หมวด 9 การแยกกันของคู่แต่งงาน

ส่วน 1 การสิ้นสุดของพันธะ

มาตรา 1141 การแต่งงานที่ทำพิธีถูกต้องตามกฎหมายและสมบูรณ์ด้วยเพศสัมพันธ์ไม่สามารถสลายได้ด้วยอำนาจใดๆ ของมนุษย์ หรือด้วยเหตุอันใดนอกจากความตาย

มาตรา 1142 การแต่งงานที่ยังไม่สมบูรณ์ด้วยเพศสัมพันธ์ระหว่างผู้รับศีลล้างบาปทั้งสองฝ่าย หรือระหว่างผู้รับศีลล้างบาปฝ่ายหนึ่งกับผู้มิได้รับศีลล้างบาปอีกฝ่ายหนึ่ง สามารถสลายโดยพระสันตะปาปาเพราะเหตุอันชอบ โดยการร้องขอของทั้งสองฝ่าย หรือฝ่ายหนึ่งฝ่ายเดียวแม้อีกฝ่ายหนึ่งไม่ยินยอม

มาตรา 1143 วรรค 1 การแต่งงานระหว่างบุคคลที่ไม่ได้รับศีลล้างบาปทั้งสองฝ่ายสลายได้ด้วยอภิสิทธิ์นักบุญเปาโลเพื่อให้เป็นคุณแก่ความเชื่อของฝ่ายที่รับศีลล้างบาปการสลายนั้นเกิดขึ้นทันทีที่ฝ่ายรับศีลล้างบาปแต่งงานใหม่ขอแต่ให้ฝ่ายไม่ได้รับศีลล้างบาปแยกจากไป

วรรค 2 ถือได้ว่าฝ่ายไม่ได้รับศีลล้างบาปแยกจากไปถ้าเขาไม่ยินยอมอยู่ร่วมกับฝ่ายรับศีลล้างบาปหรือไม่ยอมอยู่ร่วมกันอย่างสันติ โดยปราศจากการหมิ่นประมาทพระผู้สร้างเว้นแต่ฝ่ายที่ได้รับศีลล้างบาป หลังจากรับศีลล้างบาปแล้วได้ทำให้อีกฝ่ายหนึ่งแยกจากไปด้วยเหตุอันชอบ

มาตรา 1144 วรรค 1 เพื่อให้ฝ่ายที่รับศีลล้างบาปสามารถแต่งงานใหม่ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายฝ่ายที่ไม่ได้รับศีลล้างบาปจะต้องได้รับการทาบทามเสมอว่า

    1. เขาประสงค์จะรับศีลล้างบาปด้วยหรือไม่

    2. อย่างน้อย เขาประสงค์จะอยู่อย่างสงบกับฝ่ายที่รับศีลล้างบาป โดยไม่ประมาทพระผู้สร้างหรือไม่

วรรค 2 การทาบทามนี้ ต้องทำ หลังรับศีลล้างบาปแล้วแต่ว่าผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นเมื่อมีเหตุอันหนักสามารถอนุญาตให้ทำการทาบทามนั้นไม่ว่าก่อนหรือหลังการรับศีลล้างบาป ขอแต่ให้เป็นที่แจ้งชัดอย่างน้อยจากขบวนการนอกศาลอย่างสรุปว่า การทาบทามไม่อาจทำได้หรือไม่มีประโยชน์

มาตรา 1145 วรรค 1 ให้ถือเป็นกฎว่าการทาบทามนั้นต้องทำด้วยอำนาจของผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นของฝ่ายที่กลับใจ ถ้าคู่แต่งงานอีกฝ่ายหนึ่งขอเวลาเพื่อให้คำตอบผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจคนเดียวกันนั้นต้องให้เวลาแก่เขา โดยเตือนเขาว่าถ้าระยะเวลาที่ขอผ่านไป โดยไม่มีคำตอบใดๆ การนิ่งเงียบถือว่าเป็นคำตอบปฏิเสธ

วรรค 2 การทาบทาม แม้ทำ เป็นการส่วนตัวของฝ่ายที่กลับใจถูกต้องตามกฎหมาย และยิ่งกว่านั้นชอบด้วยกฎหมายด้วย ถ้ารูปแบบการทาบทามที่กำหนดไว้ข้างบนนี้ไม่สามารถปฏิบัติได้

