Skip to main content
เล่ม 3 - ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ เพศวิถี การสมรสและครอบครัว
บทที่ 10 ตอนที่ 2 “ความรักแบบอากาเป”

เขียนโดย
- พระสังฆราช รัฟฟาเอลโล มาร์ติเนลลี -
แปลและเรียบเรียงโดย
Faith4Thai.com

ลักษณะของ "ความรักแบบอากาเป"
(
agape หรือ caritas) คืออะไร? 

Line deco2

ความรักที่เข้าใจว่าเป็นอากาเป

  • เป็นความรักที่พร้อมเสียสละ
    ความรักกลายเป็นการดูแลเอาใจใส่ผู้อื่นและเพื่อผู้อื่น ความรักไม่แสวงหาเพื่อตนเองหรือความมึนเมาจากความสุขอีกต่อไป แต่แสวงหาความดีของบุคคลอันเป็นที่รักแทน ความรักกลายเป็นการสละละทิ้ง พร้อมที่จะเสียสละ แม้กระทั่งการแสวงหาการเสียสละนั้น ความสุขของผู้อื่นกลายเป็นสิ่งที่สำคัญกว่าความสุขของฉันเอง เมื่อนั้นจะไม่มีความปรารถนาที่จะเป็นผู้รับเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป แต่จะปรารถนาที่จะเป็นผู้ให้ และในอิสรภาพจากอัตตานี้เอง ที่มนุษย์จะได้ค้นพบตนเองและเปี่ยมไปด้วยความชื่นชมยินดี

  • เป็น "ความปีติยินดีอย่างล้นพ้น" (ecstasy)
    ไม่ใช่ในความหมายของความมึนเมาเพียงชั่วครู่ แต่เป็นความปีติยินดีอย่างล้นพ้นในฐานะการเดินทาง ในฐานะการอพยพอย่างถาวรจากอัตตาที่ปิดกั้นตนเอง ไปสู่การปลดปล่อยตนเองในการมอบตนเองเป็นของขวัญ และด้วยวิธีนี้เอง ที่เป็นการค้นพบตนเองอีกครั้ง หรือเป็นการค้นพบพระเจ้า: "ผู้ใดที่พยายามรักษาชีวิตของตนไว้ จะสูญเสียชีวิตนั้น แต่ผู้ใดที่สละชีวิตของตน จะรักษาชีวิตนั้นไว้ได้" (ลก 17:33) พระเยซูเจ้าตรัสไว้

  • ไม่ใช่เป็นเพียงความรู้สึก
    ความรู้สึกมาแล้วก็ไป อากาเปก็เป็นความรู้สึกเช่นกัน แต่ไม่ใช่แค่นั้น มันครอบคลุมมิติและการแสดงออกทั้งหมดของบุคคล ความรักยังเกี่ยวข้องกับเจตจำนงและสติปัญญาด้วย ด้วยพระวาจาของพระองค์ พระเจ้าทรงตรัสกับสติปัญญาของเรา กับเจตจำนงของเรา และกับอารมณ์ของเรา "เพื่อที่เราจะได้เรียนรู้ที่จะรักพระองค์ ด้วยสุดจิตสุดใจ และสุดวิญญาณของเรา"

  • แสวงหาความเด็ดขาด ในความหมายสองประการ:
    ในความหมายของการมอบให้แต่เพียงผู้เดียว ("เพียงบุคคลนี้คนเดียว") และในความหมายของ "ตลอดไป" ความรักรวมเอาความสมบูรณ์ของการดำรงอยู่ในทุกมิติ รวมถึงมิติของเวลาด้วย มันไม่สามารถเป็นอย่างอื่นไปได้ เพราะคำสัญญาของความรักนั้นมุ่งเป้าไปที่ความเด็ดขาด: ความรักมุ่งเป้าไปที่นิรันดรภาพ

  • ไม่ใช่สิ่งแปลกปลอม ที่ถูกวางไว้ข้างๆ หรือแม้แต่ต่อต้านอีรอส แต่อีรอสและอากาเปหลอมรวมเป็นหนึ่งเดียวกัน

อีรอสและอากาเป
  หลอมรวมเป็นหนึ่งเดียวกัน
ได้อย่างไร?

