ยอห์น บุตรของเศเบดี
ยอห์น (John Son of Zebedee) หรือ โยอันเนส (Iōannēs - กรีก, โยฮานาน - Yôhānān - ฮีบรู) น้องชายของยากอบ เป็นบุตรคนเล็กของเศเบดี และเป็นชาวประมงจากเบธไซดาเช่นกัน
- ท่านได้รับเรียกขณะอยู่บนเรือหาปลาพร้อมกับพี่ชายให้มาติดตามพระเยซูเจ้า (มก 1:19-20)
- ในมาระโก ยอห์นเป็นหนึ่งในศิษย์สามคนที่ใกล้ชิดพระเยซูเจ้ามากที่สุด (ร่วมกับยากอบพี่ชายและซีโมนเปโตร): ที่เหตุการณ์การชุบชีวิตบุตรสาวของไยรัส (มก 5:37), ที่เหตุการณ์การประจักษ์พระวรกาย (มก 9:2) และในสวนเกทเสมนี (มก 14:33)
- ในพระวรสารสหทรรศน์ มีเพียงครั้งเดียวที่กล่าวถึงยอห์นเพียงลำพัง: ท่านรายงานว่าบรรดาศิษย์ได้ห้ามปรามคนที่ไม่ใช่ผู้ติดตามพระเยซูเจ้าไม่ให้ขับไล่ปีศาจในพระนามของพระองค์ (มก 9:38 // ลก 9:49)
- ยอห์นได้รับเลือกจากพระเยซูเจ้าร่วมกับเปโตรให้ไปเตรียมอาหารค่ำปัสกา (ลก 22:8 [แต่ใน มก 14:13 ไม่ได้ระบุชื่อ])
- ในพระวรสารนักบุญยอห์น มีการกล่าวถึงท่านอย่างชัดเจนเพียงครั้งเดียว โดยอ้างถึง "บุตรของเศเบดี" ในรายชื่อของศิษย์บางคนที่ได้พบกับพระเยซูเจ้าผู้ทรงกลับคืนพระชนมชีพในแคว้นกาลิลี (ยน 21:2)
- ตามธรรมประเพณีตั้งแต่ช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่สอง ยอห์นถูกระบุว่าเป็น "ศิษย์ที่พระเยซูเจ้าทรงรัก" (Beloved Disciple) ในพระวรสารนักบุญยอห์น ซึ่งถูกกล่าวถึงเป็นครั้งแรกเมื่อท่านเอนกายอยู่ข้างพระเยซูเจ้าในการรับประทานพระกระยาหารค่ำมื้อสุดท้าย (ยน 13:23)
- ท่านเป็นศิษย์เพียงคนเดียวในกลุ่มสิบสองคนที่ร่วมเป็นพยานในการตรึงกางเขนของพระเยซูเจ้า (ยน 19:25-26) และท่านเป็นศิษย์คนแรกที่เห็นคูหาฝังพระศพที่ว่างเปล่า (ยน 20:2-5)
- ท่านอาจจะเป็นศิษย์ที่อยู่กับเปโตรในลานบ้านระหว่างการพิจารณาคดีของพระเยซูเจ้า ซึ่งถูกอธิบายว่าเป็นคนรู้จักของมหาสมณะ (ยน 18:15)
- ตาม ยน 21:24-25 การเขียนพระวรสารฉบับที่สี่นี้ยกเครดิตให้กับ "ศิษย์ที่พระเยซูเจ้าทรงรัก"
- ในหนังสือกิจการฯ ยอห์นปรากฏตัวร่วมกับเปโตร ขณะสวดภาวนาในพระวิหารและรักษาคนง่อย (กจ 3:1-10) ทำให้ต้องแก้ต่างการกระทำของตนต่อหน้าสภาซันเฮดริน (กจ 4:7, 13) ซึ่งบรรดาผู้นำอธิบายว่าพวกท่านเป็นคนที่ไม่ได้เรียนหนังสือ (ในเรื่องธรรมบัญญัติ)
- เมื่อชาวสะมาเรียกลับใจมารับความเชื่อผ่านทางพันธกิจของฟิลิป ยอห์นได้ร่วมเดินทางไปกับเปโตรเพื่อรับรอง เสริมสร้าง และขยายพันธกิจในสะมาเรีย (กจ 8:14-17, 25)
- เปโตรบรรยายว่ายอห์น ร่วมกับยากอบและเคฟาส (ซีโมนเปโตร) เป็นหนึ่งใน "อัครสาวกผู้เป็นเสาหลัก" (กท 2:9) ซึ่งเป็นการยืนยันถึงบทบาทผู้นำของยอห์นในพระศาสนจักรที่เยรูซาเล็ม
- ข้อเสนอที่ว่ายอห์น บุตรของเศเบดี ถูกจับกุมเมื่อเปาโลเบียดเบียนผู้ติดตามพระเยซูเจ้าในเยรูซาเล็ม และถูกประหารชีวิตจากผลโหวตของเปาโลในเยรูซาเล็มนั้น (Witherington) เป็นเพียงข้อสันนิษฐานล้วนๆ
- นักบุญอีเรเนอุส (ค.ศ. 130–200) ปกป้องมุมมองที่ว่าอัครสาวกยอห์นเป็นผู้เขียนจดหมายของนักบุญยอห์นและพระวรสารนักบุญยอห์นในเมืองเอเฟซัส โดยมีจุดประสงค์เพื่อตอบโต้ความผิดพลาดของเคลินทัส (Cerinthus) และพวกนิโคเลติอัน (Irenaeus, Haer. 3.3.4)
- นักบุญจัสติน มรณสักขี ผู้ซึ่งอาศัยอยู่ในเมืองเอเฟซัสราวปี ค.ศ. 150 ยืนยันว่า ยอห์นผู้เขียนหนังสือวิวรณ์ (วว 1:1, 4, 9; 22:8) คืออัครสาวกยอห์น (Justin, Dial. 81)
- โปลีคราเตสแห่งเอเฟซัส (Polycrates of Ephesus) (ค.ศ. 189–198) อ้างว่าตนทราบว่ายอห์นถูกฝังไว้ที่เอเฟซัส (Eusebius, Hist. eccl. 3.31.3; 5.24.1-3)
- ตัวบทนอกสารบบต่างๆ รวมถึง "กิจการของยอห์น" (Acts of John) ที่เขียนขึ้นในศตวรรษที่สอง เน้นย้ำถึงชัยชนะของยอห์นเหนือการนมัสการของคนต่างศาสนา (เช่น Acts John 37-55 เล่าว่าท่านทำลายวิหารอาร์เทมิสในเอเฟซัส) แต่ไม่ได้ให้ข้อมูลทางประวัติศาสตร์ที่เชื่อถือได้เกี่ยวกับพันธกิจของยอห์น