ภาค 2 ธรรมนูญแห่งฐานานุกรมของพระศาสนจักร

 ตอน 1 อำนาจสูงสุดของพระศาสนจักร

หมวด 1 สมเด็จพระสันตะปาปา และคณะพระสังฆราช

มาตรา 330 ตามพระประสงค์ของพระเจ้า นักบุญเปโตรและอัครสาวกอื่นๆประกอบเป็นคณะเดียวฉันใด พระสันตะปาปา ผู้สืบตำแหน่งนักบุญเปโตรและบรรดาพระสังฆราชผู้สืบตำแหน่งอัครสาวก ก็ประกอบเป็นหนึ่งเดียวกันฉันนั้น

ส่วน 1 สมเด็จพระสันตะปาปา

มาตรา 331 พระสังฆราชแห่งพระศาสนจักรกรุงโรมผู้ซึ่งได้รับมอบตำแหน่งหน้าที่ที่พระเจ้าได้มอบเป็นพิเศษแก่นักบุญเปโตรผู้เป็นอันดับแรกในบรรดาอัครสาวก และต้องถ่ายทอดตำแหน่งนี้แก่ผู้สืบตำแหน่งของท่านต่อไปท่านเป็นหัวหน้าคณะพระสังฆราช เป็นผู้แทนของพระคริสตเจ้าและเป็นนายชุมพาบาลของพระศาสนจักรสากลในโลกนี้ ด้วยเหตุนี้โดยตำแหน่งหน้าที่ของท่าน ท่านจึงมีอำนาจปกติสูงสุดเต็มเปี่ยมโดยตรงและสากลในพระศาสนจักรซึ่งท่านสามารถใช้อำนาจนี้อย่างอิสระเสมอ

มาตรา 332 วรรค 1 สมเด็จพระสันตะปาปาทรงได้รับอำนาจเต็มและสูงสุดในพระศาสนจักรโดยวิธีการเลือกตั้งอันชอบด้วยกฎหมายซึ่งท่านเองยอมรับพร้อมกับการอภิเษกเป็นพระสังฆราช ดังนั้นผู้ที่ได้รับเลือกที่มีฐานันดรพระสังฆราชอยู่แล้วก็จะได้รับอำนาจเป็นพระ-สันตะปาปาทันทีที่ผู้นั้นยอมรับผลการเลือกตั้งแต่ถ้าหากผู้ที่ได้รับเลือกยังมิได้มีฐานันดรพระสังฆราช ก็ให้ผู้นั้นรับอภิเษกเป็นพระสังฆราชในขณะนั้นเลย

วรรค 2 หากเกิดกรณีที่พระสันตะปาปาสละตำแหน่งของท่านเพื่อให้การสละตำแหน่งมีผล ต้องให้การสละตำแหน่งนั้นเป็นไปอย่างอิสระและต้องแสดงเจตจำนงนี้อย่างถูกต้องโดยไม่จำเป็นให้ผู้ใดยอมรับการสละตำแหน่งดังกล่าว

มาตรา 333 วรรค 1 พระสันตะปาปาอาศัยตำแหน่งหน้าที่ของท่านเองมีอำนาจไม่เพียงแต่ในพระศาสนจักรสากลเท่านั้นแต่ยังมีอำนาจปกติอันสูงสุดเหนือพระศาสนจักรท้องถิ่นทั้งหมด และเหนือกลุ่มของพระศาสนจักรเหล่านั้นด้วยและอำนาจสูงสุดของพระองค์ ทำให้อำนาจเฉพาะปกติ และโดยตรงซึ่งบรรดาพระสังฆราชมีในพระศาสนจักรท้องถิ่น ภายใต้การดูแลของตนมีความมั่นคง และปลอดภัย

วรรค 2 พระสันตะปาปาในการปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้อภิบาลสูงสุดของพระศาสนจักรพระองค์ปฏิบัติหน้าที่เป็นหนึ่งเดียวเสมอกับบรรดาพระสังฆราชอื่นๆ และยิ่งกว่านั้นกับพระศาสนจักรสากลด้วย อย่างไรก็ตามพระองค์มีสิทธิกำหนดรูปแบบการใช้อำนาจนี้ไม่ว่าเป็นแบบส่วนตัวหรือเป็นแบบหมู่คณะ ทั้งนี้ตามความจำเป็นของพระศาสนจักร

วรรค 3 ไม่มีการอุทธรณ์หรือการร้องเรียน โต้แย้งคำตัดสินหรือกฤษฎีกาของพระสันตะปาปา

มาตรา 334 บรรดาพระสังฆราชพร้อมให้ความช่วยเหลือพระสันตะปาปาในการปฏิบัติหน้าที่ของพระองค์ โดยให้ความร่วมมือในรูปแบบต่างๆ หนึ่งในรูปแบบเหล่านั้นคือสมัชชาพระสังฆราช นอกนั้น บรรดาพระคาร์ดินัล รวมทั้งบุคคลอื่นและองค์กรต่างๆ ก็มีส่วนช่วยเหลือพระองค์ตามความจำเป็นของยุคสมัยบุคคลและองค์กรเหล่านี้ปฏิบัติหน้าที่ที่ได้รับมอบในนาม และอำนาจของพระองค์เพื่อประโยชน์ของพระศาสนจักรทั้งมวลตามกฎเกณฑ์ที่กฎหมายบัญญัติไว้

มาตรา 335 เมื่อตำแหน่งพระสันตะปาปาว่างลงหรือเมื่อพระองค์ถูกขัดขวางมิให้ปฏิบัติหน้าที่อย่างสิ้นเชิงห้ามมีการเปลี่ยนแปลงใดๆ ในการปกครองพระ-ศาสนจักรสากลอย่างไรก็ตามให้ปฏิบัติตามกฎหมายที่ได้ตราไว้พิเศษ สำหรับสถานการณ์เหล่านี้