ตอน 1 คดีแพ่งธรรมดา

ลักษณะ 1 การเริ่มคดี

หมวด 1 หนังสือฟ้องร้องเพื่อเริ่มคดีความ

มาตรา 1501 ผู้พิพากษาไม่สามารถพิจารณาคดีใดๆ ได้ เว้นไว้แต่ว่าคู่คดีที่เกี่ยวข้อง หรือผู้ผดุงความยุติธรรมได้ยื่นคำร้องขึ้นสู่ศาลตามกฎเกณฑ์ของกฎหมายพระศาสนจักร

มาตรา 1502 บุคคลผู้ที่ประสงค์จะฟ้องผู้อื่นต้องเสนอหนังสือฟ้องร้องต่อผู้พิพากษาที่มีอำนาจ ในหนังสือฟ้องนั้น ต้องอธิบายข้อขัดแย้งและขอให้ผู้พิพากษาตัดสินความ

มาตรา 1503 วรรค 1 ผู้พิพากษาอาจรับคำฟ้องด้วยวาจาได้เมื่อโจทก์ถูกขัดขวางไม่ให้เสนอหนังสือฟ้องร้อง หรือเมื่อเป็นคดีที่สามารถสืบสวนได้ง่าย หรือมิใช่เป็นคดีที่สำคัญ

วรรค 2 อย่างไรก็ตาม ในทั้งสองกรณีผู้พิพากษาจะต้องให้นายทะเบียนศาลบันทึกคำฟ้องไว้เป็นลายลักษณ์อักษรและต้องอ่านให้โจทก์ฟัง และรับรองคำฟ้องนั้นและสิ่งนี้ใช้แทนคำฟ้องที่เขียนโดยโจทก์ และมีผลทั้งหมดตามกฎหมาย

มาตรา 1504 หนังสือฟ้องร้องที่เริ่มคดีความ ต้อง:
    1. ระบุว่าจะฟ้องคดีนั้นกับผู้พิพากษาคนใด ฟ้องเรื่องอะไร และใครเป็นผู้ฟ้อง
    2. ระบุพื้นฐานของสิทธิของโจทก์ และอย่างน้อยระบุข้อเท็จจริง และหลักฐานทั่วๆ ไปที่ใช้พิสูจน์เรื่องที่กล่าวหา
    3. มีโจทก์ หรืออัยการ ลงนามรับรอง พร้อมกับระบุวัน เดือน และปีเช่นเดียวกัน ที่อยู่ของโจทก์ หรือของอัยการหรือสถานที่ที่เขาบอกว่าเขาอาศัยอยู่เพื่อรับหมายศาลด้วย
    4. ระบุภูมิลำเนา หรือกึ่งภูมิลำเนาของจำเลย

มาตรา 1505 วรรค 1 เมื่อผู้พิพากษาเดี่ยวหรือประธานผู้พิพากษาที่เป็นองค์คณะได้เห็นว่าทั้งเรื่องนั้นอยู่ในอำนาจของตนและโจทก์ไม่ขาดคุณสมบัติตามกฎหมายในการขึ้นศาล ผู้พิพากษานั้นต้องรับหรือปฏิเสธหนังสือฟ้องร้องด้วยคำสั่งของตนโดยเร็วที่สุดเท่าที่ทำได้

วรรค 2 หนังสือฟ้องร้อง สามารถถูกปฏิเสธได้ เฉพาะเมื่อ
    1. ผู้พิพากษา หรือศาลนั้นไม่มีอำนาจ
    2. เป็นที่แน่ชัดโดยไม่มีข้อสงสัยว่า โจทก์ขาดคุณสมบัติตามกฎหมายในการขึ้นศาล
    3. ไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดของกฎหมายมาตรา 1504 ข้อ 1-3
    4. เป็นที่ชัดแจ้งว่า หนังสือฟ้องร้องนั้นไม่มีมูลใดๆ และเป็นไปไม่ได้ ที่จะให้มีมูลขึ้นมาจากกระบวนการพิจารณาคดี

วรรค 3 หากหนังสือฟ้องร้องถูกปฏิเสธเพราะข้อบกพร่องซึ่งสามารถแก้ไขได้โจทก์ก็สามารถเขียนหนังสือฟ้องร้องใหม่ให้ถูกต้องและยื่นต่อผู้พิพากษาคนเดิมได้อีก

วรรค 4 คู่คดีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง มีสิทธิเสมอภายในเวลา 10 วันทำงานเพื่อเสนอคำร้องขอที่มีเหตุผลด้านการปฏิเสธหนังสือฟ้องร้องต่อศาลอุธรณ์หรือต่อศาลที่เป็นองค์คณะหากหนังสือฟ้องร้องนั้นได้ถูกปฏิเสธโดยประธานศาลที่เป็นองค์คณะนั้นปัญหาเรื่องการปฏิเสธนั้นจะต้องได้รับการแก้ไขโดยเร็วที่สุดเท่าที่ทำได้

มาตรา 1506 หากภายในเวลา 1 เดือนนับจากวันยื่นหนังสือฟ้องร้อง ผู้พิพากษาไม่ออกหมายศาลว่าจะรับหรือปฏิเสธหนังสือฟ้องร้องนั้น ตามข้อกำหนดของกฎหมาย มาตรา 1505 คู่คดีที่เกี่ยวข้อง สามารถเรียกร้องให้ผู้พิพากษาปฏิบัติหน้าที่ของตนอย่างไรก็ตาม หากผู้พิพากษายังคงเงียบเฉยอีกเป็นเวลา 10 วันหลังการเรียกร้องของคู่คดี ให้ถือว่าผู้พิพากษารับหนังสือฟ้องแล้ว