Skip to main content
เล่ม 4 - ความดี ความชั่ว และธรรมชาติของมนุษย์

BOOK

บทที่ 8 ตอนที่ 2 "หน้าที่ของแพทย์"

หน้าที่ของแพทย์คืออะไร?

Line deco2

หน้าที่ของแพทย์คือ:

  • เป็นผู้รับใช้ชีวิต ซึ่งเป็นสิ่งที่ดีในตัวเองและเพื่อตัวเองเสมอ โดยเคารพชีวิตในทุกช่วงเวลา แต่เหนือสิ่งอื่นใดในระยะที่อ่อนแอที่สุด เช่น ระยะเริ่มต้นและระยะสุดท้าย

  • เคารพหลักจริยธรรมที่หยั่งรากอยู่ในคำสาบานของฮิปโปเครตีสเอง ซึ่งระบุว่า:

    • ไม่มีชีวิตใดที่ไม่คู่ควรแก่การมีชีวิตอยู่

    • ไม่มีความทุกข์ทรมานใด แม้จะน่าปวดร้าวเพียงใด ที่สามารถใช้เป็นข้ออ้างในการพรากชีวิตได้

    • ไม่มีเหตุผลใด แม้จะสูงส่งเพียงใด ที่จะทำให้การสร้างมนุษย์ที่ถูกกำหนดมาเพื่อใช้ประโยชน์และทำลายทิ้งกลายเป็นเรื่องที่ยอมรับได้

  • มีส่วนร่วมในทางปฏิบัติในการขจัดสาเหตุของความทุกข์ทรมานที่สร้างความอัปยศและทำให้มนุษยชาติโศกเศร้า และในการสร้างโลกที่สอดคล้องกับศักดิ์ศรีของมนุษย์มากยิ่งขึ้น

  • รับฟังทุกคนโดยไม่มีความแตกต่างหรือการเลือกปฏิบัติ และต้อนรับทุกคนเพื่อบรรเทาความทุกข์ทรมานของแต่ละคน

  • มองผู้ป่วยไม่ใช่แค่หมายเลขเคส แต่เป็นบุคคลที่ต้องเข้าหาด้วยความเป็นมนุษย์และความเห็นอกเห็นใจ แม้จะมีทุกสิ่งทุกอย่าง ผู้ป่วยก็ยังคงยิ่งใหญ่กว่าความเจ็บป่วยของตน และชีวิตของพวกเขาก็ยิ่งใหญ่กว่าสิ่งที่คุกคามมัน ดังนั้น จึงควรมองว่าการแพทย์คือการรับใช้บุคคล ไม่ใช่อำนาจเหนือบุคคล

  • รักษาความเจ็บป่วย แต่เหนือสิ่งอื่นใดคือรักษาผู้ป่วย โดยคำนึงถึงความเกี่ยวโยงและการพึ่งพาอาศัยกันของทุกมิติของบุคคล (ร่างกาย อารมณ์ ศีลธรรม จิตวิญญาณ ครอบครัว สังคม ฯลฯ)

  • คำนึงถึงว่าสุขภาพคือความเป็นจริงที่ครอบคลุมความเป็นองค์รวมของบุคคล รวมถึงพลวัตทางจิตวิญญาณและจิตใจทั้งหมดของเขา ดังนั้น คนที่มีสุขภาพดีจึงไม่ใช่แค่คนที่มีสุขภาพกายหรือใจดีเท่านั้น แต่ยังต้องมีสุขภาพจิตวิญญาณที่ดีด้วย

  • เข้าถึงความสมดุลที่เหมาะสมระหว่างความพยายามในการรักษาและการยุติการรักษา หลีกเลี่ยงการรักษาแบบยื้อชีวิตและการทดลอง

  • ตอบสนองความต้องการของมนุษย์ทั้งครบ โดยระลึกว่าการตอบสนองอย่างเป็นมนุษย์อย่างแท้จริงเมื่อเผชิญกับความทุกข์ทรมานของผู้อื่น คือความรักที่หลั่งไหลออกมาในรูปแบบของการเป็นเพื่อนและการแบ่งปัน

