หมวด 6 วัดปกครอง เจ้าอาวาสและผู้ช่วยเจ้าอาวาส
มาตรา 515 วรรค 1 วัดปกครองคือชุมชนคริสตชนที่แน่นอน ซึ่งตั้งขึ้นอย่างมั่นคงภายในพระศาสนจักรเฉพาะถิ่น เจ้าอาวาสองค์หนึ่งได้รับมอบให้ทำหน้าที่อภิบาลวัดปกครอง ประหนึ่งเป็นนายชุมพาบาลภายใต้อำนาจของพระสังฆราชสังฆมณฑล
วรรค 2 พระสังฆราชเพียงผู้เดียวมีอำนาจตั้ง ยุบ หรือเปลี่ยนแปลงวัดปกครอง แต่ท่านต้องไม่ตั้ง ยุบ หรือเปลี่ยนแปลงอย่างเห็นได้ชัด โดยมิได้รับฟังความคิดเห็นจากสภาสงฆ์ก่อน
วรรค 3 วัดปกครอง เมื่อได้ตั้งขึ้นอย่างถูกต้องตามกฎหมายแล้ว ก็เป็นนิติบุคคลโดยตัวบทกฎหมายเอง
มาตรา 516 วรรค 1 เว้นไว้แต่ว่า กฎหมายกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น กึ่งวัดวัดปกครองก็เทียบเท่ากับวัดปกครอง กึ่งวัดปกครอง คือเป็นชุมชนคริสตชนที่แน่นอนภายในพระศาสนจักรเฉพาะถิ่นซึ่งมอบหมายให้พระสงฆ์องค์หนึ่งดูแลประหนึ่งเป็นนายชุมพาบาลเฉพาะของตนเหตุเพราะกรณีแวดล้อมพิเศษจึงยังมิได้ตั้งขึ้นเป็นวัดปกครอง
วรรค 2 เมื่อชุมชนใดที่ยังไม่สามารถจัดตั้งขึ้นเป็นวัดปกครองหรือกึ่งวัดปกครองพระสังฆราชสังฆมณฑลต้องจัดให้มีการอภิบาลพวกเขาในรูปแบบอื่น
มาตรา 517 วรรค 1 ที่ใดที่สภาพแวดล้อมเรียกร้องการอภิบาลของวัดปกครองแห่งหนึ่งหรือหลายแห่งรวมกันก็สามารถมอบหมายให้กลุ่มพระสงฆ์ทั้งกลุ่ม (in solidum) อย่างไรก็ตามโดยมีกฎว่าต้องให้พระสงฆ์องค์หนึ่งในกลุ่มเป็นหัวหน้า (moderator) ในการปฏิบัติงานอภิบาล กล่าวคือท่านต้องเป็นผู้นำในการทำงานร่วมกันของพวกเขาและเป็นผู้รับผิดชอบงานนั้นต่อพระสังฆราช
วรรค 2 หากเพราะความขาดแคลนพระสงฆ์ พระสังฆราชสังฆมณฑลมีความเห็นว่าต้องมอบให้สังฆานุกรหรือบุคคลอื่นที่มิใช่พระสงฆ์หรือกลุ่มบุคคลมีส่วนในงานอภิบาลวัดปกครอง ท่านก็ต้องตั้งพระสงฆ์องค์หนึ่งที่มีอำนาจปกครองและอำนาจปฏิบัติของเจ้าอาวาส เป็นผู้อำนวยการการอภิบาล
มาตรา 518 โดยกฎทั่วไปวัดปกครองต้องเป็นวัดที่มีพื้นที่ปกครองนั่นคือต้องโอบอุ้มคริสตชนทุกคนภายในเขตพื้นที่แน่นอน อย่างไรก็ตามที่ใดที่เห็นว่ามีประโยชน์ก็ให้ตั้งวัดชนิดบุคคล (personal parish) ด้วยเหตุผล ทางจารีต ภาษาและชนชาติของคริสตชนที่อยู่ในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง หรือแม้ด้วยเหตุผลอื่น
มาตรา 519 เจ้าอาวาสคือนายชุมพาบาลเฉพาะของวัดปกครองที่ท่านได้รับมอบท่านปฏิบัติงานอภิบาลในชุมชนที่ท่านได้รับมอบหมายภายใต้อำนาจของพระสังฆราชสังฆมณฑลซึ่งท่านได้รับเรียกให้มีส่วนร่วมกับพระสังฆราชในศาสนบริการของพระคริสตเจ้าท่านปฏิบัติหน้าที่เพื่อชุมชนในการสอน ทำให้ศักดิ์สิทธิ์และปกครองพร้อมกับความร่วมมือของพระสงฆ์องค์อื่นหรือของสังฆานุกรและกับความช่วยเหลือของคริสตชนฆราวาสทั้งนี้ตามกฎเกณฑ์ของกฎหมาย