Line deco2

  • "ความรัก" คือความเป็นจริงเพียงหนึ่งเดียว แม้ว่าจะมีมิติที่แตกต่างกัน ในแต่ละช่วงเวลา มิติใดมิติหนึ่งอาจปรากฏให้เห็นชัดเจนกว่า ในความเป็นจริง อีรอสและอากาเปไม่เคยปล่อยให้ตัวมันเองถูกแยกออกจากกันอย่างสิ้นเชิง อีรอสและอากาเปไม่ได้อยู่ตรงข้ามกัน แต่สอดคล้องกัน พวกมันเรียกร้องที่จะไม่ถูกแยกออกจากกันอย่างสิ้นเชิง แต่ทั้งสอง แม้จะอยู่ในมิติที่ต่างกัน ยิ่งธรรมชาติที่แท้จริงของความรักเป็นจริงมากเท่าใด พวกมันก็จะยิ่งค้นพบความสมดุลที่เหมาะสมของตัวเองมากขึ้นเท่านั้น
  • แม้อีรอสในตอนแรกจะเป็นความปรารถนาและความโหยหา — เป็นความหลงใหลในคำสัญญาอันยิ่งใหญ่แห่งความสุข — ในการเข้าใกล้ผู้อื่น แต่หลังจากนั้นอีรอสก็เรียกร้องเพื่อตนเองน้อยลงเรื่อยๆ แสวงหาความสุขของผู้อื่นเป็นอันดับแรกเสมอ เริ่มห่วงใยผู้อื่นมากขึ้นเรื่อยๆ มอบตนเองและปรารถนา "ที่จะอยู่เพื่อ" ผู้อื่น ดังนั้น ช่วงเวลาแห่งอากาเปจึงหยั่งรากลงในอีรอส มิฉะนั้นอีรอสก็จะเสื่อมสลายและสูญเสียธรรมชาติของตนเองไป ในทางกลับกัน มนุษย์ไม่สามารถใช้ชีวิตอยู่เพียงแค่การมอบตนเอง ซึ่งเป็นความรักที่หลั่งไหลลงมา (Descending love) แต่เพียงอย่างเดียว พวกเขาไม่สามารถเป็นผู้ให้เพียงอย่างเดียวและให้เสมอไปได้ แต่ต้องเป็นผู้รับด้วย ผู้ที่ต้องการให้ความรักก็ต้องรับความรักนั้นเป็นของขวัญเช่นกัน
  • ปิตาจารย์ของพระศาสนจักรเห็นว่าเรื่องราวของบันไดของยาโคบเป็นสัญลักษณ์ของสายใยที่ไม่อาจแตกหักนี้ ระหว่างการขึ้นและการลง ระหว่างอีรอสที่แสวงหาพระเจ้ากับอากาเปที่ถ่ายทอดของประทานที่ได้รับ (ดู ปฐก 28:12; ยน 1:51)
  • ดังนั้น ความรักระหว่างชายและหญิงที่ในตอนแรกดูเหมือนจะเป็นอีรอส เหนือสิ่งอื่นใด จะต้องถูกเปลี่ยนจากภายในให้เป็นอากาเป เป็นการมอบตนเองเป็นของขวัญเพื่อผู้อื่น และเพื่อที่จะตอบสนองต่อธรรมชาติที่แท้จริงของอีรอสอย่างตรงจุด
  • ในการแต่งงานแบบผัวเดียวเมียเดียว ซึ่งสอดคล้องกับภาพลักษณ์ของพระเจ้าองค์เดียว มีการเปล่งประกายของการมาพบกันระหว่างอีรอสกับอากาเป การแต่งงานที่ตั้งอยู่บนความรักที่มอบให้แต่เพียงผู้เดียวและเด็ดขาด กลายเป็นภาพจำลองของความสัมพันธ์ที่พระเจ้ามีต่อประชากรของพระองค์ และในทางกลับกัน: วิธีการรักของพระเจ้าก็กลายเป็นมาตรวัดความรักของมนุษย์ ความเชื่อมโยงอันใกล้ชิดในพระคัมภีร์ระหว่างอีรอส อากาเป และการแต่งงานนี้ แทบจะไม่พบเห็นความคล้ายคลึงกันในวรรณกรรมอื่นๆ นอกพระคัมภีร์เลย

อากาเปครอบครองตำแหน่งใด
ในศาสนาคริสต์?
 

Line deco2

อากาเปคือรากฐานและศูนย์กลางของความเชื่อคริสตชน อันที่จริง:

  • พระเจ้าทรงสร้างทุกสิ่งด้วยความรัก
  • มนุษย์เหนือสิ่งอื่นใด ถูกสร้างโดยพระเจ้าผู้ทรงเป็นความรัก ถูกสร้างมาเพื่อถูกรัก และถูกสร้างมาพร้อมกับความสามารถในการรัก การกล่าวว่าเราถูกสร้างตามพระฉายาลักษณ์ของพระเจ้า หมายความว่าเรามีความคล้ายคลึงกับพระเจ้าในเรื่องความรัก
  • พระเจ้าทรงรักมนุษย์อย่างให้เปล่าและทรงรักพวกเขาในวิธีที่หาที่สุดมิได้ อันที่จริง พระเจ้าทรง..
    • ทรงสนิทสนมกับฉันยิ่งกว่าที่ฉันสนิทกับตัวเอง ทรงรู้จักฉันดีกว่าที่ฉันรู้จักตัวเอง
    • ทรงให้อภัยบาปของมนุษย์
    • ประทานพระจิตเจ้า ผู้ทรงเป็นความรัก ให้แก่พวกเขา
    • ทรงรับสภาพมนุษย์ด้วยพระองค์เองในพระเยซูคริสตเจ้า เพื่อมนุษย์จะได้กลายเป็นบุตรของพระเจ้า
  • พระเยซูคริสตเจ้า ทรง..
    • ทรงเป็นผู้ที่พระเจ้าทรงรับพระพักตร์ของมนุษย์และพระหทัยของมนุษย์ไว้ในพระองค์
    • ทรงเป็นความรักที่มอบตนเองจนกระทั่งสิ้นพระชนม์ พระองค์ทรงสิ้นพระชนม์และกลับคืนพระชนมชีพเพื่อช่วยมนุษยชาติให้รอด
    • ทรงกลายเป็นอาหารของเราในศีลมหาสนิทด้วย สิ่งที่เคยเป็นการยืนอยู่ต่อพระพักตร์พระเจ้า บัดนี้ได้กลายเป็นความสนิทสนมกลมเกลียวกับพระองค์อย่างลึกซึ้ง ผ่านการมีส่วนร่วมในการมอบตนเองของพระเยซู การมีส่วนร่วมในพระกายและพระโลหิตของพระองค์
    • ในขณะที่ทรงผูกพันเราไว้กับพระองค์ พระองค์ยังทรงรวมพวกเราให้เป็นหนึ่งเดียวกัน ทำให้พวกเรากลายเป็นครอบครัวใหญ่ครอบครัวเดียว: คือพระศาสนจักร "เพราะปังมีก้อนเดียว พวกเราซึ่งมีหลายคน จึงเป็นกายเดียว เพราะพวกเราทุกคนมีส่วนร่วมในปังก้อนเดียวกัน" นักบุญเปาโลกล่าวไว้ (1 คร 10:17)
  • ในศาสนาคริสต์ อากาเป นั่น..
    • คือความเป็นจริงที่ยิ่งใหญ่ที่สุด "สิ่งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในสามสิ่งนี้คือความรัก" (1 คร 13:13) ธรรมบัญญัติของโมเสสมีข้อบังคับและข้อห้าม 613 ข้อ จะแยกแยะได้อย่างไรว่าข้อใดสำคัญที่สุด? พระเยซูเจ้าตรัสตอบทันทีว่า: "จงรักองค์พระผู้เป็นเจ้า พระเจ้าของท่าน ด้วยสุดจิตสุดใจ และด้วยสุดสติปัญญาของท่าน นี่คือบทบัญญัติข้อเอกและข้อแรก... ธรรมบัญญัติและคำสอนของบรรดากระจายกต่างขึ้นอยู่กับบทบัญญัติสองประการนี้" (มธ 22:37-38, 40)