  • เพิ่ม "หัวใจ" เข้าไปในความเป็นมืออาชีพที่ไม่อาจทดแทนได้ ซึ่งมีเพียงหัวใจเท่านั้นที่สามารถเข้าถึง "หัวใจ" ของผู้ป่วยและทำให้โครงสร้างต่างๆ มีความเป็นมนุษย์มากขึ้นได้

  • ตัดสินใจโดยคำนึงถึงการประเมิน 3 ระดับ ได้แก่ กฎหมาย จริยธรรม และศีลธรรม

  • ดำเนินวิชาชีพเสมือนเป็นการมอบตนเองเป็นของขวัญให้แก่ผู้ป่วย (ความรักเมตตาทางวิชาชีพ)

  • จำไว้ว่ามีความสัมพันธ์แปรผันตรงระหว่างความสามารถในการทนทุกข์และความสามารถในการช่วยเหลือผู้ทนทุกข์ ผู้ที่เต็มใจยอมรับและแบกรับความทุกข์ทรมานของตนเองด้วยความเข้มแข็งภายในและความสงบ มักจะเป็นผู้ที่อ่อนไหวต่อความเจ็บปวดของผู้อื่นมากที่สุด และอุทิศตนเพื่อบรรเทาความเจ็บปวดของผู้อื่นมากที่สุด

  • ปฏิบัติความเมตตากรุณาที่แท้จริง ซึ่ง:

    • ส่งเสริมความพยายามอย่างสมเหตุสมผลทุกประการเพื่อช่วยให้ผู้ป่วยหายดี

    • ร่วมเดินทางไปกับผู้ป่วยด้วยความรัก ความเคารพ และความทุ่มเทตลอดระยะเวลาการเจ็บป่วย ระดมทุกการกระทำและความเอาใจใส่เท่าที่เป็นไปได้เพื่อลดความทุกข์ทรมานและส่งเสริมประสบการณ์ที่สงบสุขที่สุดเท่าที่จะทำได้

    • รับฟังคำขอของผู้ป่วย ซึ่งมีสิทธิ์อย่างแท้จริง เช่น สิทธิ์ในการขอให้ระงับการรักษา อย่างไรก็ตาม นี่ไม่ได้หมายความว่าแพทย์จะต้องเห็นด้วยกับคำขอนี้ โดยเฉพาะเมื่อมันเกี่ยวข้องกับการการุณยฆาต

    • กระตุ้นความสมานฉันท์และการแบ่งปัน ไม่เพียงแค่กับและเพื่อผู้ที่ทนทุกข์โดยปราศจากความหวังว่าจะหายขาด แต่ยังรวมถึงกับและเพื่อผู้ที่กำลังเผชิญกับความทุกข์ทรมานของคนที่ตนรักด้วย ในขณะเดียวกัน ก็ทำให้การยอมรับความจริงง่ายขึ้นเมื่อไม่สามารถทำอะไรเพื่อส่งเสริมการรักษาได้อีกต่อไป

หน้าที่ของแพทย์คาทอลิก
  คืออะไร?

Line deco2

พันธกิจของแพทย์คาทอลิกคือ:

  • ปฏิบัติหน้าที่ที่อธิบายไว้ข้างต้นซึ่งเป็นเรื่องปกติสำหรับแพทย์ทุกคนให้ลุล่วง ด้วยความทุ่มเทที่มากขึ้นและด้วยจิตวิญญาณแห่งความไม่เห็นแก่ตัว เพื่อเป็นพยานถึงความรักที่พระคริสตเจ้าทรงมีต่อผู้ป่วย

  • ใส่ใจต่อมิติทางจิตวิญญาณของมนุษย์ ด้วยความตระหนักรู้อย่างลึกซึ้งถึงความหมายของชีวิตและความตายแบบคริสตชน และบทบาทของความทุกข์ทรมานในชีวิตมนุษย์

  • เคารพกฎของพระเจ้าเสมอและด้วยความซื่อสัตย์ แม้กระทั่งการใช้สิทธิปฏิเสธด้วยเหตุผลทางมโนธรรมหากกฎหมายของมนุษย์ขัดแย้งกับกฎของพระเจ้า

