(History of Canon Law)
ประวัติศาสตร์โครงสร้างทางกฎหมายของพระศาสนจักรตั้งแต่ยุคหลังอัครสาวกจนถึงปัจจุบันนั้นมีความซับซ้อนอย่างยิ่ง พระศาสนจักรไม่ได้ถือกำเนิดขึ้นมาพร้อมกับโครงสร้างการบริหารที่จัดการไว้เรียบร้อยแล้ว แต่ได้พัฒนากฎระเบียบและขั้นตอนต่างๆ ไปพร้อมกับการเติบโตและแผ่ขยาย ในกระบวนการดังกล่าว กฎเกณฑ์ของพระศาสนจักรถูกหล่อหลอมโดยความต้องการภายใน วัฒนธรรมรอบข้าง และแรงกดดันจากสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป
กระบวนการวิวัฒนาการนี้ไม่ใช่เส้นทางที่ราบรื่นหรือเป็นเส้นตรงเลย แต่มันคล้ายคลึงกับความผันผวนของกลุ่มชนผู้แสวงบุญที่กำลังเดินทางข้ามทวีปอันแปลกตา ต้องเผชิญอุปสรรคและได้รับประโยชน์จากสิ่งที่พวกเขาพบเจอ พวกเขาตอบสนองและเรียนรู้จากสภาพแวดล้อมรอบตัว ป้องกันตนเองจากศัตรูในบางครั้ง แต่ก็ค้นพบและนำวิถีทางใหม่ๆ มาปรับใช้ พวกเขาหยิบยืมธรรมเนียมของผู้อื่นมาใช้จากทั้งความจำเป็นและจากความมีปรีชาญาณ
บทสรุปย่อของประวัติศาสตร์อันยาวนานของกฎหมายพระศาสนจักรนี้ สามารถแบ่งออกเป็นยุคต่างๆ ได้ดังนี้:
- ตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 1 ถึงปลายศตวรรษที่ 4:
ยุคหลังอัครสาวกและพระศาสนจักรยุคแรกเริ่ม (The Postapostolic and Early Church)
- ตั้งแต่ศตวรรษที่ 4 ถึงศตวรรษที่ 8:
พระศาสนจักรแห่งจักรวรรดิ (The Church of the Empire)
- ตั้งแต่ศตวรรษที่ 8 ถึงศตวรรษที่ 12:
พระศาสนจักรและระบบศักดินา (The Church and Feudalism)
- ตั้งแต่กลางศตวรรษที่ 12 ถึงกลางศตวรรษที่ 14:
ยุคคลาสสิก (The Classical Period)
- ตั้งแต่กลางศตวรรษที่ 14 ถึงศตวรรษที่ 18:
ยุคเสื่อมถอยและการปฏิรูป (Decline and Reform)
- ศตวรรษที่ 18 และ 19:
พระศาสนจักรในโลกสมัยใหม่ (The Church in the Modern World)
- ศตวรรษที่ 20 จนถึงสังคายนาวาติกันครั้งที่ 2:
การประมวลกฎหมายพระศาสนจักร (The Codification of Canon Law)
- ปลายศตวรรษที่ 20 และต้นศตวรรษที่ 21:
ประมวลกฎหมายฉบับปรับปรุงและการดิ้นรนเพื่อฟื้นฟูพระศาสนจักร (The Revised Code and the Struggle for Church Renewal)
กระบวนการสร้างกฎเกณฑ์มักถูกกระตุ้นให้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่มีการปฏิรูปพระศาสนจักร การตราและบังคับใช้กฎหมายถือเป็นส่วนสำคัญของกระบวนการฟื้นฟูพระศาสนจักร ปัจจุบันเรากำลังอยู่ท่ามกลางช่วงเวลาแห่งการปฏิรูป หลังจากที่เราสำรวจพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของกฎหมายพระศาสนจักรแล้ว เราจะกลับไปทบทวนช่วงเวลาสำคัญๆ ของการฟื้นฟูชีวิตพระศาสนจักร และรำลึกถึงบทบาทที่กฎหมายพระศาสนจักรมีในเหตุการณ์เหล่านั้น