มาตรา 520 วรรค 1 นิติบุคคล เป็นเจ้าอาวาสไม่ได้อย่างไรก็ตามพระสังฆราชสังฆมณฑล แต่ไม่ใช่ผู้รักษาการสังฆมณฑลโดยความยินยอมของอธิการผู้มีอำนาจสามารถมอบวัดปกครองให้แก่สถาบันนักพรตสมณะหรือคณะสมณะชีวิตแพร่ธรรมแม้โดยการตั้งวัดในวัดปกครองของสถาบันหรือของคณะ อย่างไรก็ตาม โดยมีกฎว่าต้องมีพระสงฆ์องค์หนึ่งเป็นเจ้าอาวาสของวัดปกครองหรือหากมอบให้กลุ่มพระสงฆ์อภิบาลร่วมกันพระสงฆ์องค์หนึ่งต้องเป็นหัวหน้ากลุ่มตามที่มีกล่าวไว้ในมาตรา 517 วรรค 1
วรรค 2 การมอบหมายวัดปกครองดังที่ระบุไว้ในวรรค 1 สามารถเป็นแบบถาวรหรือเป็นแบบมีเวลากำหนดที่กำหนดไว้ก่อนแล้วไม่ว่าในกรณีใดๆการมอบต้องตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรระหว่างพระสังฆราชสังฆมณฑลและอธิการที่มีอำนาจของสถาบันหรือของคณะ การตกลงในเรื่องอื่นๆต้องทำอย่างแจ้งชัด และละเอียดถี่ถ้วน ในเรื่องเกี่ยวกับงานที่ต้องทำบุคคลที่ต้องดูแลวัดปกครอง การจัดการทรัพย์สิน
มาตรา 521 วรรค 1บุคคลที่จะรับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสอย่างถูกต้องตามกฎหมายต้องเป็นผู้ได้รับศีลบวชเป็นพระสงฆ์
วรรค 2 เขายังต้องเป็นผู้เด่นในเรื่องคำสอนที่ถูกต้องและไม่ด่างพร้อยด้านศีลธรรม และมีใจร้อนรนในการช่วยวิญญาณและมีคุณธรรมอื่นๆยิ่งกว่านั้นเขายังต้องมีคุณสมบัติที่จำเป็นตามกฎหมายสากลและกฎหมายเฉพาะเพื่อดูแลวัดปกครองดังกล่าว
วรรค 3 เพื่อจะมอบอำนาจหน้าที่เจ้าอาวาสให้แก่ผู้ใดความเหมาะสมของผู้นั้นต้องแจ้งชัดตามวิธีการที่พระสังฆราชสังฆมณฑลกำหนดแม้ด้วยวิธีการสอบ
มาตรา 522 เจ้าอาวาสควรมีความมั่นคงในตำแหน่งหน้าที่ดังนั้นต้องแต่งตั้งเขาให้อยู่ในหน้าที่โดยไม่มีเวลากำหนดพระสังฆราชสังฆมณฑลสามารถแต่งตั้งโดยมีกำหนดเวลาได้ก็ต่อเมื่อสภาพระสังฆราชมีกฤษฎีกาอนุญาต
มาตรา 523 โดยคงไว้ซึ่งข้อกำหนดของมาตรา 682 การจัดสรรตำแหน่งเจ้าอาวาสเป็นอำนาจของพระสังฆราชสังฆมณฑล และด้วยการแต่งตั้งอย่างเสรีด้วย เว้นไว้แต่ว่า สิทธิการเสนอชื่อหรือการเลือกผู้หนึ่งผู้ใดครอง
มาตรา 524 เมื่อตำแหน่งเจ้าอาวาสว่างลง พระสังฆราชสังฆมณฑลหลังจากได้ชั่งสถานการณ์ทั้งหมดแล้วจะต้องแต่งตั้งบุคคลที่เห็นว่าเหมาะสมที่จะทำหน้าที่เจ้าอาวาส โดยปราศจากความลำเอียงใดๆ ทั้งสิ้นเพื่อตัดสินเกี่ยวกับความเหมาะสมให้ฟังความคิดเห็นของหัวหน้าเขตพร้อมกับการสอบถามที่เหมาะสมและหากเห็นสมควรให้ฟังความคิดเห็นของพระสงฆ์บางองค์ และคริสตชนฆราวาสด้วย
มาตรา 525 เมื่อตำแหน่งพระสังฆราชว่างลงหรือถูกขัดขวาง เป็นหน้าที่ของผู้รักษาการสังฆมณฑล หรือบุคคลอื่นที่ปกครองสังฆมณฑลชั่วคราวที่จะ
1. แต่งตั้งหรือรับรองพระสงฆ์ผู้ซึ่งได้รับการเสนอชื่อ หรือรับเลือกอย่างถูกต้องตามกฎหมายให้ดูแลวัดปกครอง
2. แต่งตั้งเจ้าอาวาสถ้าหากว่าตำแหน่งพระสังฆราชว่างลง หรือถูกขัดขวางนานเป็นเวลา 1 ปี
มาตรา 526 วรรค 1 เจ้าอาวาสองค์หนึ่งต้องรับหน้าที่เจ้าอาวาสวัดปกครองเพียงแห่งเดียวเท่านั้นอย่างไรก็ตามเพราะความขาดแคลนพระสงฆ์หรือเพราะเหตุผลอื่นเจ้าอาวาสองค์เดียวกันก็สามารถได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่ดูแลวัดปกครองหลายแห่งที่อยู่ใกล้เคียงกัน