  • สามารถรับรู้ถึงพระคริสตเจ้าเองในตัวผู้ป่วยทุกคน รับรู้ถึงเค้าโครงพระพักตร์ศักดิ์สิทธิ์ของพระองค์ ในการดูแลผู้ป่วย คริสตชนรู้ว่าตนกำลังดูแลพระคริสตเจ้าเอง (ดู มธ 25:35-40)

  • ดึงพลังจากความเชื่อคริสตชนเพื่อความเข้มแข็งในความทุกข์ทรมานของตนเอง และความสามารถในการบรรเทาความทุกข์ทรมานของผู้อื่น

  • เป็นเครื่องมือแห่งความรักอันทรงเมตตาของพระเจ้า

  • เป็นภาพสะท้อนที่โปร่งใสของพระคริสตเจ้า ผู้ซึ่งในฐานะชาวสะมาเรียผู้ใจดีเลิศ ทรงดูแลผู้ป่วย

  • ร่วมมือกับผู้ที่ทำงานในด้านการอภิบาลผู้ทนทุกข์

  • ทำให้การบริการทางการแพทย์มีชีวิตชีวาด้วยการสวดภาวนาต่อพระเจ้าอย่างสม่ำเสมอ ต่อพระองค์ผู้ทรง “รักชีวิต” (ปชญ 11:26) โดยระลึกเสมอว่าการรักษาในท้ายที่สุดมาจากพระผู้สูงสุด ผ่านการเสนอวิงวอนพิเศษของพระนางมารีย์พรหมจารี ผู้ทรงได้รับการวิงวอนในฐานะพระมารดาผู้ทรงรักษาสุขภาพของผู้ป่วย (Salus infirmorum) และพระมารดาแห่งวิทยาการ (Mater Scientiae)

  • ระดมไม่ใช่แค่การรักษาทางการแพทย์ แต่ยังรวมถึงการดูแลทางจิตวิญญาณ ซึ่งไม่เพียงเป็นความต้องการที่รู้สึกได้ แต่ยังเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของผู้ป่วยทุกคน พร้อมด้วยความรับผิดชอบที่ตามมาของผู้ที่ดูแลพวกเขา

  • ตรวจสอบจิตวิญญาณของตนเอง ระบบค่านิยมที่ชี้นำการดำรงอยู่ของตน และคำตอบที่เกิดขึ้นในใจต่อคำถามที่เกี่ยวข้องกับความหมายของความทุกข์ทรมานและความตาย

  • นำการปลอบประโลมแบบคริสตชนมาสู่ผู้ป่วยและสมาชิกในครอบครัว

  • สนับสนุนให้ผู้ป่วยขอและรับศีลศักดิ์สิทธิ์ด้วยความเชื่อ ซึ่งพระคริสตเจ้าทรงตั้งขึ้นส่วนหนึ่งเพื่อมอบความช่วยเหลือทางจิตวิญญาณแก่ผู้ป่วย: ศีลอภัยบาป ศีลมหาสนิท (โดยเฉพาะในฐานะศีลเสบียง) และศีลเจิมคนไข้

มีแง่มุมเชิงบวกอะไรบ้าง
  ที่มาจากความเจ็บป่วย?

Line deco2

ความเจ็บป่วยสามารถ:

  • ช่วยให้เราตระหนักถึงข้อจำกัดของเรา ความเปราะบางของมนุษย์ และธรรมชาติชั่วคราวของการเดินทางของเราบนโลกนี้

  • ก่อให้เกิดเครือข่ายความสมานฉันท์ที่กว้างขวางและแน่นแฟ้นในระดับครอบครัวและสังคม (อาสาสมัคร) มีเพียงแนวคิดแบบประโยชน์นิยมล้วนๆ เท่านั้นที่นำไปสู่ความเชื่อที่ว่าความเจ็บป่วยของบุคคลเป็นข้อบกพร่องในระดับบุคคล ครอบครัว และสังคมเสมอ

