ลักษณะที่ 3 สัญญา และโดยเฉพาะ การจำหน่ายจ่ายโอน

มาตรา 1290 สิ่งใดที่กฎหมายบ้านเมืองในพื้นที่นั้น กำหนดอย่างทั่วไปหรืออย่างเฉพาะเกี่ยวกับสัญญา และการสิ้นสุดลงของสัญญาต้องปฏิบัติในกฎหมายพระ ศาสนจักรเกี่ยวกับสิ่งที่อยู่ใต้อำนาจการปกครองของพระศาสนจักร โดยมีผลแบบเดียวกันเว้นแต่กฎหมายทางบ้านเมืองจะขัดต่อกฎหมายของพระเจ้าหรือกฎหมายพระศาสนจักรจะกำหนดไว้เป็นอย่างอื่นทั้งนี้ให้คงไว้ซึ่งข้อกำหนดของกฎหมายมาตรา 1547

มาตรา 1291 ทรัพย์สินซึ่งตั้งขึ้นเป็นกองมรดกถาวรของนิติบุคคลสาธารณะโดยการกำหนดที่ชอบด้วยกฎหมายและค่าของมันสูงกว่าค่าที่กฎหมายกำหนดทรัพย์สินนั้นอาจจำหน่ายออกได้โดยถูกต้องก็ต่อเมื่อมีอนุญาตของผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจตามกฎเกณฑ์ของกฎหมาย

มาตรา 1292 วรรค 1 โดยคงไว้ซึ่งข้อกำหนดของกฎหมายมาตรา 638 วรรค 3 เมื่อค่าของทรัพย์สินที่เสนอขาย อยู่ระหว่างค่าต่ำสุดและสูงสุดซึ่งต้องกำหนดโดยสภาพระสังฆราชสำหรับแต่ละแขวงถ้าเป็นกรณีที่เกี่ยวกับนิติบุคคลที่ไม่ขึ้นกับพระสังฆราชสังฆมณฑลผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจต้องถูกกำหนดโดยธรรมนูญของนิติบุคคลนั้นเองถ้าเป็นกรณีอื่น ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจคือพระสังฆราชสังฆมณฑลซึ่งต้องทำการร่วมกับความเห็นชอบของคณะที่ปรึกษาฝ่ายเศรษฐกิจ และความเห็นชอบของคณะที่ปรึกษาพร้อมกับความเห็นชอบของผู้มีส่วนได้เสียส่วนในกรณีที่เกี่ยวกับการจำหน่ายทรัพย์สินของสังฆมณฑลเองผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจ คือพระสังฆราชสังฆมณฑลโดยต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะบุคคลดังกล่าวด้วย

วรรค 2 อย่างไรก็ดี ถ้าเป็นการจำหน่ายที่มีค่าเกินกว่าราคาประเมินสูงสุดหรือที่ถวายแก่พระศาสนจักรโดยการบนบาน หรือวัตถุที่มีค่าทางศิลปะหรือทางประวัติศาสตร์การจำหน่ายนั้นต้องมีอนุญาตของสันตะสำนักเพิ่มอีกด้วยเพื่อมีผลถูกต้องตามกฎหมาย

วรรค 3 ถ้าทรัพย์สินที่จะจำหน่าย เป็นสิ่งที่แบ่งแยกได้การขออนุญาตเพื่อการจำหน่าย จะต้องระบุส่วนที่ได้จำหน่ายไปแล้วด้วยมิฉะนั้นการอนุญาตไม่มีผลตามกฎหมาย

วรรค 4 บุคคลผู้มีส่วนในการให้คำแนะนำหรือความเห็นชอบในการจำหน่ายทรัพย์สินต้องไม่ให้คำแนะนำหรือความเห็นชอบนั้นเว้นแต่จะได้รับแจ้งให้ทราบอย่างถี่ถ้วนก่อนถึงสถานภาพทางเศรษฐกิจของนิติบุคคล ซึ่งเป็นเจ้าของทรัพย์สินที่เสนอขายและทราบถึงทรัพย์สินส่วนที่ได้ขายไปแล้วด้วย

มาตรา 1293 วรรค 1 เพื่อจำหน่ายทรัพย์สิน ซึ่งมีราคาสูงกว่าค่าประเมินต่ำสุด ยังต้องมี

    1. เหตุผลอันชอบ เช่น ความจำเป็นเร่งด่วน ผลประโยชน์ที่แจ้งชัดเหตุผลทางจิตศรัทธา ทางความเมตตาหรือเหตุผลทางการอภิบาลที่มีน้ำหนักอย่างอื่น

    2. การประเมินราคาทรัพย์สินที่จะจำหน่าย ต้องทำเป็นลายลักษณ์อักษร โดยผู้เชี่ยวชาญ

วรรค 2 ข้อควรระวังอื่นๆ ซึ่งผู้มีอำนาจอันชอบด้วยกฎหมายกำหนดไว้ ต้องถือตามด้วย เพื่อหลีกเลี่ยงความเสียหายแก่พระศาสนจักร

มาตรา 1294 วรรค 1 ปกติทรัพย์สินต้องไม่จำหน่ายในราคาที่ต่ำกว่าราคาซึ่งบ่งไว้ในราคาประเมิน

วรรค 2 เงินที่ได้จากการจำหน่ายทรัพย์สิน ต้องลงทุนอย่างระมัดระวังเพื่อประโยชน์ของพระศาสนจักรหรือใช้จ่ายอย่างฉลาดตามจุดประสงค์ของการจำหน่ายทรัพย์สิน

มาตรา 1295 เงื่อนไขที่จำเป็นในกฎหมายมาตรา 1291 – 1294 ซึ่งธรรมนูญของนิติบุคคลต้องสอดคล้องด้วยต้องถือตามไม่เฉพาะแต่ในการจำหน่ายทรัพย์สินเท่านั้นแต่ยังต้องถือตามในธุรกิจใดๆ อีกด้วยเพื่อมิให้สภาพกองมรดกของนิติบุคคลเสื่อมทรามลง

มาตรา 1296 ทุกครั้งที่ทรัพย์สินของพระศาสนจักรถูกจำหน่ายออกไปโดยขาดรูปแบบที่จำเป็นตามกฎหมายพระศาสนจักรแต่การจำหน่ายนั้นมีผลตามกฎหมายบ้านเมือง ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจเมื่อได้พิจารณาอย่างถี่ถ้วนแล้ว ต้องตัดสินว่า ต้องดำเนินคดีความหรือไม่ และเป็นคดีชนิดไหน กล่าวคือชนิดเกี่ยวกับบุคคล หรือเกี่ยวกับทรัพย์สินใครเป็นผู้ฟ้อง และฟ้องใคร เพื่อทวงสิทธิของพระศาสนจักร

มาตรา 1297 โดยคำนึงสภาพแวดล้อมของท้องที่ สภาพระสังฆราชมีหน้าที่กำหนดกฎเกณฑ์เกี่ยวกับการให้เช่าทรัพย์สินของพระศาสนจักร เป็นต้นเกี่ยวกับการอนุญาตที่ต้องได้รับจากผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจฝ่ายพระศาสนจักร

มาตรา 1298 เว้นแต่เป็นเรื่องที่มีความสำคัญเพียงเล็กน้อย ทรัพย์สินของพระศาสนจักรต้องไม่ขายหรือให้เช่าแก่ผู้บริหารทรัพย์สินเองหรือแก่ญาติสายโลหิต หรือญาติเกี่ยวดองจนถึงชั้นที่สี่ของเขาโดยมิได้รับอนุญาติพิเศษจากผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจ เป็นลายลักษณ์อักษร