หมวด 5 การยกเว้น

มาตรา 85 การยกเว้นหรือการผ่อนผันตามกฎหมายพระศาสนจักรเท่านั้นในกรณีเฉพาะผู้มีอำนาจบริหารสามารถออกให้ยกเว้นได้ตามอำนาจที่ตนมีเช่นเดียวกันผู้ที่ได้รับมอบอำนาจอย่างแจ้งชัดหรือโดยปริยายก็สามารถกระทำได้ตามตัวบทกฎหมายหรือในฐานะผู้กระทำการแทนโดยชอบด้วยกฎหมาย

มาตรา 86 กฎหมายที่กำหนดองค์ประกอบหลักของสถาบันหรือนิติกรรมไม่สามารถยกเว้นให้ได้

มาตรา 87 วรรค 1 ทุกครั้งที่วินิจฉัยว่าการยกเว้นจะทำให้เกิดคุณประโยชน์ด้านจิตใจต่อบรรดาคริสตชนพระสังฆราชสังฆมณฑลสามารถยกเว้นกฎหมายทางวินัยทั้งที่เป็นสากล และเฉพาะถิ่นซึ่งออกโดยผู้มีอำนาจสูงสุดของพระ ศาสนจักรเพื่อใช้บังคับในเขตสังฆมณฑลของตน หรือใช้บังคับกับผู้อยู่ในปกครองของตนอย่างไรก็ตาม พระสังฆราชสังฆมณฑลไม่สามารถให้การยกเว้นกฎหมายว่าด้วยการพิจารณาความหรือกฎหมายอาญาหรือกฎหมายที่อำนาจการยกเว้นถูกสงวนไว้เป็นพิเศษสำหรับสันตะสำนักหรือผู้มีอำนาจอื่น

วรรค 2 หากการร้องเรียนไปยังสันตะสำนักเป็นการลำบาก และขณะเดียวกันจะมีอันตรายก่อให้เกิดผลเสียร้ายแรงอันเกิดจากความล่าช้าผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจสามารถยกเว้นจากกฎหมายทางวินัยที่ระบุมาข้างต้นแม้ว่าการยกเว้นจะสงวนสิทธิ์ไว้กับสันตะสำนักก็ตามขอแต่ว่าเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับการยกเว้นที่สันตะสำนักเคยให้ซึ่งมีกรณีแวดล้อมเดียวกัน โดยยังต้องยึดถือตามบทบัญญัติในกฎหมายมาตรา 291

มาตรา 88 ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจประจำท้องถิ่นสามารถยกเว้นจากกฎหมายสังฆมณฑล และกฎหมายที่ออกโดยสภาระดับชาติหรือสภาแขวงหรือโดยสภาพระสังฆราชเมื่อวินิจฉัยแล้วว่าการยกเว้นนั้นจะก่อให้เกิดผลดีต่อ คริสตชน

มาตรา 89 พระสงฆ์เจ้าอาวาสก็ดี และพระสงฆ์อื่นก็ดี หรือสังฆานุกรก็ดีหาได้สามารถให้การยกเว้นจากกฎหมายสากลหรือท้องถิ่นไม่เว้นแต่ว่าผู้นั้นได้รับมอบอำนาจอย่างชัดแจ้ง 90 วรรค 1 ห้ามออกข้อยกเว้นจากกฎหมายพระศาสนจักรโดยปราศจากเหตุผลอันสมควร และถูกต้องโดยมิได้คำนึงถึงกรณีแวดล้อมของเรื่อง และความหนักเบาของกฎหมายมิฉะนั้นการยกเว้นนั้นจะไม่ถูกต้องตามกฎหมาย และเป็นโมฆะ เว้นไว้แต่ว่าเป็นการออกโดยผู้ออกกฎหมายนั้น หรือผู้ใหญ่ของผู้ออกกฎหมายนั้นเอง

วรรค 2 เมื่อมีความสงสัยเกี่ยวกับการมีเหตุผลเพียงพอหรือไม่ การยกเว้นนั้นให้ถือว่าถูกต้องตามกฎหมาย และมีผลบังคับใช้

มาตรา 91 ผู้มีอำนาจออกข้อยกเว้น สามารถให้การยกเว้นได้แม้ว่าเขาจะอยู่นอกเขตปกครองของตน เขาสามารถให้การยกเว้นแก่ผู้อยู่ใต้อำนาจซึ่งอยู่นอกเขตปกครองของตนด้วย และยังสามารถให้การยกเว้นแก่ผู้เดินทางที่ขณะนั้นอยู่ในเขตการปกครองของตน รวมทั้งให้การยกเว้นแก่ตนเองด้วยเว้นแต่จะมีข้อกำหนดตรงกันข้ามกำหนดไว้อย่างชัดแจ้ง

มาตรา 92 ต้องตีความอย่างเคร่งครัด มิใช่เฉพาะการให้การยกเว้น ตามกฎหมายมาตรา36 วรรค 1 เท่านั้นแต่ต้องตีความอย่างเคร่งครัดเกี่ยวกับอำนาจในการให้การยกเว้นเฉพาะกรณีด้วย

มาตรา 93 ข้อยกเว้นซึ่งได้นำไปใช้อย่างต่อเนื่องกันมาสิ้นสุดลงในทำนองเดียวกับสิทธิพิเศษ และยังสิ้นสุดลงเพราะเหตุจูงใจของในการยกเว้นนั้นสิ้นสุดลงอย่างสิ้นเชิง