  • เสนอความเป็นไปได้ที่จะรู้ถึงวิธีตีความแผนการของพระเจ้าสำหรับชีวิตของตน "กุญแจ" ของการตีความนี้คือกางเขนของพระคริสตเจ้า พระวจนาตถ์ที่ทรงรับสภาพมนุษย์เสด็จมาพบกับความอ่อนแอของเราโดยรับมันไว้กับพระองค์เองในธรรมล้ำลึกแห่งกางเขน ผู้ที่สามารถรับสิ่งนี้ไว้ในชีวิตได้ จะได้สัมผัสว่าความเจ็บปวดที่ได้รับการส่องสว่างด้วยความเชื่อ สามารถกลายเป็นแหล่งแห่งความหวังและความรอดพ้นได้อย่างไร

  • ก่อให้เกิดความเป็นไปได้ที่เป็นรูปธรรม ซึ่งมอบให้กับเสรีภาพของเรา ในการตัดสินใจว่าอะไรควรเป็นความสำเร็จของการดำรงอยู่ของเรา

  • มอบโอกาสให้ทุกคนได้ทนทุกข์ร่วมกับผู้อื่น ผูกพันความทุกข์ทรมานของทั้งคู่เข้ากับความทุกข์ทรมานของพระคริสตเจ้า และถวายมันเพื่อเห็นแก่ผู้อื่น

  • มันยังสามารถมีคุณค่าในการไถ่กู้สำหรับตัวเราเองและสำหรับผู้อื่น หากความทุกข์ทรมานของเราถูกรวมเข้ากับความทุกข์ทรมานของพระคริสตเจ้า มันก็มีส่วนร่วมในพันธกิจแห่งความรอดพ้นของพระเยซูคริสต์ มันจะกลายเป็นเครื่องมือและเครื่องบูชาที่มีชีวิตเพื่อความรอดพ้นของโลก และสามารถนำมาซึ่งประโยชน์ทางศีลธรรมและจิตวิญญาณแก่ผู้ป่วยและแก่มนุษยชาติ “ข้าพเจ้ากำลังรับความทุกข์ทรมานเพื่อท่านทั้งหลาย ความทุกข์ทรมานของพระคริสตเจ้ายังขาดสิ่งใด ข้าพเจ้าก็เสริมให้สมบูรณ์ด้วยการทรมานในร่างกายของข้าพเจ้าเพื่อพระกายของพระองค์คือพระศาสนจักร” (คส 1:24)

  • เชิญชวนให้เรายึดเอาถ้อยคำของโยบมาเป็นของเรา: “เรายอมรับสิ่งดีๆ จากพระเจ้า เราก็ไม่ควรยอมรับความเลวร้ายบ้างหรือ?... องค์พระผู้เป็นเจ้าประทานให้ และองค์พระผู้เป็นเจ้าทรงเรียกกลับคืนไป ขอถวายพระพรแด่พระนามขององค์พระผู้เป็นเจ้า!” (โยบ 2:10, 1:21)

  • ช่วยให้เราค้นพบพระพักตร์ที่แท้จริงของพระเจ้า: ความเป็นจริงของความชั่วร้าย ความทุกข์ทรมาน หรือสงคราม ไม่ได้ชักนำให้เราปฏิเสธพระเจ้า แต่ “ช่วยชำระแนวคิดที่ผิดพลาดทั้งหมดเกี่ยวกับพระเจ้าให้บริสุทธิ์ และนำเราให้ค้นพบพระพักตร์ที่แท้จริงของพระองค์: พระพักตร์ของพระเจ้าผู้ทรงรับบาดแผลของมนุษยชาติที่บาดเจ็บไว้กับพระองค์เองในพระคริสตเจ้า... องค์พระผู้เป็นเจ้าไม่ได้ทรงขจัดความทุกข์ทรมานและความชั่วร้ายออกไปจากโลก แต่ทรงเอาชนะมันถึงรากถึงโคนด้วยพระหรรษทานอันล้นเหลือของพระองค์” (สมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 16, สาส์น “Urbi et Orbi”, ปัสกา 2007)

ศีลเจิมคนไข้ให้ประโยชน์อะไรบ้าง?

