่างๆ จะให้ความรู้สึกเหมือนยังไม่เสร็จสมบูรณ์ เรามักจะไม่มีเวลาพอที่จะทำทุกสิ่งที่เราหวังไว้ให้เสร็จสมบูรณ์ มีคนเพียงน้อยนิดที่รู้สึกว่าตนเองได้ทำทุกอย่างครบถ้วนแล้ว ไม่ต้องพูดถึงการทำสิ่งเหล่านั้นให้ดีเลย เรามักจะมีความฝันที่ยังไม่เป็นจริง และมีความปรารถนาที่ยังไม่ได้รับการตอบสนองเสมอ เป็นไปได้ว่าไม่ว่าคุณจะทำเพื่อคนที่คุณรักมากแค่ไหน ดูแลและรักพวกเขามากเพียงใด มันก็จะมีสิ่งอื่นที่คุณน่าจะทำได้อีกเสมอ คำว่า "น่าจะทำได้มากกว่านี้" ที่เราโหยหาและปรารถนานั้นมีอยู่เสมอและเปลี่ยนรูปแบบไปเรื่อยๆ หากคุณทำสิ่งนั้นสำเร็จ (ไม่ว่ามันจะเป็นอะไรก็ตาม) สิ่งอื่นก็จะเข้ามาแทนที่มันอยู่ดี

ฮอลลี่มีความเสียใจเพียงเรื่องเดียวตอนที่เธอป่วย คือการที่เธอจะไม่ได้มีชีวิตอยู่ดูลูกสาวเติบโต เธอต่อรองกับพระเจ้าโดยกล่าวว่า "พระเจ้าคะ ได้โปรดให้ฉันอยู่กับลูกจนกว่าลูกจะเข้าโรงเรียนอนุบาล แล้วเธอจะดูแลตัวเองได้ และฉันจะไม่ขออะไรอีกเลย"

ฮอลลี่ได้รับของขวัญเป็นเวลาที่เพิ่มขึ้น ในงานจบการศึกษาชั้นอนุบาลของลูกสาว เธอมองดูลูกและพูดว่า "พระเจ้าคะ ขอแค่จนกว่าลูกจะอายุสิบขวบเถอะ เธอต้องการแม่ให้นานกว่านี้อีกนิด"

ฮอลลี่เสียชีวิตตอนที่ลูกสาวอายุ 11 ปี แม้ว่าหลังจากนั้นเธอจะขอให้พระเจ้ารอจนกว่าลูกสาวจะเข้าสู่วัยรุ่นก็ตาม คนที่รักเธอจะยังคงเสียใจเสมอที่ฮอลลี่ไม่ได้เวลา "มากกว่านี้"

มันจะมีความเสียใจภายหลังอยู่เสมอ คุณน่าจะดูรายการทีวีที่เขาชอบด้วยกัน คุณน่าจะพูดคำว่า "ฉันรักคุณ" อีกสักครั้ง คุณน่าจะไปเยี่ยมเขาอีกสักหน

เราทุกคนรู้ดีในทางความคิดว่าเราไม่ได้มีเวลาตลอดไป เรายังรู้อีกว่าเราไม่สามารถทำได้ทุกอย่าง แต่ความคิดเชิงตรรกะไม่ได้ช่วยบอกให้หัวใจเข้าใจ ความเสียใจภายหลังเป็นเรื่องของหัวใจ มันคือความโหยหาที่จะทำได้มากกว่านี้และเป็นโอกาสที่จะทำให้ดีขึ้นเสมอ ความเสียใจจะกลายเป็นของอดีตเสมอ และความตายก็มีวิธีที่โหดร้ายในการดึงความสนใจไปที่ความเสียใจภายหลัง มากกว่าที่มันสมควรได้รับ

ภาพลวงตาของเวลาที่ไม่มีที่สิ้นสุด บดบังความเข้าใจของเราที่มีต่อคุณค่าของกันและกัน คุณค่าดังกล่าวจะเติบโตขึ้นในยามที่เกิดความตาย เมื่อเราตระหนักถึงทุกสิ่งที่สูญเสียไป ในงานศพ เพื่อนสมัยเด็กของสามีคุณพูดถึงช่วงเวลาหลายปีที่พวกเขาเติบโตมาด้วยกัน และคุณก็คิดว่า "ฉันตั้งใจไว้เสมอว่าจะถามเขาว่าการเติบโตในชิคาโกเป็นอย่างไร" คุณชอบมีทโลฟที่เธอทำ แต่สูตรมันคืออะไรล่ะ? บางทีคุณอาจเคยได้ยินเรื่องราวที่คนที่คุณรักเล่าซ้ำแล้วซ้ำเล่าในงานเลี้ยงอาหารค่ำและงานปาร์ตี้หลายครั้ง และตอนนี้คุณเพิ่งรู้ตัวว่าคุณมีคำถามเกี่ยวกับเรื่องราวนั้น แต่ไม่มีใครอยู่ที่นี่เพื่อตอบคำถามเหล่านั้นแล้ว คุณถูกทิ้งให้อยู่กับความเสียใจแทนที่จะได้คำตอบ