    • เป็นจุดกำเนิดของอัตลักษณ์ของมนุษย์ "การเป็นคริสตชนไม่ใช่ผลลัพธ์ของการเลือกทางจริยธรรมหรืออุดมคติอันสูงส่ง แต่เป็นการพบปะกับเหตุการณ์ กับบุคคล ซึ่งมอบขอบฟ้าใหม่และทิศทางที่เด็ดขาดให้กับชีวิต" (Deus Caritas Est, ข้อ 1)

    • ส่งผลกระทบต่อระดับส่วนบุคคล สังคม และวัฒนธรรม โดยเสนอรูปแบบชีวิตที่ทำลายวงจรของความผิวเผินและความเห็นแก่ตัวที่เราถูกจองจำอยู่

    • นำเราไปสู่การพิจารณามนุษย์ว่า "เป็นความเป็นหนึ่งเดียวในสองส่วน (Unity in duality) เป็นความเป็นจริงที่จิตวิญญาณและสสารหลอมรวมเข้าด้วยกัน และแต่ละส่วนถูกยกระดับไปสู่ความสูงส่งใหม่" (Deus Caritas Est, ข้อ 5)

    • "ไม่ได้ขจัดความแตกต่างที่ชอบธรรม แต่ประสานความแตกต่างเหล่านั้นไว้ในความเป็นหนึ่งเดียวที่เหนือกว่า ซึ่งไม่ได้ถูกสั่งการมาจากภายนอก แต่ก่อรูปให้กับองค์รวมจากภายใน หากจะพูดเช่นนั้น" (สมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 16, บทเทศน์, 25 มกราคม 2006)

    • หลอมรวมความรักต่อพระเจ้าและความรักต่อเพื่อนมนุษย์เข้าด้วยกัน ในผู้ที่ต่ำต้อยที่สุด เราได้พบกับพระเยซูเจ้าเอง และในพระเยซูเจ้า เราได้พบกับพระเจ้า ฉันยังรัก บุคคลที่ฉันไม่ชอบหรือแม้แต่ไม่รู้จัก ในพระเจ้าและร่วมกับพระเจ้าด้วย พระองค์ทรงประสงค์ให้เราเป็นเพื่อนกับเพื่อนของพระองค์ "'การนมัสการ' ในตัวมันเอง การมีส่วนร่วมในศีลมหาสนิท ครอบคลุมความจริงทั้งของการถูกรักและการรักผู้อื่นตอบแทน ศีลมหาสนิทที่ไม่ได้ถูกส่งผ่านไปสู่การปฏิบัติความรักอย่างเป็นรูปธรรม ถือเป็นศีลมหาสนิทที่แตกสลายโดยเนื้อแท้" (Deus Caritas Est, ข้อ 14)
  • สำหรับมนุษย์สามารถทำให้อากาเปเป็นจริงได้ ในแง่ที่พวกเขา..
    • ถูกสร้างตามพระฉายาลักษณ์ของพระเจ้าผู้ทรงเป็นความรัก และเป็นที่รักของพระเจ้า และดังนั้นจึงมีความรักในศักยภาพที่สมบูรณ์ของตน
    • ได้รับของประทานแห่งพระจิตเจ้าผ่านทางศีลล้างบาปและศีลกำลัง
  • อากาเปเกี่ยวข้องกับการเดินทางแห่งการเติบโตที่ "ไม่เคย 'สิ้นสุด' และเสร็จสมบูรณ์; ตลอดชีวิต อากาเปจะเปลี่ยนแปลงและเติบโตขึ้น และคงความซื่อสัตย์ต่อตัวมันเองด้วยวิธีนี้" (Deus Caritas Est, ข้อ 17) อันที่จริง ความรักไม่ใช่สิ่งที่พบเจอในสภาพที่ก่อตัวสมบูรณ์แล้ว แต่ความรักจะเติบโตขึ้น; หากจะพูดให้เข้าใจ เราสามารถเรียนรู้ความรักได้อย่างช้าๆ ในลักษณะที่ความรักนั้นจะครอบคลุมพลังทั้งหมดของเราเสมอ และเปิดหนทางสู่ชีวิตที่เที่ยงธรรมให้แก่เรา