Line deco2

ศีลศักดิ์สิทธิ์นี้ ซึ่งพระคริสตเจ้าทรงตั้งขึ้นไม่ใช่สำหรับคนตาย แต่สำหรับคนเป็น และดังนั้นจึงสำหรับคริสตชนที่ป่วยหนัก:

  • ประทานของประทานพิเศษจากพระจิตเจ้า: เป็นพระหรรษทานแห่งการเล้าโลมใจ สันติสุข และความกล้าหาญเพื่อ:

    • เผชิญกับความยากลำบากของความเจ็บป่วย

    • หลอมรวมตัวเราอย่างใกล้ชิดยิ่งขึ้นกับพระทรมานของพระคริสตเจ้า

    • มีส่วนทำประโยชน์เพื่อประชากรของพระเจ้า

  • อภัยบาปทั้งหมด หากไม่สามารถเฉลิมฉลองศีลอภัยบาปก่อนได้

  • บางครั้งก็ส่งเสริมการรักษาให้หาย หากสิ่งนี้เป็นผลดีต่อความรอดพ้นฝ่ายจิตวิญญาณของผู้ป่วย

  • เตรียมบุคคลนั้นสำหรับการข้ามผ่านไปสู่ชีวิตนิรันดร

  • อนุญาตให้บุคคลนั้นได้รับประโยชน์จากคำภาวนาของพระศาสนจักรทั้งหมด ซึ่ง:

    • เสนอวิงวอนแทนผู้ป่วย

    • ทนทุกข์ร่วมไปกับพวกเขา

    • ถวายตนเองผ่านทางพระคริสตเจ้าแด่พระเจ้าพระบิดา

ควรทำอย่างไร
  สำหรับผู้ป่วยระยะสุดท้าย?

Line deco2

  • ควรระลึกไว้เสมอว่า องค์พระผู้เป็นเจ้าแห่งชีวิตประทับอยู่กับผู้ป่วยในฐานะผู้ทรงพระชนม์และผู้ประทานชีวิต พระองค์ผู้ตรัสว่า “เรามาเพื่อให้เขามีชีวิต และมีชีวิตอย่างบริบูรณ์” (ยน 10:10), “เราเป็นการกลับคืนชีพและเป็นชีวิต ผู้ที่เชื่อในเรา แม้จะตายไปแล้ว ก็จะมีชีวิต” (ยน 11:25), และ “เราจะปลุกเขาให้กลับคืนชีพในวันสุดท้าย” (ยน 6:54)

  • ภายในชีวิตที่กำลังจะดับลงนี้ ควรมองเห็นการเกิดใหม่และการดำรงอยู่ใหม่ ซึ่งพระผู้ทรงกลับคืนพระชนมชีพเสนอให้กับผู้ที่ไม่ได้จงใจต่อต้านความรักของพระองค์ ความตายคือบทสรุปของประสบการณ์บนโลก แต่ความตายก็เปิดมิติใหม่ให้กับเราแต่ละคน เหนือกาลเวลา นั่นคือชีวิตที่สมบูรณ์และเป็นนิรันดร

  • ทุกคนควรได้รับการรับประกันการสนับสนุนที่จำเป็นผ่านการรักษาทางการแพทย์และการแทรกแซงที่เพียงพอ ระบุและจัดการตามเกณฑ์ของความได้สัดส่วนทางการแพทย์ โดยคำนึงถึงความจำเป็นทางศีลธรรมในการบริหารจัดการ (ในส่วนของแพทย์) และการยอมรับ (ในส่วนของผู้ป่วย) ถึงวิธีการรักษาชีวิตซึ่งในสถานการณ์เฉพาะเจาะจง สามารถถือว่าเป็นวิธีการแบบ “ปกติ” แต่สำหรับวิธีการรักษาที่มีความเสี่ยงสูงหรือสามารถตัดสินได้อย่างรอบคอบว่าเป็นวิธีแบบ “พิเศษ” การหันไปใช้วิธีเหล่านี้จะถือว่าถูกต้องตามหลักศีลธรรม แต่เป็นทางเลือกที่ทำหรือไม่ทำก็ได้

  • ผู้ที่ป่วยเป็นโรคที่รักษาไม่หาย ควรได้รับการเตรียมตัวสำหรับความตาย โดยบอกความจริงอย่างอ่อนโยน เลือกเวลาและภาษาที่เหมาะสม หลีกเลี่ยงการนิ่งเงียบที่มาจากความหวังดีแต่ผิดทิศทาง และเหนือสิ่งอื่นใดคือการประกาศว่า “ชีวิตที่ไม่มีวันตาย” นั้นเป็นไปได้ที่ใด