วรรค 2 ในวัดปกครองเดียวกันมีเจ้าอาวาสได้เพียงองค์เดียวหรือหัวหน้าองค์เดียวเท่านั้น ตามกฎเกณฑ์ของมาตรา 517 วรรค 1 โดยประณามประเพณีตรงข้ามและเพิกถอนอภิสิทธิ์ตรงข้ามทั้งหมด
มาตรา 527 วรรค 1 บุคคลผู้ที่ได้รับแต่งตั้งให้ปฏิบัติหน้าที่อภิบาลวัดปกครองได้มาซึ่งหน้าที่อภิบาลและต้องปฏิบัติหน้าที่นั้นตั้งแต่ขณะที่เขาเข้าครอบครองวัดปกครอง
วรรค 2 ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นหรือพระสงฆ์ที่ได้รับมอบหมายจากท่านนำเจ้าอาวาสเข้าครอบครองวัดปกครองโดยรักษาธรรมเนียมปฏิบัติที่กฎหมายเฉพาะหรือประเพณีที่ชอบด้วยกฎหมายยอมรับอย่างไรก็ตาม ถ้ามีเหตุผลสมควร ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจองค์เดียวกันสามารถยกเว้นจากพิธีการการแต่งตั้งนั้นได้ ในกรณีเช่นนี้ การแจ้งการยกเว้นแก่วัดปกครองเป็นการแทนพิธีการเข้าครอบครอง
วรรค 3 ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นต้องกำหนดระยะเวลาที่ต้องเข้าครอบครองวัดปกครองถ้าหากเวลากำหนดล่วงเลยไปโดยเปล่าประโยชน์ เว้นไว้แต่ว่ามีข้อขัดขวางที่สมควรผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจก็สามารถประกาศว่าตำแหน่งเจ้าอาวาสว่างลง
มาตรา 528 วรรค 1 เจ้าอาวาสมีพันธะต้องเอาใจใส่ให้มีการประกาศพระวาจาของพระเจ้าทั้งครบแก่ผู้ที่อาศัยอยู่ในวัดปกครองนั้นเพราะเหตุนี้ท่านจึงต้องเอาใจใส่ให้คริสตชนฆราวาสได้รับการอบรมในความจริงแห่งความเชื่อ เฉพาะอย่างยิ่ง โดยการแสดงธรรมในวันอาทิตย์ และวันฉลองบังคับรวมทั้งโดยการให้การอบรมด้านคำสอนด้วยตัวท่านเองท่านต้องสนับสนุนกิจการที่ส่งเสริมจิตตารมณ์พระวรสารรวมทั้งเรื่องที่เกี่ยวกับความยุติธรรมทางสังคมท่านต้องเอาใจใส่เป็นพิเศษเกี่ยวกับการให้การศึกษาคาทอลิกแก่เด็กๆและเยาวชน ท่านต้องพยายามทุกวิถีทาง พร้อมกับความร่วมมือของคริสตชนในการนำข่าวดีแห่ง พระวรสารไปสู่ผู้ที่เลิกปฏิบัติศาสนาหรือผู้ที่ไม่แสดงออกซึ่งความเชื่อที่แท้-จริง
วรรค 2 เจ้าอาวาสต้องเอาใจใส่ให้ศีลมหาสนิทเป็นศูนย์กลางของชุมนุมสัตบุรุษวัดปกครอง ท่านต้องพยายามให้คริสตชนได้รับการหล่อเลี้ยงด้วยการเฉลิมฉลองศีลศักดิ์สิทธิ์อย่างศรัทธาและโดยเฉพาะอย่างยิ่งให้พวกเขาได้รับศีลมหาสนิท และศีลอภัยบาปบ่อยๆเช่นเดียวกันท่านต้องพยายามชักนำพวกเขาให้มีการภาวนาในครอบครัวและมีส่วนร่วมในพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์อย่างมีจิตสำนึกและอย่างมีบทบาทเจ้าอาวาสต้องควบคุมดูแลให้พิธีกรรมดำเนินไปในวัดปกครองของตนภายใต้อำนาจของพระสังฆราชสังฆมณฑลและระวังอย่าให้มีการปฏิบัตินอกลู่นอกทางเกิดขึ้น