  • สำหรับคำถามของดอสโตเยฟสกี (Dostoyevsky) ที่ว่า "ความงามใดที่จะช่วยโลกให้รอดพ้น?"
    คำตอบคือ ความงามอันล้นหลามแห่งความรักของพระเจ้า

  • นี่คือบทสรุปของลักษณะบางประการของอากาเปแบบคริสตชน:
    • สำหรับคริสตชน แหล่งกำเนิดและแบบอย่างของความรักต่อพระเจ้าและเพื่อนมนุษย์ คือความรักของพระคริสตเจ้าที่มีต่อพระบิดาของพระองค์ ต่อมวลมนุษยชาติ และต่อมนุษย์แต่ละคน
    • "พระเจ้าทรงเป็นความรัก" (1 ยน 4:16) และ "พระเจ้าทรงรักโลกมากจนประทานพระบุตรแต่องค์เดียวของพระองค์ เพื่อทุกคนที่เชื่อในพระองค์จะไม่พินาศ แต่จะมีชีวิตนิรันดร" (ยน 3:16)
    • ความรักของพระเจ้าถูกใส่ไว้ในใจมนุษย์ผ่านทางพระจิตเจ้า
    • พระเจ้าทรงรักเราก่อน ทำให้เราสามารถรักพระองค์ตอบแทนได้
    • ความรักไม่ทำร้ายเพื่อนมนุษย์ แต่แสวงหาที่จะทำต่อผู้อื่นในสิ่งที่ตนต้องการให้ผู้อื่นทำต่อตนเอง (ดู 1 คร 13:4-7)
    • ความรักคือรากฐานและบทสรุปของพระบัญญัติทุกประการ (ดู กท 5:14)
    • ความรักต่อเพื่อนมนุษย์ไม่อาจแยกออกจากความรักต่อพระเจ้าได้ เพราะเป็นการแสดงออกถึงความรักที่เรามีต่อพระเจ้า นี่คือบทบัญญัติใหม่ "จงรักกันและกัน ดังที่เรารักท่าน" (ยน 15:12)
    • ด้วยรากฐานแห่งความรักที่พร้อมเสียสละของพระคริสตเจ้า ความรักแบบคริสตชนคือการให้อภัยและไม่กีดกันใครออกไป; ดังนั้นจึงรวมถึงศัตรูของตนด้วย ความรักไม่ควรเป็นเพียงคำพูด แต่ต้องเป็นการกระทำ (ดู 1 ยน 4:18) นี่คือเครื่องหมายแห่งความแท้จริงของความรัก (ปฏิญญาสรุปผลการสัมมนาครั้งแรกของฟอรัมคาทอลิก-มุสลิม, 6 พฤศจิกายน 2008)

 

ความรักสามารถถูกสั่งได้หรือไม่?

Line deco2

 "เนื่องจากพระเจ้าทรงรักเราก่อน (เทียบ 1 ยน 4:10) ความรักจึงไม่ใช่เพียง 'คำสั่ง' อีกต่อไป; มันคือการตอบสนองต่อของประทานแห่งความรักที่พระเจ้าทรงเข้ามาใกล้ชิดเรา 'พระบัญญัติ' แห่งความรักนั้นเป็นไปได้ก็เพราะมันเป็นมากกว่าข้อกำหนด ความรักสามารถถูก 'สั่ง' ได้เพราะได้ถูกมอบให้ก่อนแล้ว"
(
Deus Caritas Est, ข้อ 1, 14)

"ความรักไม่อาจถูกสั่งได้.... พระเจ้าไม่ทรงเรียกร้องจากเราถึงความรู้สึกที่เราไม่สามารถสร้างขึ้นมาได้ พระองค์ทรงรักเรา ทรงทำให้เราเห็นและสัมผัสความรักของพระองค์ และเนื่องจากพระองค์ทรง 'รักเราก่อน' ความรักจึงสามารถผลิบานขึ้นเป็นการตอบสนองภายในเราได้เช่นกัน"
(
Deus Caritas Est, ข้อ 16, 17)

ในศาสนาคริสต์ ความรักไม่ใช่การบังคับ แต่เป็นข้อเสนอ เป็นแบบอย่าง ของขวัญสามารถถูกยอมรับหรือปฏิเสธได้ แต่ความยิ่งใหญ่ของพระคริสตเจ้าคือ: เราอยู่ที่นี่สำหรับผู้ที่ต้องการเรา

ดังนั้น การให้จึงตั้งอยู่บนสมมติฐานของการรับ: สิ่งที่ทำให้เราสามารถรักได้ก็คือความจริงที่ว่าเราได้รับความรักมาก่อน การรักของเราคือการตอบสนองต่อของประทานแห่งความรักที่พระเจ้าเสด็จมาพบกับเรา เฉกเช่นที่เด็กๆ จะสามารถรักผู้อื่นได้เมื่อเติบโตเป็นผู้ใหญ่ หากพวกเขาได้รับความรักจากแม่และพ่อของพวกเขา มนุษย์ก็สามารถรักได้เช่นกัน เพราะพวกเขาได้สัมผัสประสบการณ์แห่งความรักของพระเจ้าก่อน

เป็นไปได้จริงหรือ
  ที่จะรักพระเจ้า
โดยที่มองไม่เห็นพระองค์?