  • ทุกคนควรได้รับการรับประกันการดูแลทางการแพทย์ที่จำเป็น และเหนือสิ่งอื่นใดคือการสนับสนุนทางจิตวิทยาและอารมณ์

  • ควรรับประกันการสนับสนุนครอบครัวที่ตั้งใจจะให้การดูแลที่บ้าน ซึ่งบางครั้งเป็นเวลานาน สำหรับคนที่รักที่ทนทุกข์จากพยาธิสภาพที่เสื่อมถอย (โรคมะเร็ง ความผิดปกติทางระบบประสาท ฯลฯ) หรือต้องการความช่วยเหลือที่เรียกร้องความพยายามอย่างมาก

  • กฎหมายแรงงานควรขยายไปถึงญาติที่อยู่ภายใต้ความตึงเครียดจากการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย โดยให้สิทธิแบบเดียวกับที่มักจะมอบให้กับผู้ปกครองเมื่อมีบุตรเกิดใหม่

  • ต้องหลีกเลี่ยงการการุณยฆาตโดยตรงทุกรูปแบบ

แนวคิดแบบคริสตชน
   เกี่ยวกับการดูแลแบบประคับประคอง
(Palliative care) คืออะไร?

Line deco2

  • ความเชื่อคริสตชนตระหนักถึงความจำเป็นของการดูแลแบบประคับประคองในบางกรณีที่ “มุ่งหวังจะทำให้ความทุกข์ทรมานสามารถทนได้มากขึ้นในระยะสุดท้ายของการเจ็บป่วย และเพื่อให้แน่ใจว่าผู้ป่วยจะได้รับการสนับสนุนและได้รับการร่วมทางในความยากลำบากของพวกเขา” (สมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอล ที่ 2, Evangelium Vitae, ข้อ 65) แท้จริงแล้ว การดูแลแบบนี้มุ่งหวังที่จะบรรเทา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยระยะสุดท้าย ซึ่งมีกลุ่มอาการความทุกข์ทรมานทางร่างกาย จิตใจ และจิตวิญญาณที่กว้างขวาง และดังนั้นจึงต้องการการแทรกแซงจากทีมผู้เชี่ยวชาญที่มีการฝึกอบรมทางการแพทย์ จิตวิทยา และศาสนาอย่างเพียงพอ เพื่อทำงานร่วมกันในการสนับสนุนผู้ป่วยในช่วงวิกฤต

  • ในขณะเดียวกัน สิ่งนี้ก็ยืนยันถึงความจำเป็นในการเคารพเสรีภาพของผู้ป่วย ซึ่งต้องได้รับอนุญาตเท่าที่เป็นไปได้ “เพื่อเติมเต็มหน้าที่ทางศีลธรรมและครอบครัวของพวกเขา และเหนือสิ่งอื่นใด พวกเขาควรจะสามารถเตรียมตัวอย่างมีสติสัมปชัญญะเต็มที่สำหรับการพบปะอันเด็ดขาดของพวกเขากับพระเจ้า” (op. cit., ข้อ 65)

  • ความเชื่อคริสตชนแนะนำว่าการให้ยาแก้ปวดควรได้สัดส่วนกับความรุนแรงของความเจ็บปวดและการรักษา หลีกเลี่ยงการการุณยฆาตทุกรูปแบบ เช่น การให้ยาแก้ปวดในปริมาณมหาศาลโดยมีเจตนาทำให้เสียชีวิต

  • ความเชื่อคริสตชนเตือนใจถึงหลักการของผลกระทบสองทาง (principle of double effect) ที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยาดังกล่าว ในแง่หนึ่ง ยาเหล่านี้บรรเทาความเจ็บปวดได้อย่างแน่นอน แต่ในอีกแง่หนึ่ง มันอาจทำให้เกิดการติดยาหรือแม้แต่เร่งผลร้ายแรงของความเจ็บป่วยให้เร็วขึ้น

