หมวด 5 รูปแบบของการประกอบพิธีแต่งงาน

มาตรา 1108 วรรค 1 การแต่งงานเหล่านี้เท่านั้น ถูกต้องตามกฎหมาย คือการแต่งงานที่กระทำต่อหน้าผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นหรือต่อหน้าพระสงฆ์เจ้าอาวาส หรือต่อหน้าพระสงฆ์ หรือสังฆานุกรซึ่งได้รับการมอบอำนาจจากผู้มีอำนาจดังกล่าวองค์ใดองค์หนึ่งซึ่งประกอบพิธีต่อหน้าพยานสองคน กระนั้นก็ดียังต้องปฏิบัติตามระเบียบที่กำหนดไว้ในมาตราต่อไปนี้และโดยคงไว้ซึ่งข้อยกเว้นที่ระบุไว้ในมาตรา 144, 1112 วรรค 1, 1116 และ1127 วรรค 2 และ 3

วรรค 2 บุคคลนี้เท่านั้นเป็นผู้ประกอบพิธีแต่งงาน คือผู้ที่อยู่ต่อหน้าคู่แต่งงาน ขอให้คู่แต่งงานแสดงความยินยอมและรับความยินยอมนั้นในนามของพระศาสนจักร

มาตรา 1109 ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นและพระสงฆ์เจ้าอาวาสโดยหน้าที่ประกอบพิธีแต่งงานได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายภายในเขตปกครองของตนไม่เพียงแต่ให้แก่ผู้อยู่ใต้ปกครองของตนเท่านั้นแต่ยังให้แก่ผู้ไม่อยู่ใต้ปกครองของตนด้วย ขอเพียงว่าคู่แต่งงานฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งสังกัดอยู่ในจารีตลาติน อย่างไรก็ดีผู้มีหน้าที่ประกอบพิธีแต่งงานดังกล่าว ต้องไม่เป็นผู้ต้องโทษโดยการตัดสิน หรือโดยคำสั่งให้เป็นผู้ถูกตัดขาดจากพระศาสนจักรหรือถูกห้ามหรือถูกแขวนมิให้ปฏิบัติหน้าที่ หรือต้องไม่ถูกประกาศว่าเป็นผู้ต้องโทษเหล่านั้น

มาตรา 1110 ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจและพระสงฆ์เจ้าอาวาสเฉพาะบุคคลโดยหน้าที่ประกอบพิธีแต่งงานอย่างถูกต้องตามกฎหมายให้แก่บุคคลเหล่านี้เท่านั้นซึ่งอย่างน้อยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งของบุคคลเหล่านี้เป็นผู้อยู่ใต้ปกครองภายในขอบข่ายอำนาจปกครองของตน

มาตรา 1111 วรรค 1 ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่น และพระสงฆ์เจ้าอาวาสตราบใดที่ยังปฏิบัติหน้าที่อย่างถูกต้องตามกฎหมายอยู่สามารถมอบอำนาจแม้ชนิดทั่วไปแก่พระสงฆ์หรือสังฆานุกรเพื่อประกอบพิธีแต่งงานภายในเขตพื้นที่ปกครองของตนวรรค 2 เพื่อให้การมอบอำนาจประกอบพิธีแต่งงานถูกต้องตามกฎหมายต้องมอบให้แก่บุคคลเฉพาะโดยการแสดงออกอย่างแจ้งชัดถ้าเป็นการมอบอำนาจชนิดเฉพาะ อำนาจนั้นถูกมอบให้ประกอบพิธีแต่งงานเฉพาะอย่างไรก็ตาม ถ้าเป็นการมอบอำนาจชนิดทั่วไปการมอบอำนาจนี้ต้องทำเป็นลายลักษณ์อักษร

มาตรา 1112 วรรค 1 ถ้าสภาพระสังฆราชได้เห็นชอบและสันตะสำนักได้อนุญาตแล้ว ที่ใดที่ขาดพระสงฆ์และสังฆานุกรพระสังฆราชสังฆมณฑลสามารถมอบอำนาจให้แก่ฆราวาสประกอบพิธีแต่งงานได้

วรรค 2 ต้องเลือกฆราวาสที่เหมาะสม ที่สามารถให้การอบรมบุคคลที่จะแต่งงานและมีคุณสมบัติที่จะประกอบพิธีกรรม การแต่งงานได้อย่างถูกต้อง

มาตรา 1113 ก่อนที่จะมีการมอบอำนาจชนิดเฉพาะ ต้องจัดทุกอย่างไว้ให้พร้อมตามที่กฎหมายกำหนดไว้ เพื่อตรวจสอบสถานภาพอิสระที่จะแต่งงาน