Line deco2

"จริงอยู่ ที่ไม่มีใครเคยเห็นพระเจ้าอย่างที่พระองค์เป็น แต่พระเจ้าก็ไม่ได้ทรงเป็นผู้ที่มองไม่เห็นอย่างสิ้นเชิงสำหรับเรา; พระองค์ไม่ได้ทรงเข้าถึงไม่ได้อย่างสิ้นเชิง พระเจ้าทรงรักเราก่อน ดังที่จดหมายของนักบุญยอห์นที่อ้างถึงข้างต้นกล่าวไว้ (เทียบ 4:10) และความรักของพระเจ้านี้ได้ปรากฏขึ้นท่ามกลางพวกเรา พระองค์ทรงปรากฏให้เห็นในแง่ที่พระองค์ 'ได้ทรงส่งพระบุตรแต่องค์เดียวของพระองค์เข้ามาในโลก เพื่อเราจะได้มีชีวิตผ่านทางพระองค์' (1 ยน 4:9) พระเจ้าทรงทำให้พระองค์เองปรากฏให้เห็น: ในพระเยซู เราสามารถเห็นพระบิดาได้ (เทียบ ยน 14:9)" (Deus Caritas Est, ข้อ 17)

  • เราสามารถรักพระเจ้าได้เพราะพระองค์ไม่ทรงอยู่ห่างไกลจนเอื้อมไม่ถึง แต่ทรงเข้ามาและกำลังเข้ามาในชีวิตของเรา พระองค์เสด็จมาหาเรา มาหาเราแต่ละคน
    • ด้วยพระวาจาของพระองค์ ที่อยู่ในพระคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์
    • ในศีลศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งผ่านทางสิ่งเหล่านี้ พระองค์ทรงทำงานในชีวิตของเรา โดยเฉพาะในศีลมหาสนิท
    • ในพิธีกรรมของพระศาสนจักร ในการภาวนาของพระศาสนจักร
    • ในชุมชนแห่งผู้มีความเชื่อที่มีชีวิตชีวา: ในชุมชนนั้น เราได้สัมผัสถึงความรักของพระเจ้า เรารับรู้ถึงการประทับอยู่ของพระองค์ และเรายังเรียนรู้ที่จะตระหนักถึงสิ่งนี้ในชีวิตประจำวันของเราด้วย
    • ในการพบปะกับเพื่อนมนุษย์ โดยเฉพาะกับบุคคลที่ได้รับการสัมผัสจากพระองค์และเป็นผู้ถ่ายทอดแสงสว่างของพระองค์
    • ในเหตุการณ์ที่พระองค์ทรงแทรกแซงเข้ามาในชีวิตของเรา
    • ในเครื่องหมายต่างๆ แห่งการเนรมิตสร้าง ซึ่งพระองค์ประทานให้แก่เรา
  • พระเจ้าไม่เพียงแต่มอบความรักให้เราเท่านั้น แต่ยังทรงดำเนินชีวิตด้วยความรักก่อนเป็นคนแรกและอย่างสมบูรณ์ และทรงเคาะประตูใจของเราในหลากหลายวิธี เพื่อเรียกร้องความรักจากเราเป็นการตอบแทน

ความเชื่อทำให้ความสามารถในการรักของมนุษย์ลดลงหรือไม่? ไม่เลยแม้แต่น้อย ในทางตรงกันข้าม ความเชื่อกลับเพิ่มพูนความสามารถนั้น ความเชื่อสอนให้เรารักเหนือขีดจำกัดที่ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม การเมือง และอุปนิสัยกำหนดไว้ในความสัมพันธ์ของเรากับผู้อื่น ผ่านทางความเชื่อ เราเรียนรู้ที่จะมองบุคคลอื่น ไม่เพียงด้วยสายตาและความรู้สึกของเราเอง แต่ตามมุมมองของพระเยซูคริสตเจ้า ผู้มีความเชื่อในพระคริสตเจ้าทุกคนสามารถรักได้ดีกว่า และรักได้มากกว่า

ผู้ที่เติบโตใกล้ชิดพระเจ้ามากขึ้น จะไม่ตีตัวออกห่างจากมนุษย์ แต่กลับทำให้ตนเองใกล้ชิดกับพวกเขาอย่างแท้จริง

แบบอย่างของ
อากาเปของเราคืออะไร?

Line deco2

  • พระเยซูคริสตเจ้าทรงเป็นแบบอย่างที่เป็นเลิศของเรา แท้จริงแล้ว พระองค์ทรงเป็นความรักของพระเจ้าที่ทรงบังเกิดเป็นมนุษย์ ในพระองค์ อีรอส-อากาเป เข้าถึงรูปแบบที่ถึงรากถึงโคนที่สุด ในการสิ้นพระชนม์บนไม้กางเขน พระเยซูซึ่งมอบพระองค์เองเพื่อยกชูและช่วยมนุษยชาติให้รอด ทรงแสดงออกถึงความรักในรูปแบบที่สูงส่งที่สุด ในแง่ที่ว่าพระองค์ทรงทำให้การหันเข้าหาพระเจ้าและการเบือนหน้าหนีจากตนเองนั้นสำเร็จลุล่วง โดยพระองค์ทรงมอบพระองค์เองเพื่อยกชูและช่วยมนุษยชาติให้รอด
  • พระเยซูได้ทรงรับประกันการประทับอยู่อย่างยั่งยืนของการมอบตนเองนี้ ผ่านการตั้งศีลมหาสนิท ซึ่งภายใต้รูปปรากฏของปังและเหล้าองุ่น พระองค์ทรงมอบพระองค์เองเป็นมานาใหม่ที่รวมเราให้เป็นหนึ่งเดียวกับพระองค์ ด้วยการมีส่วนร่วมในศีลมหาสนิท เราก็ถูกดึงเข้าไปอยู่ในพลวัตแห่งการมอบตนเองของพระองค์ด้วยเช่นกัน เรารวมตัวเราให้เป็นหนึ่งเดียวกับพระองค์ และในขณะเดียวกัน เรารวมตัวเราให้เป็นหนึ่งเดียวกับคนอื่นๆ ทั้งหมดที่พระองค์ทรงมอบพระองค์เองให้; พวกเราทุกคนจึงกลายเป็น "กายเดียว" ด้วยวิธีนี้ ความรักต่อพระเจ้าและความรักต่อเพื่อนมนุษย์จึงหลอมรวมเป็นหนึ่งเดียวกันอย่างแท้จริง

ทำไมพระศาสนจักร
จึงปฏิบัติการรับใช้แห่งความเมตตา
(Service of Charity)?