มาตรา 529 วรรค 1 เพื่อจะได้ปฏิบัติหน้าที่นายชุมพาบาลด้วยใจร้อนรนเจ้าอาวาสต้องพยายามรู้จักสัตบุรุษในความดูแลของตนฉะนั้นต้องเยี่ยมครอบครัว โดยมีส่วนในความห่วงใย กังวล โดยเฉพาะอย่างยิ่งในความทุกข์โศกของสัตบุรุษและโดยให้กำลังใจพวกเขาในพระเจ้า และหากเขามีข้อบกพร่องในบางสิ่งบางอย่างก็ให้ตักเตือนแก้ไขเขาอย่างฉลาดรอบคอบ ให้ช่วยคนเจ็บป่วยเป็นต้นคนใกล้จะตายด้วยความรักเปี่ยมล้นชุบชีวิตจิตใจพวกเขาอย่างกระตือรือล้นด้วยศีลศักดิ์สิทธิ์ และมอบวิญญาณพวกเขาคืนแด่พระเจ้าท่านต้องพยายามด้วยความขยันหมั่นเพียรเป็นพิเศษในการเสาะหาคนจนคนทุกข์ทรมาน คนถูกทอดทิ้งโดดเดี่ยว คนถูกเนรเทศจากบ้านเกิดเมืองนอนรวมทั้งผู้ที่ประสบความทุกข์ยากเป็นพิเศษด้วย ท่านต้องพยายามช่วยสามีภรรยาและบิดามารดาให้ปฏิบัติหน้าที่ของตน และฟูมฟักชีวิตคริสตชนให้เจริญงอกงามขึ้นในครอบครัว
วรรค 2 เจ้าอาวาสต้องรับรู้ และสนับสนุนบทบาทเฉพาะที่สมาชิกคริสตชนฆราวาสมีในพันธะกิจของ พระศาสนจักร โดยส่งเสริมสมาคมเพื่อจุดประสงค์ทางศาสนาของพวกเขาท่านต้องร่วมมือกับพระสังฆราชของตนและกับคณะสงฆ์ของสังฆมณฑลในการทำงานอย่างแข็งขัน เพื่อให้คริสตชนเอาใจใส่ในความสนิทสัมพันธ์ระดับวัดและให้พวกเขาตระหนักว่า พวกเขาเป็นสมาชิกทั้งของสังฆมณฑล และพระศาสนจักรสากล และให้มีส่วนร่วมทั้งสนับสนุนความพยายามในการส่งเสริมความสนิทสัมพันธ์นั้น
มาตรา 530 หน้าที่ต่อไปนี้เป็นหน้าที่ที่มอบให้แก่เจ้าอาวาสโดยเฉพาะ:
1. การโปรดศีลล้างบาป
2. การโปรดศีลกำลัง แก่ผู้อยู่ในอันตรายจะเสียชีวิตตามกฎเกณฑ์แห่ง มาตรา 883,ข้อ 3
3. การส่งศีลเสบียงและการโปรดศีลเจิมคนไข้โดยคงไว้ซึ่งข้อกำหนดของมาตรา 1003 วรรค 2 และ 3 และการโปรดพระคุณการุณย์บริบูรณ์ด้วย
4. การประกอบพิธีแต่งงานและการอวยพรคู่บ่าวสาว
5. การประกอบพิธีปลงศพ
6. การเสกน้ำสำหรับศีลล้างบาปช่วงเทศกาลปัสกา การนำขบวนแห่นอกวัด และการอวยพรอย่างสง่านอกวัด
7. การถวายบูชามิสซาอย่างสง่ายิ่งขึ้นในวันอาทิตย์และวันฉลองบังคับ
มาตรา 531 แม้ว่าอีกบุคคลหนึ่งได้ปฏิบัติหน้าที่เจ้าอาวาสบางอย่างแล้วบุคคลนั้นต้องให้ทานที่ได้รับจากคริสตชนในโอกาสนั้นแก่วัดเว้นไว้แต่เป็นที่แจ้งชัดว่าการกระทำเช่นนั้นขัดต่อความประสงค์ของผู้ถวายในกรณีที่เป็นของถวายที่ให้ด้วยความสมัครใจหลังจากที่ได้ฟังความคิดเห็นจากสภาสงฆ์แล้วพระสังฆราชสังฆมณฑลมีอำนาจออกกฎเกณฑ์จัดสรรแบ่งของถวายเหล่านี้และค่าตอบแทนสมณะผู้ทำหน้าที่เดียวกันนี้
มาตรา 532 เจ้าอาวาสเป็นตัวแทนวัดในทุกเรื่องที่เกี่ยวกับนิตินัยตามข้อกำหนดของกฎหมายท่านต้องเอาใจใส่ดูแลให้การบริหารทรัพย์สินของวัดเป็นไปตามข้อกำหนดแห่งมาตรา 1281–1288
มาตรา 533 วรรค 1 เจ้าอาวาสมีข้อบังคับต้องอาศัยอยู่ในบ้านพักของวัดปกครองที่อยู่ใกล้กับตัววัด อย่างไรก็ตามในกรณีเฉพาะ ถ้ามีเหตุผลสมควรผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นสามารถอนุญาตให้ท่านพักอาศัยที่อื่นได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบ้านที่มีพระสงฆ์อยู่รวมกันหลายองค์ขอแต่ให้มีการจัดการให้การปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าอาวาสเป็นไปอย่างถูกต้องและเหมาะสม
