Skip to main content
หลักการเบื้องต้น กฎหมายพระศาสนจักรคาทอลิก
Intro Book cover Canon law
บทที่ 29 “ศีลล้างบาป”

(Baptism)

ศีลล้างบาป ซึ่งเป็นประตูสู่ศีลศักดิ์สิทธิ์ประการอื่นๆ ทำให้ชายและหญิงหลุดพ้นจากบาป บังเกิดใหม่เป็นบุตรของพระเจ้า ได้รับการปรับให้เหมือนพระคริสตเจ้า และถูกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของพระศาสนจักร ศีลนี้มีความจำเป็นต่อความรอดพ้น ทั้งโดยการรับศีลจริง หรือโดยความปรารถนาที่จะรับ ศีลล้างบาปโปรดโดยการล้างด้วยน้ำ ควบคู่ไปกับรูปแบบคำกล่าวที่กำหนดไว้ คือสูตรแห่งพระตรีเอกภาพ (มาตรา 849)

การเฉลิมฉลอง
(Celebration)

Line deco2

ผู้ใหญ่เตรียมตัวรับศีลล้างบาปผ่านขั้นตอนการอบรม (จารีตการรับผู้ใหญ่เข้าเป็นคริสตชน - Rite of Christian Initiation of Adults - RCIA) บิดามารดาและพ่อหัวแม่หัวของทารกที่จะรับศีลล้างบาป ก็จะต้องได้รับการเตรียมความพร้อมโดยเจ้าอาวาสเช่นกัน (มาตรา 851, 788) การโปรดศีลล้างบาปทำได้โดยการจุ่มตัวลงในน้ำหรือการเทน้ำที่เสกแล้ว (มาตรา 853–54) ปกติแล้วจะมีการโปรดศีลล้างบาปในวันอาทิตย์หรือในค่ำคืนวันตื่นเฝ้าปัสกา (Easter Vigil) และในเขตวัดของตนเอง (มาตรา 856–57) ชื่อที่ตั้งให้เมื่อรับศีลล้างบาปไม่ควรขัดต่อความรู้สึกของคริสตชน (มาตรา 855)

ผู้โปรดศีล
(Minister)

Line deco2

 ผู้โปรดศีลล้างบาปตามปกติคือ พระสังฆราช พระสงฆ์ หรือสังฆานุกร แต่ถือเป็นเอกสิทธิ์ของเจ้าอาวาส บุคคลอื่นอาจได้รับมอบหมายให้โปรดศีลล้างบาปได้ และในกรณีจำเป็น ผู้ใดก็สามารถโปรดศีลล้างบาปได้หากมีเจตนาที่ถูกต้อง (มาตรา 861, 530) ศาสนบริกรจะโปรดศีลล้างบาปเฉพาะในอาณาเขตของตนเท่านั้น เว้นแต่จะได้รับอนุญาตให้โปรดที่อื่น (มาตรา 862) ผู้ที่มีอายุเกิน 14 ปี ต้องถูกส่งตัวไปให้พระสังฆราชประจำสังฆมณฑลเป็นผู้โปรดศีลล้างบาป (มาตรา 863)

ผู้รับศีล
(Those to Be Baptized)

Line deco2

 ทุกคนที่ยังไม่ได้รับศีลล้างบาปสามารถรับศีลล้างบาปได้ (มาตรา 864) ผู้ใหญ่ที่จะรับศีลล้างบาปต้องมีความเต็มใจ ได้รับการสั่งสอนมาอย่างเพียงพอ และพิสูจน์ตนเองในการดำเนินชีวิตคริสตชนผ่านขั้นตอนการอบรม (catechumenate) หากพวกเขาตกอยู่ในอันตรายถึงชีวิต อาจโปรดศีลล้างบาปให้ได้หากพวกเขาแสดงเจตจำนงที่จะรับและสัญญาว่าจะปฏิบัติตามข้อกำหนดของความเชื่อคริสตชน (มาตรา 865) ผู้ใหญ่ควรรับศีลกำลังและมีส่วนร่วมในศีลมหาสนิททันทีหลังจากรับศีลล้างบาป (มาตรา 866)

