หมวด 2 ข้อขัดขวางที่ทำให้การแต่งงาน เป็นโมฆะโดยทั่วไป

มาตรา 1073 ข้อขัดขวางที่ทำให้การแต่งงานเป็นโมฆะ ทำให้บุคคลไม่สามารถแต่งงานได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย

มาตรา 1074 ข้อขัดขวางถือว่าเป็นสาธารณะ เมื่อพิสูจน์ได้ในขอบข่ายอำนาจทางศาลภายนอก มิฉะนั้นถือว่าเป็นข้อขัดขวางปกปิด

มาตรา 1075 วรรค 1 เป็นอำนาจสูงสุดของพระศาสนจักรเท่านั้นที่จะประกาศเป็นทางการว่าเมื่อใดกฎหมายพระเจ้าห้ามแต่งงานหรือทำให้การแต่งงานเป็นโมฆะ

วรรค 2 เป็นสิทธิแห่งอำนาจสูงสุดเดียวกัน ที่จะกำหนดข้อขัดขวางอื่นๆ สำหรับผู้ได้รับศีลล้างบาป

มาตรา 1076 ประเพณีซึ่งก่อให้เกิดข้อขัดขวางใหม่หรือที่เป็นตรงกันข้ามกับข้อขัดขวางที่มีอยู่แล้วพระศาสนจักรไม่ยอมรับ

มาตรา 1077 วรรค 1 ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นสามารถห้ามการแต่งงานเป็นกรณีพิเศษได้ สำหรับผู้อยู่ใต้ปกครองของตนไม่ว่าเขาจะพำนักอยู่ ณ ที่ใด และสำหรับทุกคนในขณะที่อาศัยอยู่จริง ๆ ในเขตปกครองของตน แต่เป็นการห้ามชั่วคราวเท่านั้น เพราะมีเหตุผลอันหนัก และตลอดเวลาที่เหตุผลอันหนักนั้นยังคงอยู่
วรรค 2 อำนาจสูงสุดของพระ ศาสนจักรเท่านั้น สามารถเพิ่มเงื่อนไขที่ทำให้การแต่งงานเป็นโมฆะ

มาตรา 1078 วรรค 1 ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นสามารถยกเว้นผู้อยู่ใต้ปกครองของตน ไม่ว่าเขาจะพำนักอยู่ ณ ที่ใดและทุกคนในขณะที่อาศัยอยู่จริงๆ ในเขตปกครองของตน จากข้อขัดขวางทุกข้อตามกฎหมายพระศาสนจักร เว้นแต่ข้อขัดขวางที่สงวนการยกเว้นสำหรับสันตะสำนัก

วรรค 2 ข้อขัดขวางที่สงวนการยกเว้นไว้สำหรับสันตะสำนัก มี :

   1. ข้อขัดขวางที่เกิดจากศีลบรรพชาในขั้นต่างๆ และการปฏิญาณถือศีลพรหมจรรย์ตลอดชีพ แบบสาธารณะในสถาบันนักพรตสิทธิสันตะสำนัก

   2. ข้อขัดขวางที่เกิดจาก อาชญากรรมที่ระบุไว้ตามมาตรา 1090

วรรค 3 ไม่เคยให้การยกเว้น จากข้อขัดขวาง ที่เกิดจากสายเลือดในสายตรง หรือในสายขนานขั้นที่สอง

มาตรา 1079 วรรค 1 เมื่ออยู่ในอันตรายใกล้ตายผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นสามารถให้การยกเว้นแก่ผู้อยู่ใต้ปกครองของตนไม่ว่าเขาจะพำนักอยู่ ณ ที่ใด และแก่ทุกคนในขณะที่อาศัยอยู่จริงๆ ในเขตปกครองของตน ทั้งจากรูปแบบในการประกอบพิธีแต่งงานและจากข้อขัดขวางทุกข้อ และแต่ละข้อตามกฎหมายพระ ศาสนจักรไม่ว่าจะเป็นข้อขัดขวางสาธารณะหรือปกปิดยกเว้นข้อขัดขวางที่เกิดจากศีลบรรพชาในขั้นพระสงฆ์

วรรค 2 ในกรณีแวดล้อมเดียวกัน ที่ระบุไว้ในวรรค 1แต่เป็นกรณีที่ไม่อาจเข้าหาผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นได้เท่านั้นผู้มีอำนาจให้การยกเว้นเช่นเดียวกัน ได้แก่ พระสงฆ์เจ้าอาวาส ศาสนบริกรที่ได้รับมอบหมายอย่างถูกต้อง รวมทั้งพระสงฆ์หรือสังฆานุกรผู้ประกอบพิธีแต่งงาน ตามกฎเกณฑ์ของมาตรา 1116 วรรค 2

วรรค 3 ในกรณีมีอันตรายใกล้ตายผู้รับฟังการสารภาพบาปมีอำนาจให้การยกเว้นจากข้อขัดขวางที่ปกปิดอยู่สำหรับขอบข่ายอำนาจภายในไม่ว่าการยกเว้นนั้นจะให้ภายในหรือภายนอกกิจกรรมแห่งศีลอภัยบาป