วรรค 2 เว้นไว้แต่ว่ามีเหตุผลอันหนักเป็นอุปสรรคแต่ละปีอนุญาตให้เจ้าอาวาสไม่อยู่วัดเพื่อไปพักผ่อนอย่างมากที่สุดเป็นเวลา 1 เดือนติดต่อกันหรือไม่ติดต่อกัน เวลาสำหรับการพักผ่อนนี้ไม่นับวันเข้าเงียบประจำปี หากเจ้าอาวาสจะไม่อยู่ประจำวัดเกิน 1 สัปดาห์ท่านต้องแจ้งเรื่องนี้ให้ผู้ใหญ่ ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นทราบ
วรรค 3 เป็นหน้าที่ของพระสังฆราชสังฆมณฑลต้องออกกฎเกณฑ์ซึ่งจัดให้มีการดูแลวัดปกครองแทนโดยพระสงฆ์ที่มีอำนาจปฏิบัติการที่จำเป็นขณะที่เจ้าอาวาสไม่อยู่
มาตรา 534 วรรค 1 หลังจากที่เจ้าอาวาสเข้าครอบครองวัดปกครองแล้วท่านต้องถวายบูชามิสซาให้ประชาชนที่ท่านได้รับมอบหมายให้ดูแลทุกวันอาทิตย์ และวันฉลองบังคับในสังฆมณฑลหากท่านถูกขัดขวางโดยชอบธรรมมิให้ถวายบูชามิสซาดังกล่าวท่านต้องให้พระสงฆ์อื่น ถวายแทนในวันกำหนดเหล่านี้หรือท่านเองต้องถวายในวันอื่นแทน
วรรค 2 เจ้าอาวาสผู้ซึ่งดูแลวัดปกครองหลายแห่งมีข้อบังคับให้ถวายบูชามิสซาเพียงมิสซาเดียวให้ประชาชนทั้งหมดที่ท่านได้รับมอบหมายให้ดูแลตามวันกำหนดที่ระบุไว้ในวรรค 1
วรรค 3 เจ้าอาวาสผู้ซึ่งมิได้ปฏิบัติตามข้อบังคับที่ระบุไว้ในวรรค 1 และ 2 ต้องถวายบูชามิสซาที่ขาดไปทั้งหมดให้ประชาชนเร็วเท่าที่กระทำได้
มาตรา 535 วรรค 1 ในวัดปกครองแต่ละแห่งต้องมีสมุดบันทึกของวัดชุดหนึ่งกล่าวคือทะเบียนศีลล้างบาป ทะเบียนการสมรส ทะเบียนผู้ตาย และสมุดบันทึกอื่นๆ ตามที่สภาพระสังฆราชหรือพระสังฆราชสังฆมณฑลกำหนดไว้เจ้าอาวาสต้องดูแลให้สมุดบันทึกเหล่านี้จดบันทึกอย่างละเอียดและเก็บรักษาไว้อย่างดี
วรรค 2 ในสมุดทะเบียนศีลล้างบาปต้องบันทึกการรับศีลกำลังของคนนั้นไว้ด้วยและต้องบันทึกสิ่งที่มีผลต่อสถานภาพทางกฎหมายพระศาสนจักรของคริสตชนโดยคำนึงถึงข้อกำหนดของมาตรา 1133 การเป็นบุตรบุญธรรม การรับศีลบรรพชาการปฏิญาณตลอดชีพในสถาบันนักพรต และการเปลี่ยนจารีตหมายเหตุเหล่านี้ต้องบันทึกไว้ในเอกสารที่รับรองการรับศีลล้างบาปเสมอ
วรรค 3 ในวัดปกครองแต่ละแห่งต้องมีตราเป็นของตนเองเอกสารซึ่งออกรับรองสถานภาพทางกฎหมายพระศาสนจักรของคริสตชนตลอดจนเอกสารทุกอย่างที่มีความสำคัญทางกฎหมายต้องมีลายเซ็นของเจ้าอาวาสหรือผู้แทนของท่านและประทับตราวัดไว้เป็นสำคัญ
วรรค 4 ในวัดปกครองแต่ละแห่งต้องมีที่เก็บเอกสารสำหรับเก็บรักษาสมุดบันทึกต่างๆ ของวัดรวมกับจดหมายพระสังฆราช และเอกสารอื่นๆ ซึ่งต้องเก็บรักษาไว้เพราะความจำเป็นหรือเพราะมีประโยชน์ทุกสิ่งเหล่านี้พระสังฆราชสังฆมณฑลหรือผู้แทนต้องตรวจตราระหว่างการเยี่ยมเยียน หรือเวลาอื่นที่เหมาะสมเจ้าอาวาสต้องเอาใจใส่มิให้สิ่งที่กล่าวตกอยู่ในมือของบุคคลภายนอก
วรรค 5 สมุดบันทึกเก่าของวัดปกครองต้องเก็บรักษาไว้อย่างดีตามข้อกำหนดของกฎหมายเฉพาะด้วย