มาตรา 1114 บุคคลผู้ประกอบพิธีแต่งงาน ทำการอย่างไม่ชอบด้วยกฎหมายเว้นแต่เขาเองจะได้แน่ใจก่อนแล้วในสถานภาพอิสระของคู่แต่งงานตามกฎเกณฑ์ของกฎหมาย และถ้าเป็นไปได้โดยมีอนุญาตของพระสงฆ์เจ้าอาวาส ทุกครั้งที่เขาประกอบพิธีแต่งงานด้วยอำนาจที่รับมอบชนิดทั่วไป

มาตรา 1115 ต้องประกอบพิธีแต่งงานในวัดซึ่งคู่แต่งงานฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีที่อาศัยอยู่ถาวร กึ่งถาวรหรืออาศัยอยู่แล้วหนึ่งเดือน หรือถ้าเกี่ยวกับพวกเร่ร่อนให้ประกอบพิธีในวัด ซึ่งผู้เร่ร่อนอาศัยอยู่จริงๆ พิธีแต่งงานจะประกอบที่อื่นก็ได้ โดยมีอนุญาตของผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจเฉพาะหรือของพระสงฆ์เจ้าอาวาสเฉพาะของคู่แต่งงาน

มาตรา 1116 วรรค 1 ถ้าไม่สามารถมี หรือไปหาผู้มีอำนาจประกอบพิธีแต่งงานตามกฎเกณฑ์ของกฎหมายได้โดยปราศจากความไม่สะดวกอย่างมาก บุคคลผู้ประสงค์จะแต่งงานอย่างแท้จริงสามารถแต่งงานกันอย่างถูกต้องและโดยชอบด้วยกฎหมายต่อหน้าเพียงพยานเท่านั้นได้

   1. ในอันตรายใกล้ตาย

   2. นอกอันตรายใกล้ตาย ขอแต่คาดการณ์ล่วงหน้าอย่างรอบคอบได้ว่า สถานการณ์นี้จะคงอยู่เป็นเดือน

วรรค 2 ในทั้ง 2 กรณี ถ้ามีพระสงฆ์องค์อื่นหรือสังฆานุกรอยู่ที่นั่นต้องเชิญท่านมาร่วมพิธีแต่งงานพร้อมกับพยานโดยคงไว้ซึ่งความถูกต้องตามกฎหมายของการแต่งงานต่อหน้าเพียงพยานเท่านั้น

มาตรา 1117 รูปแบบที่กำหนดไว้ข้างต้น ต้องนำมาปฏิบัติถ้าอย่างน้อยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งของคู่แต่งงานรับศีลล้างบาปในพระศาสนจักรคาทอลิก หรือได้รับเข้ามาในพระศาสนจักรคาทอลิกแล้วและยังไม่ละทิ้งพระศาสนจักรอย่างเป็นทางการทั้งนี้ให้คงไว้ซึ่งข้อกำหนดของมาตรา 1127 วรรค 2

มาตรา 1118 วรรค 1 การแต่งงานระหว่างคาทอลิกด้วยกันหรือระหว่างคาทอลิกฝ่ายหนึ่งกับผู้รับศีลล้างบาปที่ไม่ใช่คาทอลิกอีกฝ่ายหนึ่งต้องประกอบพิธีแต่งงานในวัดปกครองชุมชน จะประกอบพิธีแต่งงานในวัดอื่นหรือในวัดน้อยก็ได้ โดยมีอนุญาตจากผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นหรือจากพระสงฆ์เจ้าอาวาส

วรรค 2 ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่น สามารถอนุญาตให้ประกอบพิธีแต่งงานในสถานที่อื่น ที่สะดวกเหมาะสมได้

วรรค 3 การแต่งงานระหว่างคาทอลิกฝ่ายหนึ่งกับผู้ที่ไม่ได้รับศีลล้างบาปอีกฝ่ายหนึ่ง สามารถกระทำได้ในวัดหรือในสถานที่อื่นที่สะดวกเหมาะสม

มาตรา 1119 นอกกรณีจำเป็น ในการประกอบพิธีแต่งงานให้ถือตามจารีตที่กำหนดไว้ในหนังสือพิธีกรรมซึ่งได้รับการรับรองโดยพระศาสนจักรหรือเป็นที่ยอมรับกันโดยประเพณีที่ชอบด้วยกฎหมาย