วรรค 4 ในกรณีที่ระบุไว้ใน วรรค 2 ถือว่าเข้าหาผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นไม่ได้ ถ้าหากว่าติดต่อได้โดยทางโทรเลขหรือโทรศัพท์เท่านั้น

มาตรา 1080 วรรค 1 ถ้าพบข้อขัดขวางเมื่อทุกอย่างพร้อมแล้วสำหรับการแต่งงานและไม่อาจเลื่อนการแต่งงานได้โดยไม่มีอันตรายจะเกิดความเสียหายอย่างหนักเมื่อต้องรอจนกว่าจะได้รับการยกเว้นจากผู้ใหญ่ผู้มีอำนาจบุคคลผู้มีอำนาจให้การยกเว้นได้จากข้อขัดขวางทุกข้อยกเว้นข้อขัดขวางที่ระบุไว้ในมาตรา 1078 วรรค 2 ข้อ 1 คือผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่น และตราบใดที่ข้อขัดขวางนั้นยังปกปิดอยู่ทุกคนที่ระบุไว้ในมาตรา 1079 วรรค 2 และ 3 ทั้งนี้ต้องรักษาเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในมาตราดังกล่าวด้วย

วรรค 2 อำนาจนี้ใช้ได้สำหรับการรื้อฟื้นการแต่งงานให้ถูกต้องด้วยเมื่ออันตรายอันเดียวกันนั้นยังมีอยู่ หากต้องรอและไม่มีเวลาที่จะเข้าหาสันตะสำนัก หรือเข้าหาผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นในเรื่องเกี่ยวกับข้อขัดขวางที่ท่านมีอำนาจยกเว้นได้

มาตรา 1081 พระสงฆ์เจ้าอาวาส หรือพระสงฆ์ หรือสังฆานุกรดังระบุไว้ในมาตรา 1079 วรรค 2ต้องแจ้งให้ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นทราบทันทีถึงการยกเว้นที่ได้ให้สำหรับขอบข่ายอำนาจภายนอก และต้องบันทึกการยกเว้นนี้ลงในทะเบียนการแต่งงานด้วย

มาตรา 1082 เว้นแต่คำตอบของสำนักงานด้านอภัยโทษ จะกำหนดไว้เป็นอย่างอื่นการยกเว้นจากข้อขัดขวางที่ปกปิดที่ให้สำหรับขอบข่ายอำนาจภายในนอกศีลศักดิ์สิทธิ์ต้องบันทึกในทะเบียนซึ่งต้องเก็บรักษาในตู้เอกสารลับของสำนักงานสังฆมณฑลและไม่ต้องมีการยกเว้นสำหรับขอบข่ายอำนาจภายนอกอีกถ้าหากข้อขัดขวางที่ปกปิดกลายเป็นสาธารณะในภายหลัง

หมวด 3 ข้อขัดขวางที่ทำให้การแต่งงานเป็นโมฆะโดยเฉพาะ

มาตรา 1083 วรรค 1 บุรุษไม่สามารถแต่งงานอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ก่อนอายุ 16 ปีบริบูรณ์ และสตรีก่อนอายุ 14 ปีบริบูรณ์

วรรค 2 สภาพระสังฆราช มีอำนาจกำหนดอายุสูงกว่า เพื่อให้การแต่งงานชอบด้วยกฎหมาย

มาตรา 1084 วรรค 1 การไร้สมรรถภาพที่จะร่วมเพศ ที่มีอยู่ก่อนและถาวรไม่ว่าจากฝ่ายชายหรือฝ่ายหญิง ไม่ว่าแบบเด็ดขาด หรือแบบเฉพาะบุคคลทำให้การแต่งงานเป็นโมฆะ โดยธรรมชาติของมันเอง

วรรค 2 ถ้าข้อขัดขวางการไร้สมรรถภาพเป็นที่สงสัยไม่ว่าในข้อกฎหมายหรือข้อเท็จจริงการแต่งงานนั้นต้องไม่ถูกขัดขวางและตราบใดที่ยังมีความสงสัยอยู่การแต่งงานนั้นต้องไม่ถูกประกาศเป็นโมฆะ

วรรค 3 การเป็นหมัน ทั้งไม่ห้าม และไม่ทำให้การแต่งงานเป็นโมฆะ โดยคงไว้ซึ่งข้อกำหนดแห่งมาตรา 1098

มาตรา 1085 วรรค 1 บุคคลที่มีพันธะจากการแต่งงานครั้งก่อน แม้การแต่งงานนั้นจะยังไม่สมบูรณ์ ความพยายามแต่งงานใหม่เป็นโมฆะ

วรรค 2 แม้การแต่งงานครั้งก่อนเป็นโมฆะ หรือสิ้นสุดลงไม่ว่าด้วยเหตุใดก็ตาม ไม่อนุญาตให้แต่งงานใหม่ ด้วยเหตุนี้ก่อนที่จะรู้ชัดโดยชอบด้วยกฎหมาย และอย่างแน่นอนว่าการแต่งงานครั้งก่อนเป็นโมฆะหรือสิ้นสุดลงแล้ว