มาตรา 536 วรรค 1 หลังจากที่พระสังฆราชสังฆมณฑลฟังความเห็นของสภาสงฆ์แล้วและหากเห็นว่าเหมาะสมก็ให้จัดตั้งสภาอภิบาลขึ้นในทุกวัดปกครอง อาศัยสภานี้ซึ่งมีเจ้าอาวาสเป็นประธานคริสตชนร่วมกับผู้มีส่วนในงานอภิบาลของวัดตามตำแหน่งหน้าที่ให้ความช่วยเหลือในการส่งเสริมกิจกรรมด้านอภิบาล
วรรค 2 สภาอภิบาลมีสิทธิ์ลงคะแนนเสียงให้คำปรึกษาเท่านั้น และต้องดำเนินการตามกฎเกณฑ์ที่พระสังฆราชสังฆมณฑลกำหนดไว้
มาตรา 537 วัดปกครองแต่ละแห่งต้องมีคณะกรรมการด้านเศรษฐกิจ (finance council) ซึ่งต้องดำเนินการตามกฎหมายสากล และตามกฎเกณฑ์ที่พระสังฆราชสังฆมณฑลออกด้วย ในคณะกรรมการนี้คริสตชนได้รับเลือกตามกฎเกณฑ์เดียวกันช่วยเจ้าอาวาสในการบริหารทรัพย์สินของวัดโดยคำนึงถึงข้อกำหนดของมาตรา 532
มาตรา 538 วรรค 1 เจ้าอาวาสสิ้นสุดหน้าที่โดยการถอดถอนหรือการโยกย้ายโดยพระสังฆราชสังฆมณฑลซึ่งมีการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ของกฎหมายโดยการลาออกของเจ้าอาวาสซึ่งได้ลาออกด้วยเหตุผลอันชอบและเพื่อให้มีผลต้องได้รับการยอมรับจากพระสังฆราชสังฆมณฑลองค์เดียวกัน และที่สุดโดยการหมดวาระถ้าหากเจ้าอาวาสได้รับการแต่งตั้งโดยมีกำหนดเวลาแน่นอนตามข้อกำหนดของกฎหมายเฉพาะที่ระบุในมาตรา 522
วรรค 2 เจ้าอาวาสที่เป็นสมาชิกของสถาบันนักพรตหรือคณะชีวิตแพร่ธรรม ถูกถอดถอนตามกฎเกณฑ์ของมาตรา 682
วรรค 3 เมื่อเจ้าอาวาสมีอายุครบ 75 ปีขอให้ท่านยื่นใบลาออกจากตำแหน่งหน้าที่ต่อพระสังฆราชสังฆมณฑลเมื่อพระสังฆราชสังฆมณฑลได้พิจารณาถึงกรณีแวดล้อมทั้งหมดเกี่ยวกับบุคคล และสถานที่แล้ว ต้องตัดสินใจว่าจะยอมรับหรือเลื่อนเวลาการลาออกพระสังฆราชสังฆมณฑลต้องจัดการให้เจ้าอาวาสที่ลาออกได้รับการเลี้ยงดูและมีที่อยู่อาศัยอย่างเหมาะสม ตามกฎเกณฑ์ที่สภาพระสังฆราชกำหนดไว้
มาตรา 539 เมื่อตำแหน่งเจ้าอาวาสว่างลงหรือเมื่อเจ้าอาวาสถูกขัดขวางมิให้ปฏิบัติหน้าที่อภิบาลของท่านในเขตวัดปกครอง เพราะถูกจำจอง ถูกเนรเทศ ถูกขับไล่ (banishment) ไร้ความสามารถ สุขภาพไม่ดี หรือด้วยเหตุผลอย่างอื่นพระสังฆราชสังฆมณฑลต้องแต่งตั้งผู้รักษาการวัดปกครองเร็วเท่าที่สามารถกล่าวคือ พระสงฆ์ผู้ปฏิบัติหน้าที่แทนเจ้าอาวาสตามข้อกำหนดของมาตรา 540
มาตรา 540 วรรค 1 ผู้รักษาการวัดปกครองมีหน้าที่ต้องปฏิบัติ และมีสิทธิเช่นเดียวกับเจ้าอาวาสเว้นไว้แต่ว่าพระสังฆราชสังฆมณฑลได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่น
วรรค 2 ห้ามผู้รักษาการวัดปกครองกระทำการใดใดอันก่อให้เกิดผลร้ายแก่สิทธิของเจ้าอาวาสหรือเสียหายแก่กับทรัพย์สินของวัดปกครอง
วรรค 3 หลังจากที่ผู้บริหารวัดสิ้นสุดหน้าที่แล้ว ท่านต้องรายงานให้เจ้าอาวาสทราบ
มาตรา 541 วรรค 1 เมื่อตำแหน่งเจ้าอาวาสว่างลง หรือเมื่อเจ้าอาวาสถูกขัดขวางมิให้ปฏิบัติหน้าที่อภิบาล ผู้ช่วยเจ้าอาวาสต้องทำหน้าที่ปกครองวัดจนกว่าจะมีการแต่งตั้งผู้รักษาการวัดปกครองหากมีผู้ช่วยเจ้าอาวาสหลายองค์ ก็ให้ผู้ที่ได้รับแต่งตั้งก่อนขึ้นปกครองหากไม่มีผู้ช่วยเจ้าอาวาสเลยก็ให้เจ้าอาวาสที่กำหนดไว้ในกฎหมายเฉพาะทำหน้าที่ปกครอง