Line deco2

  • การรับใช้แห่งความเมตตา (หรือความรัก) เป็นส่วนหนึ่งของแก่นแท้ของพระศาสนจักร เช่นเดียวกับการรับใช้ทางศีลศักดิ์สิทธิ์ และการรับใช้ด้วยการประกาศข่าวดีแห่งพระวรสาร การรับใช้ทั้งสามรูปแบบนี้ล้วนเกื้อหนุนและเป็นเงื่อนไขของกันและกัน และไม่อาจแยกออกจากกันได้
  • พระศาสนจักรไม่สามารถและจะไม่มีวันได้รับการยกเว้นจากการปฏิบัติความรักในฐานะที่เป็นกิจกรรมที่จัดขึ้นโดยผู้มีความเชื่อ และในทางกลับกัน จะไม่มีสถานการณ์ใดที่ความรักของคริสตชนแต่ละคนจะไม่เป็นที่ต้องการ เพราะมนุษย์ นอกจากความยุติธรรมแล้ว ยังคงต้องการความรักเสมอ
  • การจัดองค์กรแห่งความรักของพระศาสนจักร ไม่ใช่รูปแบบหนึ่งของการให้ความช่วยเหลือทางสังคมที่เสริมเข้ามาในความเป็นจริงของพระศาสนจักรอย่างผิวเผิน ไม่ใช่ความคิดริเริ่มที่สามารถปล่อยให้ผู้อื่นทำได้ แต่กลับเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติของพระศาสนจักร เช่นเดียวกับการประกาศของมนุษย์ ซึ่งก็คือพระวาจาแห่งความเชื่อ ที่สอดคล้องกับพระวจนาตถ์ (Logos) ของพระเจ้า อากาเปของพระศาสนจักร ซึ่งก็คือกิจการแห่งความรัก ก็สอดคล้องกับอากาเปซึ่งเป็นพระเจ้าเช่นกัน
  • ความรักต่อเพื่อนมนุษย์เป็นหน้าที่ของผู้มีความเชื่อทุกคน และเป็นหน้าที่ของชุมชนพระศาสนจักรทั้งหมดในทุกระดับด้วย: ทั้งในระดับชุมชนท้องถิ่น (เขตวัด) พระศาสนจักรระดับท้องถิ่น (สังฆมณฑล) และพระศาสนจักรสากล การกระทำของอากาเปในระดับส่วนบุคคลอย่างแท้จริง ไม่สามารถเป็นเพียงเรื่องของปัจเจกบุคคลล้วนๆ ได้ แต่ต้องกลายเป็นการกระทำที่สำคัญของพระศาสนจักรในฐานะชุมชนด้วย: นั่นคือ มันต้องการรูปแบบของสถาบันที่แสดงออกในการกระทำของชุมชนแห่งพระศาสนจักรด้วย
  • ความตระหนักถึงหน้าที่แห่งความรักนี้ เป็นเรื่องที่สำคัญอย่างยิ่งในพระศาสนจักรมาตั้งแต่แรกเริ่ม (ดู กจ 2:44-45) และในไม่ช้า ก็ได้แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการมีองค์กรที่แน่นอนเพื่อเป็นเงื่อนไขในการปฏิบัติตามหน้าที่นี้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น และดังนั้น ในโครงสร้างพื้นฐานของพระศาสนจักร จึงได้เกิด "หน้าที่สังฆานุกร" (Diaconate) ขึ้น ในฐานะการรับใช้ด้วยความรักต่อเพื่อนมนุษย์ ซึ่งดำเนินการในฐานะชุมชนและอย่างเป็นระเบียบ เป็นการรับใช้ที่เป็นรูปธรรมแต่ในขณะเดียวกันก็มีมิติทางจิตวิญญาณด้วย (ดู กจ 6:1-6) ด้วยการขยายตัวอย่างต่อเนื่องของพระศาสนจักร การปฏิบัติความรักนี้ได้รับการยืนยันว่าเป็นหนึ่งในขอบเขตที่สำคัญของพระศาสนจักร (ดู บทสรุปสมณสาส์น Deus Caritas Est, 25 มกราคม 2006)

 

กิจกรรมแห่งความรัก
  ของพระศาสนจักร
ขัดต่อความยุติธรรมหรือไม่?