มาตรา 1086 วรรค 1 การแต่งงานระหว่างสองบุคคลเป็นโมฆะเมื่อบุคคลหนึ่งรับศีลล้างบาปในพระศาสนจักรคาทอลิกหรือถูกรับเข้าในพระศาสนจักรคาทอลิกและยังไม่ละทิ้งพระศาสนจักรอย่างเป็นทางการส่วนอีกบุคคลหนึ่งมิได้รับศีลล้างบาป

วรรค 2 ต้องไม่ให้การยกเว้นจากข้อขัดขวางนี้ เว้นแต่จะได้ปฏิบัติตามเงื่อนไข ดังที่ระบุไว้ในมาตรา 1125 และ 1126 อย่างครบถ้วนแล้ว

วรรค 3 ถ้าขณะที่แต่งงานนั้นฝ่ายหนึ่งเป็นที่เข้าใจโดยทั่วไปว่าได้รับศีลล้างบาป หรือถ้าการล้างบาปของเขาเป็นที่สงสัย ให้สันนิษฐานตามมาตรา 1060 ว่าการแต่งงานนั้นถูกต้อง จนกว่าจะได้พิสูจน์เป็นที่แน่นอนว่าฝ่ายหนึ่งได้รับศีลล้างบาป แต่อีกฝ่ายหนึ่งมิได้รับศีลล้างบาป

มาตรา 1087 ความพยายามแต่งงานของบุคคลที่อยู่ในศีลบรรพชา เป็นโมฆะ

มาตรา 1088 ความพยายามแต่งงานของบุคคลที่มีพันธะการปฏิญาณถือศีลพรหมจรรย์ตลอดชีพแบบสาธารณะในสถาบันนักพรตเป็นโมฆะ

มาตรา 1089 ไม่มีการแต่งงานใดสามารถเกิดขึ้นได้ ระหว่างบุรุษและสตรีที่ถูกลักพาตัว หรืออย่างน้อยถูกหน่วงเหนี่ยวกักขังโดยมีจุดประสงค์จะแต่งงานกับสตรีผู้นั้นเว้นแต่หลังจากสตรีผู้นั้นถูกแยกออกจากผู้ลักพาตัวและอยู่ในที่อิสระและปลอดภัยแล้วเธอเลือกที่จะแต่งงานด้วยความสมัครใจของเธอเอง

มาตรา 1090 วรรค 1 บุคคลที่มีจุดมุ่งหมายแต่งงานกับบุคคลหนึ่งโดยฆ่าคู่ครองของบุคคลนั้น หรือคู่ครองของตนเองความพยายามแต่งงานของเขาเป็นโมฆะ

วรรค 2 บุคคลซึ่งได้ร่วมกันทำให้คู่ครองของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งตายจะด้วยความร่วมมือทางกายหรือทางสนับสนุนก็ตามความพยายามแต่งงานของเขาทั้งสองเป็นโมฆะ

มาตรา 1091 วรรค 1 การแต่งงานระหว่างบุคคลที่มีความสัมพันธ์ทางสายเลือดในสายตรงทุกระดับไม่ว่าขึ้นหรือลง ตามกฎหมายหรือตามธรรมชาติเป็นการแต่งงานของพวกเขาเป็นโมฆะ

วรรค 2 การแต่งงานในสายขนาน เป็นโมฆะ จนถึง และรวมขั้นที่สี่ด้วย

วรรค 3 ข้อขัดขวางที่มาจากความสัมพันธ์ทางสายเลือด ไม่เพิ่มทวี

วรรค 4 ถ้ามีข้อสงสัยว่าคู่แต่งงานเป็นญาติกันทางสายเลือดไม่ว่าในขั้นใดของสายตรง หรือในขั้นที่สองของสายขนานต้องไม่อนุญาตให้แต่งงานเลย

มาตรา 1092 ความเกี่ยวดองทางสายตรง ไม่ว่าในขั้นใดๆ ทำให้การแต่งงานเป็นโมฆะ

มาตรา 1093 ข้อขัดขวางสาธารณะเกียรติเกิดจากการมีชีวิตร่วมกันหลังจากการแต่งงานที่เป็นโมฆะ หรือจากการอยู่ร่วมกันแบบชู้สาวที่ฉาวโฉ่ และเปิดเผยข้อขัดขวางนี้ทำให้การแต่งงานเป็นโมฆะในสายตรงขั้นที่หนึ่งระหว่างชายกับบรรดาผู้มีความสัมพันธ์ทางสายเลือดกับฝ่ายหญิง และในทางกลับกันด้วย

มาตรา 1094 บุคคลที่มีความสัมพันธ์ทางกฎหมายซึ่งเกิดจากการรับเป็นบุตรบุญธรรมไม่สามารถแต่งงานกันอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ถ้าความสัมพันธ์นั้นเป็นสายตรงหรือสายขนานในขั้นที่สอง