วรรค 2 บุคคลผู้ซึ่งทำหน้าที่ปกครองวัดปกครองตามกฎเกณฑ์ของวรรค 1 ต้องรายงานให้ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นทราบทันทีว่าตำแหน่งเจ้าอาวาสว่างลง
มาตรา 542 พระสงฆ์ซึ่งได้รับมอบหมายให้ทำงานอภิบาลเป็นทีมในวัดปกครองวัดหนึ่งหรือหลายวัดตามกฎเกณฑ์ของมาตรา 517 วรรค 1 ดังนี้
1. ต้องประกอบด้วยคุณสมบัติที่ระบุไว้ในมาตรา 521
2. ต้องได้รับการตั้งหรือแต่งตั้งตามข้อกำหนดของมาตรา 522 และ 524
3. ได้รับหน้าที่อภิบาลเพียง เมื่อได้เข้าครอบครองตำแหน่งแล้วเท่านั้นหัวหน้าทีมต้องรับเข้าครอบครองวัดปกครองตามข้อกำหนดของมาตรา 527 วรรค 2สำหรับพระสงฆ์องค์อื่น (ในทีม)การยืนยันความเชื่อที่กระทำอย่างถูกต้องตามกฎหมายใช้แทนการเข้าครอบครองตำแหน่ง
มาตรา 543 วรรค 1 พระสงฆ์แต่ละองค์ที่ได้รับหน้าที่ปฏิบัติงานอภิบาลเป็นทีมในวัดปกครองวัดใดวัดหนึ่งหรือกลุ่มวัดปกครองต่างกันหลายแห่งต้องปฏิบัติหน้าที่ และงานของเจ้าอาวาสซึ่งระบุไว้ในมาตรา 528, 529 และ 530 ตามแผนที่พวกเขากำหนดไว้เองพระสงฆ์เหล่านี้ทุกองค์มีอำนาจประกอบพิธีแต่งงานและมีอำนาจยกเว้นทุกอย่างที่ให้แก่เจ้าอาวาสโดยกฎหมายเอง อย่างไรก็ตามต้องปฏิบัติงานภายใต้การนำของหัวหน้าทีม
วรรค 2 พระสงฆ์ทุกองค์ในทีม
1. ต้องปฏิบัติตามข้อบังคับของการอยู่อาศัย
2. ต้องจัดโดยตกลงร่วมกันให้มีพระสงฆ์องค์หนึ่งในทีมถวายมิสซาให้สัตบุรุษตามกฎเกณฑ์ของมาตรา 534
3. ในเรื่องเกี่ยวกับนิตินัย หัวหน้าคณะเท่านั้นทำหน้าที่แทนวัดปกครองหรือวัดปกครองต่างๆ ที่มอบให้ทีมทำงานดูแล
มาตรา 544 เมื่อพระสงฆ์องค์หนึ่งในทีมที่ระบุไว้ในมาตรา 517 วรรค 1หรือหัวหน้าทีมหยุดปฏิบัติหน้าที่หรือเมื่อองค์หนึ่งในทีมไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่อภิบาลวัดปกครองหรือบรรดาวัดปกครองที่มอบไว้ให้ทีมดูแลยังไม่ขาดผู้ดูแล อย่างไรก็ตามพระสังฆราชสังฆมณฑลต้องตั้งหัวหน้าทีมองค์ใหม่พระสงฆ์ที่ได้รับแต่งตั้งก่อนในทีมให้ทำหน้าที่รักษาการหัวหน้าทีมจนกว่าพระสังฆราชสังฆ-มณฑลแต่งตั้งหัวหน้าทีมองค์ใหม่
มาตรา 545 วรรค 1 เมื่อไรก็ตามที่เห็นว่าจำเป็นหรือเหมาะสมเพื่อให้งานอภิบาลของวัดปกครองดำเนินไปด้วยดีเจ้าอาวาสสามารถมีผู้ร่วมงานเป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาสองค์หนึ่งหรือหลายองค์ผู้ช่วยเจ้าอาวาสคือพระสงฆ์ผู้ให้บริการในงานอภิบาลภายใต้อำนาจของเจ้าอาวาสในฐานะผู้ร่วมงานและร่วมมีส่วนในความห่วงใยกับเจ้าอาวาสโดยการปรึกษาหารือและความพยายามร่วมกัน
วรรค 2 ผู้ช่วยเจ้าอาวาสสามารถรับการแต่งตั้งไม่ว่าให้รับหน้าที่ให้ปฏิบัติงานอภิบาลทั่วไป สำหรับทั้งวัดหรือบางส่วนของวัดหรือสำหรับคริสตชนบางกลุ่มหรือว่ารับหน้าที่ให้ปฏิบัติหน้าที่อภิบาลบางอย่างในวัดต่างๆ พร้อมกันไปด้วย