Line deco2

  • "ตั้งแต่ศตวรรษที่สิบเก้า ได้มีข้อโต้แย้งที่สำคัญเกี่ยวกับกิจกรรมแห่งความรักของพระศาสนจักร ข้อโต้แย้งนี้กล่าวว่า การกระทำนี้ตรงข้ามกับความยุติธรรม และสุดท้ายจะกลายเป็นระบบที่รักษาสถานภาพเดิมเอาไว้ การที่พระศาสนจักรปฏิบัติกิจเมตตาธรรมต่อปัจเจกบุคคล ถูกมองว่าเป็นการส่งเสริมให้ระบบที่ไม่ยุติธรรมในปัจจุบันคงอยู่ต่อไป โดยทำให้มันพอทนได้ในระดับหนึ่ง และดังนั้นจึงเป็นการหยุดยั้งการกบฏและการลุกฮือเพื่อโลกที่ดีกว่า"
  • เพื่อตอบข้อโต้แย้งเหล่านี้ ต้องกล่าวว่า
    • เราต้องทำงานอย่างต่อเนื่องเพื่อให้ทุกคนมีสิ่งที่จำเป็น และไม่มีใครต้องทนทุกข์จากความยากจนแร้นแค้น
    • ความเห็นแก่ตัวของบุคคล ของกลุ่ม ของชาติต่างๆ มักจะซุ่มรออยู่เสมอ และดังนั้นเราต้องต่อสู้กับมันอย่างต่อเนื่อง
    • นอกจากความยุติธรรมแล้ว มนุษย์ยังคงต้องการความรักเสมอ ซึ่งเป็นสิ่งเดียวที่มอบจิตวิญญาณให้กับความยุติธรรม

 

พระศาสนจักร
  ไม่สามารถปล่อยให้องค์กรการกุศลอื่นๆ
รับหน้าที่นี้แทนได้หรือ?

Line deco2

 "คำตอบคือไม่" พระศาสนจักรทำเช่นนั้นไม่ได้ พระศาสนจักรต้องปฏิบัติความรักต่อเพื่อนมนุษย์ในฐานะที่เป็นชุมชนด้วย มิฉะนั้น พระศาสนจักรก็ประกาศเรื่องพระเจ้าแห่งความรักในวิธีที่ไม่สมบูรณ์และไม่เพียงพอ "ความมุ่งมั่นในกิจการความรักมีความหมายที่ลึกซึ้งไปไกลกว่าการทำกุศลเพื่อเพื่อนมนุษย์ธรรมดา พระเจ้าเองต่างหากที่ทรงขับเคลื่อนเราจากภายในเพื่อบรรเทาความทุกข์ยาก และดังนั้น ท้ายที่สุดแล้ว พระองค์เองต่างหากที่เรานำมาสู่โลกที่ทนทุกข์ ยิ่งเรานำพระองค์มาเป็นของขวัญอย่างมีสติและชัดเจนมากเท่าใด ความรักของเราก็จะยิ่งเปลี่ยนแปลงโลกและปลุกความหวังขึ้นมาอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นเท่านั้น: เป็นความหวังที่ข้ามพ้นความตาย" (สมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 16, พระดำรัส, 23 มกราคม 2006)

 

กิจกรรมแห่งความรัก
  ของพระศาสนจักร
มีลักษณะอย่างไร? 

Line deco2

กิจกรรมแห่งความรักของพระศาสนจักร เพื่อให้เป็นของแท้และมีประสิทธิภาพ จะต้อง..

  • ปกป้องอัตลักษณ์ของตนเอง อันที่จริงแล้ว "นอกเหนือจากความหมายที่เป็นรูปธรรมอย่างยิ่งประการแรกในการช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์แล้ว โดยเนื้อแท้แล้วยังหมายถึงการสื่อสารความรักของพระเจ้า ซึ่งเราเองได้รับมา ให้แก่ผู้อื่นด้วย มันต้องทำให้พระเจ้าผู้ทรงชีวิตปรากฏให้เห็นได้ในทางใดทางหนึ่ง ในองค์กรแห่งความรัก พระเจ้าและพระคริสตเจ้าต้องไม่ใช่คำแปลกหน้า; ในความเป็นจริง คำเหล่านี้บ่งบอกถึงแหล่งกำเนิดดั้งเดิมของความรักของพระศาสนจักร ความแข็งแกร่งของ Caritas (ความรัก) ขึ้นอยู่กับความแข็งแกร่งของความเชื่อของสมาชิกและผู้ร่วมงานทุกคน" (สมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 16, พระดำรัส, 23 มกราคม 2006) ดังนั้น กิจกรรมแห่งความรักของพระศาสนจักรจึงต้องไม่ถูกเจือจางให้กลายเป็นองค์กรให้ความช่วยเหลือทั่วไป

  • ตั้งอยู่บนพื้นฐานของ นอกจากความสามารถทางวิชาชีพแล้ว ยังต้องตั้งอยู่บน ประสบการณ์ของการได้พบปะส่วนตัวกับพระคริสตเจ้า ผู้ซึ่งความรักของพระองค์ได้สัมผัสหัวใจของผู้มีความเชื่อ ก่อให้เกิดความรักต่อเพื่อนมนุษย์ โครงการของคริสตชนคือโครงการของพระเยซู: คือหัวใจที่มองเห็น หัวใจนี้มองเห็นว่าที่ใดต้องการความรักและลงมือกระทำตามนั้น

  • ถือเอาบทเพลงสรรเสริญความรักของนักบุญเปาโลเป็นบรรทัดฐานสูงสุด (ดู 1 คร 13) ซึ่งจะช่วยป้องกันความเสี่ยงที่จะลดระดับลงกลายเป็นการเคลื่อนไหวเพียงอย่างเดียว