ทารกควรได้รับศีลล้างบาปภายในช่วงสัปดาห์แรกๆ หลังจากเกิด หากตกอยู่ในอันตรายถึงชีวิต ให้โปรดศีลล้างบาปให้ทารกโดยไม่ชักช้า (มาตรา 867) บิดามารดา (หรืออย่างน้อยคนใดคนหนึ่ง) ต้องยินยอมให้ทารกรับศีลล้างบาป และต้องมีความหวังอันมีเหตุผลว่าทารกจะได้รับการเลี้ยงดูในศาสนาคาทอลิก หากไม่มีความหวังดังกล่าว ควรเลื่อนการล้างบาปออกไป ทารกที่ตกอยู่ในอันตรายถึงชีวิตสามารถรับศีลล้างบาปได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย แม้ว่าบิดามารดาจะไม่ยินยอมก็ตาม (มาตรา 868)

หากหลังจากตรวจสอบอย่างรอบคอบแล้ว ยังคงมีความสงสัยว่าบุคคลนั้นได้รับศีลล้างบาปหรือไม่ หรือรับมาอย่างถูกต้องหรือไม่ ให้โปรดศีลล้างบาปแบบมีเงื่อนไข (เช่น "หากท่านยังไม่ได้รับศีลล้างบาป ข้าพเจ้าขอโปรดศีลล้างบาปให้ท่าน...") ผู้ที่ได้รับศีลล้างบาปในคริสตจักรที่ไม่ใช่คาทอลิก จะไม่ได้รับศีลล้างบาปแบบมีเงื่อนไข เว้นแต่ว่าหลังจากการตรวจสอบศีลล้างบาปของพวกเขาแล้ว จะมีเหตุผลร้ายแรงที่ทำให้สงสัยในความถูกต้องของศีลนั้น (มาตรา 869, 845)

พ่อทูนหัว แม่ทูนหัว
(Sponsors)

Line deco2

 ผู้รับศีลล้างบาปจะมีพ่อหรือแม่ทูนหัว (sponsor / godparent) หนึ่งคนเพื่อนำเสนอบุคคลนั้นเข้ารับศีลล้างบาป และหลังจากนั้นเพื่อช่วยให้ผู้รับศีลดำเนินชีวิตคริสตชนอย่างซื่อสัตย์ (มาตรา 872) อาจมีพ่อแม่ทูนหัวคนเดียว หรือมีทั้งชายและหญิงอย่างละคนก็ได้ (มาตรา 873) พ่อแม่ทูนหัวควรถูกเลือกโดยผู้ที่จะรับศีลล้างบาปหรือบิดามารดา ต้องมีอายุเกิน 16 ปี เป็นคาทอลิกที่รับศีลศักดิ์สิทธิ์ครบถ้วนแล้วและดำเนินชีวิตตามความเชื่อ และต้องไม่ใช่บิดามารดาของผู้ที่จะรับศีลล้างบาป ผู้ที่ได้รับศีลล้างบาปในคริสตจักรที่ไม่ใช่คาทอลิกสามารถทำหน้าที่เป็นพยานในการล้างบาปแบบคาทอลิกร่วมกับพ่อแม่ทูนหัวชาวคาทอลิกได้ แต่ไม่สามารถเป็นพ่อแม่ทูนหัวได้ (มาตรา 874)

การตั้งชื่อนักบุญองค์อุปถัมภ์
(Baptized name)