วรรค 3 ในทั้งสองกรณี จะต้องพิสูจน์ได้ทางกฎหมายในขอบเขตอำนาจภายนอก เกี่ยวกับการทาบทามที่ได้ทำ และผลของการทาบทามนั้น

มาตรา 1146 ฝ่ายที่รับศีลล้างบาป มีสิทธิ์แต่งงานใหม่กับฝ่ายคาทอลิก

    1. หากอีกฝ่ายหนึ่งตอบปฏิเสธต่อการทาบทาม หรือหากมีการละเว้นการทาบทามโดยชอบด้วยกฎหมาย

    2. หากฝ่ายที่ไม่ได้รับศีลล้างบาป ไม่ว่าได้รับการทาบทามแล้วหรือว่ายังมิได้รับการทาบทาม ในตอนแรก อยู่ร่วมกันอย่างสงบโดยไม่หมิ่นประมาทพระผู้สร้างแต่ภายหลังได้แยกจากไปโดยไม่มีเหตุอันชอบธรรมทั้งนี้ โดยคงไว้ซึ่งข้อกำหนดของมาตรา 1144 และ 1145

มาตรา 1147 อย่างไรก็ดี ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่น เมื่อมีเหตุอันหนักสามารถอนุญาตให้ฝ่ายที่รับศีลล้างบาป แต่งงานกับฝ่ายที่ไม่เป็นคาทอลิกไม่ว่าจะได้รับศีลล้างบาปหรือไม่ โดยใช้อภิสิทธิ์นักบุญเปาโล ทั้งนี้โดยต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดต่างๆของมาตราที่เกี่ยวกับการแต่งงานของผู้ถือนิกายต่างกันด้วย

มาตรา 1148 วรรค 1 บุรุษที่ไม่ได้รับศีลล้างบาปซึ่งมีภรรยาที่ไม่ได้รับศีลล้างบาปหลายคนพร้อมกันเมื่อได้รับศีลล้างบาปในพระศาสนจักรคาทอลิกแล้วหากเป็นการทรมานที่จะอยู่กับภรรยาคนแรกก็สามารถเลือกเอาภรรยาคนหนึ่งในบรรดาภรรยาเหล่านั้นโดยแยกขาดจากภรรยาคนอื่นๆ กฎเดียวกันนี้ใช้ได้กับสตรีที่ไม่ได้รับศีลล้างบาปซึ่งมีสามีที่มิได้รับศีลล้างบาปหลายคนพร้อมกัน

วรรค 2 ในกรณีที่กล่าวถึงใน วรรค 1 เมื่อรับศีลล้างบาปแล้วการแต่งงานต้องทำตามรูปแบบของกฎหมาย โดยต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดต่างๆที่เกี่ยวกับการแต่งงานของผู้ถือนิกายต่างกัน และข้อกำหนดอื่นๆ ของกฎหมายหากจำเป็น

วรรค 3 ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่น ต้องเอาใจใส่ให้ภรรยาคนแรกและคนอื่นๆ ที่ต้องแยกไป ได้รับปัจจัยครองชีพที่เพียง พอ ตามกฎแห่งความเป็นธรรมความรักเยี่ยงคริสตชนและความเที่ยงธรรมตามธรรมชาติโดยคำนึงถึงสภาพทางศีลธรรม ทางสังคมทางเศรษฐกิจของพื้นที่และของบุคคล

มาตรา 1149 บุคคลที่ไม่ได้รับศีลล้างบาปซึ่งเมื่อรับศีลล้างบาปในพระศาสนจักรคาทอลิกแล้วไม่สามารถคืนสู่การอยู่ร่วมกันกับคู่แต่งงานที่ไม่ได้รับศีลล้างบาปเพราะถูกจับเป็นเชลย หรือถูกเบียดเบียน สามารถแต่งงานใหม่ได้ถึงแม้ว่าอีกฝ่ายหนึ่งจะได้รับศีลล้างบาปในระหว่างนั้น ทั้งนี้โดยคงไว้ซึ่งข้อกำหนดของมาตรา 1141

มาตรา 1150 ในเรื่องที่สงสัย อภิสิทธิ์ของความเชื่อได้รับประโยชน์จากกฎหมาย