  • ต้องมาพร้อมกับการภาวนาเสมอ "เมื่อเราพิจารณาถึงความยิ่งใหญ่ของความต้องการของผู้อื่น ในแง่หนึ่ง เราอาจถูกผลักดันไปสู่อุดมการณ์ที่มุ่งเป้าไปที่การทำในสิ่งที่การปกครองโลกของพระเจ้าดูเหมือนจะทำไม่ได้: นั่นคือการแก้ปัญหาทุกอย่างอย่างเต็มที่ หรือเราอาจถูกล่อลวงให้ยอมจำนนต่อความเฉื่อยชา เนื่องจากดูเหมือนว่าไม่ว่าจะอย่างไรก็ไม่สามารถทำอะไรให้สำเร็จได้ ในเวลาเช่นนั้น ความสัมพันธ์ที่มีชีวิตชีวากับพระคริสตเจ้าเป็นตัวตัดสินอย่างยิ่ง หากเราต้องการรักษาตนเองให้อยู่บนเส้นทางที่ถูกต้อง โดยไม่ตกไปอยู่ในความเย่อหยิ่งที่ดูถูกมนุษย์ ซึ่งไม่เพียงแต่ไม่สร้างสรรค์แต่ยังทำลายล้างอย่างแท้จริง หรือยอมจำนนต่อการปล่อยวางซึ่งจะขัดขวางเราไม่ให้ถูกนำทางโดยความรักในการรับใช้ผู้อื่น การภาวนาในฐานะวิถีทางในการดึงความแข็งแกร่งใหม่ๆ จากพระคริสตเจ้าอยู่เสมอ ถือเป็นความจำเป็นอย่างเป็นรูปธรรมและเร่งด่วน ผู้ที่ภาวนาไม่ได้กำลังเสียเวลาเปล่า แม้ว่าสถานการณ์จะดูสิ้นหวังและดูเหมือนจะเรียกร้องให้ลงมือทำเพียงอย่างเดียวก็ตาม" (Deus Caritas Est, ข้อ 36)

  • บรรลุผลสำเร็จในความเป็นหนึ่งเดียวกับบรรดาบิชอป หากปราศจากความเชื่อมโยงนี้ หน่วยงานการกุศลที่สำคัญของพระศาสนจักรอาจตกอยู่ในอันตราย ในทางปฏิบัติ ที่จะแยกตัวออกจากพระศาสนจักรและกำหนดตัวเองเป็นองค์กรพัฒนาเอกชน (NGO) เช่นเดียวกับองค์กรให้ความช่วยเหลือทั่วไปใดๆ ในกรณีเช่นนั้น ปรัชญาของพวกเขาจะไม่สามารถแยกแยะได้จากสภากาชาดหรือหน่วยงานขององค์การสหประชาชาติ

  • เป็นอิสระจากพรรคการเมืองและอุดมการณ์ต่างๆ กิจกรรมแห่งความรักของพระศาสนจักร "ไม่ใช่วิถีทางในการเปลี่ยนแปลงโลกในเชิงอุดมการณ์ และไม่ได้อยู่ในการรับใช้กลอุบายทางโลก แต่เป็นวิถีทางในการทำให้ความรักซึ่งมนุษย์ต้องการเสมอ ปรากฏเป็นจริงในที่นี้และเดี๋ยวนี้" (Deus Caritas Est, ข้อ 31)

  • ปลูกฝังความสัมพันธ์อันเกิดผลกับองค์กรการกุศลต่างๆ กับโครงสร้างระดับชาติ และกับสมาคมด้านมนุษยธรรมที่สนับสนุนความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันที่แสดงออกโดยประชาสังคมในหลากหลายวิธี "พระศาสนจักร ผ่านทางสถาบันและกิจการต่างๆ มากมาย ร่วมกับสมาคมอื่นๆ อีกมากมายในประเทศของท่าน บ่อยครั้งที่พยายามจัดการกับความต้องการเร่งด่วน แต่รัฐในฐานะรัฐต่างหาก ที่ต้องตรากฎหมายเพื่อขจัดโครงสร้างที่ไม่ยุติธรรมให้หมดไป" (สมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 16, พระดำรัส, 12 กันยายน 2008)

  • หลีกเลี่ยงการพยายามเปลี่ยนศาสนาผู้อื่น (Proselytism) "ความรักเป็นสิ่งให้เปล่า; ไม่ได้ปฏิบัติเพื่อเป็นหนทางในการบรรลุเป้าหมายอื่นๆ แต่นี่ไม่ได้หมายความว่ากิจกรรมแห่งความรักจะต้องละทิ้งพระเจ้าและพระคริสตเจ้าไว้ข้างๆ ในทางใดทางหนึ่ง เพราะความรักมักจะเกี่ยวข้องกับมนุษย์ทั้งครบเสมอ บ่อยครั้งที่สาเหตุที่ลึกซึ้งที่สุดของความทุกข์ทรมานก็คือการขาดหายไปของพระเจ้า ผู้ที่ปฏิบัติความรักในนามของพระศาสนจักรจะไม่มีวันแสวงหาที่จะยัดเยียดความเชื่อของพระศาสนจักรให้แก่ผู้อื่น พวกเขาตระหนักดีว่าความรักที่บริสุทธิ์และเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่คือประจักษ์พยานที่ดีที่สุดถึงพระเจ้าที่เราเชื่อและเป็นผู้ผลักดันให้เรารัก คริสตชนรู้ว่าเมื่อใดควรพูดถึงพระเจ้า และเมื่อใดควรจะเงียบและปล่อยให้ความรักเป็นผู้พูดแต่เพียงผู้เดียว เขารู้ว่าพระเจ้าทรงเป็นความรัก (เทียบ 1 ยน 4:8) และสามารถสัมผัสถึงการประทับอยู่ของพระเจ้าได้ในเวลาที่สิ่งเดียวที่เราทำก็คือการมอบความรัก" (Deus Caritas Est, ข้อ 31)

 

ท่านกำลังอ่าน

เล่ม 3 - ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ เพศวิถี การสมรสและครอบครัว

บทที่ 10 ตอนที่ 2 “ความรักแบบอากาเป”