อเล็กซานเดอร์เบื่อการอาศัยอยู่ในอพาร์ตเมนต์ เขาต้องการซื้อบ้านร่วมกับลอร่า ภรรยาของเขา ลอร่าไม่ได้แค่ต้องการบ้าน แต่เธอจินตนาการและใฝ่ฝันถึงมัน เธอพูดไม่หยุดเกี่ยวกับวิธีที่เธอจะตกแต่งมัน และหน้าตาของสวนหลังบ้าน เธอถึงขั้นพูดว่าผู้คนจะรู้สึกอย่างไรเมื่อเข้ามาในบ้านของเธอ: ความอบอุ่นและสีสันที่จะช่วยให้ผู้คนผ่อนคลาย อันที่จริง เธอคงจะมีความสุขที่จะซื้อบ้านนั้นทันที แม้ว่าพวกเขาจะเจอบ้านที่พวกเขาไม่มีกำลังจ่ายก็ตาม

แต่อเล็กซานเดอร์เป็นคนมองโลกตามความเป็นจริง "ยังไม่ถึงเวลา" เขามักจะพูด "รอจนกว่าเราจะทำรายได้ต่อปีมากกว่าค่าผ่อนบ้านสามเท่าก่อน" ความทรงจำในวัยเด็กที่เลวร้ายที่สุดของเขาคือการที่พ่อแม่กังวลว่าจะมีเงินไม่พอจ่ายบิลต่างๆ

ไม่นาน ลอร่าก็พบว่าเธอเป็นมะเร็งกระเพาะอาหารระยะลุกลามและมีชีวิตอยู่ได้อีกเพียงไม่กี่เดือน เดือนต่อๆ มาพวกเขาใช้เวลาส่วนใหญ่ในโรงพยาบาลและอยู่กับหมอ และก่อนที่อเล็กซานเดอร์จะรู้ตัว เธอก็จากไปเสียแล้ว เรื่องบ้านในฝันไม่เคยถูกนำมาพูดถึงอีกเลย เพราะพวกเขาถูกกลืนกินไปกับความเจ็บป่วยของเธอ หลังจากเธอเสียชีวิตนั่นเอง เขาจึงถูกโจมตีด้วยความเสียใจอย่างรุนแรงที่ไม่ได้ซื้อบ้าน

"มันจะยากอะไรนักหนา?" เขาคิด "เราน่าจะจัดการมันได้ ต่อให้เธอตายในบ้านในฝันของเธอ ฉันก็สามารถขายมันทีหลังได้ อย่างน้อยความฝันของเธอก็คงจะเป็นจริง"

ตอนนี้อเล็กซานเดอร์มีความเสียใจและมีข้อมูลที่เขาไม่มีในตอนนั้น เขาจะรู้ได้อย่างไรว่าพวกเขาไม่ได้มีเวลา 40 ปีในการทำให้บ้านในฝันและสิ่งอื่นๆ อีกมากมายเป็นจริง? แต่ในความเสียใจของเขา อารมณ์ความรู้สึกกลับเอาชนะรายละเอียดและความเป็นจริงต่างๆ ไปหมดสิ้น

ความฝันมักจะเป็นความเสียใจของวันพรุ่งนี้ และสิ่งที่เราหวังไว้อาจไม่ได้เป็นของเราเสมอไป

นอกจากนี้ยังมีเรื่องเล็กๆ น้อยๆ จอชชอบร้องเพลงเดิมซ้ำแล้วซ้ำเล่าเสมอ วันหนึ่งภรรยาของเขาสั่งห้ามเด็ดขาดไม่ให้เขาร้องเพลงนั้นอีก หากไม่ได้ยืนอยู่หลังประตูห้องอาบน้ำและมีน้ำไหลรดหน้า แต่หลังจากเขาเสียชีวิต เธอพร้อมจะแลกทุกอย่างเพื่อที่จะได้ยินเพลงงี่เง่านั่นอีกครั้ง และเสียใจอย่างสุดซึ้งที่เธอไปดับเสียงเพลงในใจสามีของเธอ