มาตรา 546 เพื่อให้ผู้หนึ่งผู้ใด ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาสอย่างมีผลตามกฎหมาย ผู้นั้นต้องมีศีลบวชเป็นพระสงฆ์
มาตรา 547 พระสังฆราชสังฆมณฑลสามารถแต่งตั้งผู้ช่วยเจ้าอาวาสอย่างอิสระหรือถ้าเห็นสมควรท่านจะปรึกษาพระสงฆ์เจ้าอาวาสองค์หนึ่งหรือหลายองค์ที่ผู้ช่วยเจ้าอาวาสจะไปประจำ รวมทั้งปรึกษาพระสงฆ์หัวหน้าเขตก่อนด้วยก็ได้โดยคงไว้ซึ่งข้อกำหนดแห่งมาตรา 682 วรรค 1
มาตรา 548 วรรค 1 หน้าที่และสิทธิของผู้ช่วยเจ้าอาวาสนอกจากที่กำหนดไว้ในมาตราต่างๆ ของหมวดนี้ ยังกำหนดไว้ในกฎระเบียบสังฆมณฑลทั้งในจดหมายของพระสังฆราชสังฆมณฑลและในคำสั่งของเจ้าอาวาสที่กำหนดโดยเจาะจง มากกว่า
วรรค 2 เว้นไว้แต่ว่าจดหมายของพระสังฆราชสังฆมณฑลกำหนดไว้เป็นอย่างอื่นอย่างแจ้งชัดผู้ช่วยเจ้าอาวาสโดยหน้าที่ต้องช่วยเหลือเจ้าอาวาสในการทำหน้าที่อภิบาลของวัดทั้งหมด ยกเว้นหน้าที่ในการถวายมิสซาเพื่อประชาชนและหากสถานการณ์เรียกร้องต้องทำหน้าที่แทนเจ้าอาวาสตามกฎเกณฑ์แห่งกฎหมาย
วรรค 3 ผู้ช่วยเจ้าอาวาสต้องปรึกษาหารืออย่างสม่ำเสมอกับเจ้าอาวาสเกี่ยวกับงานอภิบาลที่ได้วางแผนไว้ และที่ได้เริ่มทำแล้วเพื่อว่าเจ้าอาวาสและผู้ช่วยเจ้าอาวาสหรือบรรดาผู้ช่วยเจ้าอาวาสสามารถร่วมแรงกันทำงานอภิบาลของวัดซึ่งพวกเขารับผิดชอบร่วมกัน
มาตรา 549 เมื่อเจ้าอาวาสไม่อยู่ เว้นไว้แต่ว่าพระสังฆราชสังฆมณฑลกำหนดไว้เป็นอย่างอื่นตามกฎเกณฑ์ของมาตรา 533 วรรค 3และเว้นไว้แต่ว่า มีการแต่งตั้งผู้รักษาการวัดปกครองแล้ว ให้ยึดถือข้อกำหนดของมาตรา 541 วรรค 1 ในกรณีเช่นนี้ผู้ช่วยเจ้าอาวาสต้องปฏิบัติหน้าที่เจ้าอาวาสทั้งหมดเว้นแต่หน้าที่ถวายบูชามิสซา เพื่อประชาชน
มาตรา 550 วรรค 1 ผู้ช่วยเจ้าอาวาสมีข้อบังคับต้องพำนักอยู่ภายในเขตวัดปกครอง หรือถ้าเขาได้รับแต่งตั้งให้ดูแลวัดหลายวัดพร้อมกัน ก็ต้องพำนักในเขตวัดใดวัดหนึ่ง อย่างไรก็ตามเมื่อมีเหตุผลสมควรผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นสามารถอนุญาตให้พำนักอยู่ที่อื่นโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในบ้านที่มีพระสงฆ์หลายองค์อยู่ร่วมกันขอเพียงว่าการจัดการเช่นนี้ไม่เกิดผลเสียหายต่อการปฏิบัติหน้าที่อภิบาลแต่อย่างใด
วรรค 2 ให้ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นเอาใจใส่ส่งเสริมให้มีการใช้ชีวิตรวมอย่างใดอย่างหนึ่งในบ้านพักพระสงฆ์ระหว่างเจ้าอาวาสและผู้ช่วยเจ้าอาวาสในที่ซึ่งเป็นไปได้
วรรค 3 ผู้ช่วยเจ้าอาวาสมีสิทธิ์เช่นเดียวกับเจ้าอาวาสในเรื่องเกี่ยวกับเวลาของการพักผ่อน
มาตรา 551 ต้องถือตามข้อกำหนดของมาตรา 531 เกี่ยวกับของถวายซึ่งคริสตชนถวายให้ผู้ช่วยฯ ในโอกาสการปฏิบัติศาสนบริการอภิบาล
มาตรา 552 เมื่อมีเหตุผลสมควรพระสังฆราชสังฆมณฑลหรือผู้รักษาการสังฆมณฑลสามารถถอดถอนผู้ช่วยเจ้าอาวาสได้ โดยคงไว้ซึ่งข้อกำหนดของมาตรา 682 วรรค 2