Line deco2

ในบริบทของคริสตชนคาทอลิกชาวไทยและธรรมเนียมปฏิบัติของพระศาสนจักรหลายแห่งทั่วโลก เมื่อมีการโปรดศีลล้างบาป จะมีธรรมเนียมการตั้ง "ชื่อนักบุญองค์อุปถัมภ์" หรือที่คริสตชนไทยมักเรียกกันว่า "ศาสนนาม" (Christian name หรือ Baptized name) ให้แก่ผู้ที่มารับศีลล้างบาป โดยมักจะนำหน้าชื่อจริงของผู้รับศีล

จุดประสงค์ของการตั้งชื่อนักบุญองค์อุปถัมภ์ คือเพื่อให้ผู้รับศีลล้างบาปมีนักบุญท่านนั้นเป็นองค์อุปถัมภ์คอยเสนอวิงวอนพระเจ้าเพื่อเขา และเพื่อยึดถือชีวประวัติรวมถึงคุณธรรมของนักบุญท่านนั้นเป็น "แบบอย่าง" ในการดำเนินชีวิตคริสตชน

ในมุมมองของประมวลกฎหมายพระศาสนจักร กฎหมายไม่ได้บังคับอย่างตายตัวว่า "ต้อง" เป็นชื่อของนักบุญที่มีรายนามอยู่ในสารบบเท่านั้น แต่ได้ให้หลักการสำคัญเพื่อปกป้องอัตลักษณ์ของคริสตชนไว้ใน มาตรา 855 ซึ่งระบุว่า:

"บิดามารดา ผู้รับรอง (พ่อหัว/แม่ทูนหัว) และเจ้าอาวาส ต้องเอาใจใส่ดูแลมิให้ตั้งชื่อที่ขัดกับความรู้สึกของคริสตชน (alien to Christian sensibility)" (มาตรา 855)

ความหมายของมาตรานี้คือ ห้ามตั้งชื่อที่เป็นการลบหลู่ศาสนา ชื่อของเทพเจ้าในตำนานปรัมปรา ชื่อที่สื่อถึงความชั่วร้าย หรือชื่อที่ขัดต่อคุณค่าทางคริสตศาสนาอย่างชัดเจน

ดังนั้น ในทางปฏิบัติของคริสตจักรคาทอลิกในประเทศไทย พระสงฆ์ เจ้าอาวาส และครูคำสอน จึงมักแนะนำให้บิดามารดาหรือผู้เตรียมตัวรับศีลล้างบาป (คริสตชนสำรอง) เลือกชื่อของนักบุญ อัครเทวดา หรือชื่อที่สื่อถึงธรรมล้ำลึกและคุณธรรมทางคริสตศาสนา (เช่น มารีอา ยอแซฟ ไมเคิ้ล ฯลฯ) เพื่อเป็นสิริมงคล เป็นเครื่องหมายของการเริ่มต้นชีวิตใหม่ และเป็นเครื่องเตือนใจถึงอัตลักษณ์ใหม่ในฐานะบุตรของพระเจ้าที่พวกเขาได้รับผ่านทางศีลล้างบาป

การบันทึก
(Records)

Line deco2

เจ้าอาวาสของสถานที่ที่มีการประกอบพิธีล้างบาปต้องบันทึกข้อมูลลงในสมุดล้างบาปโดยไม่ชักช้า ได้แก่ ชื่อผู้รับศีล ผู้โปรดศีล บิดามารดา พ่อหัวแม่หัว และพยาน รวมถึงวันและสถานที่รับศีลล้างบาป ตลอดจนวันและสถานที่เกิด (มาตรา 877, วรรค 1) นี่คือบันทึกศีลศักดิ์สิทธิ์หลักของบุคคลในพระศาสนจักร; การรับศีลศักดิ์สิทธิ์ประการอื่นๆ จะถูกบันทึกเพิ่มเติมลงในสมุดนี้ (มาตรา 535, วรรค 2; 895; 1054; 1122; 1123)

 

cathecism Book cover

อ่าน    "คำสอนคริสตชน - ซีรี่ - "

สำหรับใช้สอนคำสอน เตรียมตัวเข้าสู่พระศาสนา 

 

 

Intro Book cover Canon law