นอกเหนือจากวิธีที่เราใช้ชีวิตแล้ว ยังมีคำถามว่าเราตายอย่างไร และความเสียใจก็คือ เราจำเป็นต้องตายไหม? จะเป็นอย่างไรถ้าเราทำแตกต่างออกไป ในเมื่อระบบการแพทย์สมัยใหม่เต็มไปด้วยทางเลือกมากมาย—การแพทย์ตะวันออกเทียบกับการแพทย์ตะวันตก การรักษาแบบแข็งขันเทียบกับการรักษาแบบประคับประคอง เราไปหาหมอตั้งแต่มีอาการผิดปกติครั้งแรก หรือเราทึกทักเอาเองว่ามันไม่มีอะไรและรอไปก่อน?

ไม่ว่าคุณจะตัดสินใจเลือกทางไหน เนื่องจากผลลัพธ์ในตอนนี้คือการสูญเสีย คุณอาจเสียใจที่ไม่ได้เลือกอีกทางเลือกหนึ่ง เราเคยเห็นผู้คนเลือกทุกวิถีทางที่เป็นไปได้ในการจัดการกับความเจ็บป่วย และบอกคุณได้เลยว่าทางเลือกส่วนใหญ่ที่ทำให้ผู้คนนอนไม่หลับเพราะความเสียใจนั้น จะไม่ได้สร้างความแตกต่างใดๆ ในแง่ของผลลัพธ์ การรู้ความจริงข้อนี้ไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะรับฟัง โดยเฉพาะเมื่อมีหนังสือมากมายที่พูดถึงวิธีรักษา และมีโฆษณาของโรงพยาบาลและการรักษามะเร็ง แต่มีความแตกต่างระหว่างโรคที่รักษาได้กับโรคที่รักษาไม่ได้ และสิ่งนี้สามารถเป็นยารักษาความเสียใจได้ ความจริงก็คือ ในกรณีส่วนใหญ่ การทำสิ่งต่างๆ ให้แตกต่างออกไปอาจเปลี่ยนแปลงแค่กระบวนการ แต่ไม่สามารถป้องกันความตายได้

จงทำดีที่สุดเพื่อทำใจยอมรับและสงบศึกกับความเสียใจให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ มันเป็นเรื่องไม่สมจริงที่คุณจะสามารถทำได้ทุกอย่างในชีวิต มันเป็นเรื่องไม่สมจริงพอๆ กันที่จะเป็นคนที่สมบูรณ์แบบและไม่มีความเสียใจเลย จงให้อภัยตัวเอง มันจริงไม่ใช่หรือว่า ถ้าคุณสามารถตัดสินใจได้ดีกว่านั้น คุณก็คงทำไปแล้ว? คุณทำดีที่สุดแล้วในช่วงเวลานั้นของชีวิตคุณ

บางครั้งความเศร้าโศกอาจเก็บซ่อนการเยียวยาไว้ ไม่ใช่แค่สำหรับการสูญเสีย แต่สำหรับคุณในฐานะมนุษย์คนหนึ่ง หากคุณมีความกล้าหาญที่จะสืบเสาะความรู้สึกของคุณไปจนถึงจุดกำเนิดของมัน มันอาจเป็นเพียงความเศร้าธรรมดา แต่มันก็อาจย้อนกลับไปสู่ความรู้สึกที่ลึกซึ้งยิ่งกว่านั้น ความเสียใจภายหลังจะเป็นส่วนหนึ่งของความเศร้า แต่ถ้าคุณตามรอยเส้นด้ายนั้นไปจนถึงแก่นของมัน คุณอาจพบกับความรู้สึกผิดพลาดบางอย่างที่อยู่กับคุณมาตลอดชีวิต ความเศร้าโศกนี้อาจมอบโอกาสสำหรับการเยียวยาที่ยิ่งใหญ่กว่าเดิม

ในแง่ของความเสียใจที่เกี่ยวกับคนที่เรารักที่จากไป หากมีสิ่งที่คุณหวังว่าน่าจะได้พูดออกไป จงรู้ไว้ว่าคุณยังคงสามารถพูดสิ่งเหล่านั้นในใจกับคนที่คุณรักได้ ไม่มีคำว่าสายเกินไปที่จะพูดว่า "ฉันขอโทษ ยกโทษให้ฉันนะ และฉันก็ยกโทษให้คุณ ฉันรักคุณ และฉันขอบคุณ"

หลังจากนั้น จะมีอะไรให้เสียใจอีก?

• • •

Book cover grief

➥ ความเสียใจภายหลัง