มาตรา 1120 สภาพระสังฆราช สามารถร่างจารีตพิธีแต่งงานของตนขึ้นซึ่งกลมกลืนกับประเพณีของท้องถิ่นและของประชาชนที่ได้ปรับให้เข้ากับจิตตารมณ์ คริสตชนแล้วจารีตพิธีนี้ต้องได้รับการตรวจรับรองจากสันตะสำนัก อย่างไรก็ตามต้องรักษากฎหมายที่ให้ผู้ประกอบพิธีแต่งงานอยู่ต่อหน้าและขอให้คู่แต่งงานแสดงความยินยอม พร้อมทั้งรับการแสดงความยินยอมนั้น

มาตรา 1121 วรรค 1 เมื่อประกอบพิธีแต่งงานเสร็จแล้วพระสงฆ์เจ้าอาวาสของสถานที่ประกอบพิธีแต่งงาน หรือใครไม่ว่าที่ทำแทนท่านแม้ในกรณีที่ทั้งสองมิได้เป็นผู้ประกอบพิธีแต่งงานเองต้องจดบันทึกเร็วที่สุดเท่าที่ทำได้ลงในทะเบียนแต่งงาน ชื่อของคู่แต่งงานชื่อของผู้ประกอบพิธี และชื่อของพยานรวมทั้งสถานที่และวันของการประกอบพิธีแต่งงาน ตามแบบที่สภาพระสังฆราชหรือพระสังฆราชสังฆมณฑลกำหนดไว้

วรรค 2 ทุกครั้งที่มีการแต่งงาน ตามกฎเกณฑ์ของมาตรา 1116 พระสงฆ์หรือสังฆานุกร ถ้าได้อยู่ร่วมในพิธีแต่งงาน มิฉะนั้นก็พยานมีภาระร่วมกับคู่แต่งงาน แจ้งให้พระสงฆ์เจ้าอาวาสหรือผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นทราบถึงการแต่งงานนั้น โดยเร็วที่สุด

วรรค 3 เกี่ยวกับการแต่งงานที่ได้รับการยกเว้นจากรูปแบบการแต่งงานตามกฎหมายพระศาสนจักรผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจท้องถิ่นซึ่งได้ให้การยกเว้นนั้นต้องเอาใจใส่ให้จดบันทึกการยกเว้นและการแต่งงานนั้น ลงในทะเบียนแต่งงานทั้งของสำนักงานสังฆมณฑล ทั้งของวัดปกครองของฝ่ายคาทอลิกซึ่งพระสงฆ์เจ้าอาวาสของฝ่ายคาทอลิกเป็นผู้สอบถามเกี่ยวกับสถานภาพอิสระที่จะแต่งงานคู่แต่งงานฝ่ายคาทอลิกมีภาระต้องแจ้งให้ผู้ใหญ่ผู้ทรงอำนาจเดียวกันและพระสงฆ์เจ้าอาวาสทราบถึงการแต่งงานที่ได้ทำไปแล้วนั้นโดยเร็วที่สุดเท่าที่ทำได้ โดยบอกสถานที่แต่งงานและรูปแบบการแต่งงานแบบสาธารณะที่ใช้ด้วย

มาตรา 1122 วรรค 1 การแต่งงานที่ได้ทำไปแล้วนั้น ต้องบันทึกลงในทะเบียนศีลล้างบาปด้วย ซึ่งมีบันทึกศีลล้างบาปของคู่แต่งงานอยู่

วรรค 2 ถ้าคู่แต่งงานคนใด มิได้แต่งงานในวัดที่เขาได้รับศีลล้างบาปพระสงฆ์เจ้าอาวาสของสถานที่แต่งงาน ต้องแจ้งการแต่งงานของคู่แต่งงานคนนั้นไปยังพระสงฆ์เจ้าอาวาสของสถานที่ที่เขาได้รับศีลล้างบาปโดยเร็วที่สุดเท่าที่ทำได้มาตรา 1123 ทุกครั้งที่การแต่งงาน ถูกรื้อฟื้นให้ถูกต้องตามกฎหมายสำหรับขอบข่ายอำนาจภายนอก หรือถูกประกาศให้เป็นโมฆะหรือถูกทำให้หมดพันธะต่อกันตามกฎหมาย นอกจากด้วยความตายพระสงฆ์เจ้าอาวาสของสถานที่ประกอบพิธีแต่งงานต้องได้รับแจ้งให้ทราบถึงเรื่องดังกล่าว เพื่อจดบันทึกลงในทะเบียนแต่งงานและในทะเบียนศีลล้างบาปให้ถูกต้อง