  • ความเชื่อคริสตชนสนับสนุนการฝึกอบรมผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลแบบประคับประคอง โดยเฉพาะด้วยการสร้างสถาบันการศึกษาซึ่งอาจเป็นที่สนใจของนักจิตวิทยาหรือผู้ทำงานด้านการอภิบาลด้วย เช่นเดียวกับสถานพยาบาลแบบฮอสพิซ (hospice) สำหรับผู้ป่วยระยะสุดท้าย โดยจำไว้ว่าตั้งแต่ศตวรรษแรก ในสมัยของสมเด็จพระสันตะปาปานักบุญเคลตุส—ผู้สืบตำแหน่งคนที่สามของนักบุญเปโตร—พระศาสนจักรได้จัดเตรียมการก่อสร้างสถานที่เหล่านี้ไว้แล้ว

ความเชื่อคริสตชนกล่าวอย่างไร
   เกี่ยวกับการรักษาทางการแพทย์แบบยื้อชีวิต
(Aggressive medical treatment)?

Line deco2

ความเชื่อคริสตชนยืนยันว่า:

  • การปฏิเสธการรักษาแบบยื้อชีวิตไม่ได้หมายความว่าผู้ป่วยกำลังปฏิเสธชีวิตของตนเอง

  • วัตถุประสงค์ของการไตร่ตรองถึงความเหมาะสมในการเริ่มต้นหรือดำเนินการรักษาต่อไป ไม่ใช่คุณค่าของชีวิตผู้ป่วย แต่เป็นคุณค่าของการรักษาทางการแพทย์สำหรับผู้ป่วย

  • การตัดสินใจที่จะไม่เริ่มต้นหรือยุติการรักษา ถือว่าถูกต้องตามหลักจริยธรรมเมื่อการรักษานั้นจะไม่ได้ผล หรือไม่สมน้ำสมเนื้ออย่างชัดเจนกับจุดประสงค์ในการรักษาชีวิตหรือรักษาผู้ป่วยให้หาย

  • ดังนั้น การปฏิเสธการรักษาแบบยื้อชีวิตจึงเป็นการแสดงออกถึงความเคารพที่พึงมีต่อผู้ป่วยตลอดเวลา

  • การให้เครื่องช่วยหายใจ การให้อาหารและน้ำ และการรักษาอาการปวดแก่ผู้ป่วย (หากมี) ไม่ถือเป็นการรักษาแบบยื้อชีวิต

ดังนั้น การกล่าวตกลงต่อชีวิตจึงเรียกร้องให้ปฏิเสธทั้งการรักษาแบบยื้อชีวิตและการการุณยฆาตด้วย และสิ่งนี้ใช้ได้กับทั้งสองมิติ:

  • ใช้กับการรักษาแบบยื้อชีวิต ซึ่งกล่าวว่า: ฉันมีอำนาจที่จะกันความตายออกไป

  • ใช้กับการการุณยฆาต ซึ่งกล่าวว่า: ฉันมีอำนาจที่จะเร่งความตายให้มาถึงก่อนเวลา

ไม่มีสิ่งใดเลยที่ใช้ตรรกะที่ถูกต้อง เพราะทั้งคู่ใช้มุมมองที่ว่า “ฉันเป็นเจ้าของชีวิต และฉันคือผู้ตัดสินใจว่ามันเริ่มต้นเมื่อใด ยาวนานแค่ไหน สิ้นสุดเมื่อใด...”

ดังนั้น ทุกคนที่มีเจตนาดีควรกล่าว: สาม “รับ”:

  • ต่อชีวิต

  • ต่อการดูแลแบบประคับประคอง

  • ต่อการช่วยเหลือที่เพียงพอสำหรับผู้ป่วยและผู้สูงอายุ

สาม “ปฏิเสธ”:

  • ต่อการการุณยฆาต

  • ต่อการรักษาแบบยื้อชีวิต

  • ต่อการทอดทิ้งผู้ที่อ่อนแอที่สุด

 

การให้อาหารและน้ำทางสายยาง
  ถือเป็นการรักษาแบบยื้อชีวิตหรือไม่?

Line deco2

ไม่

“การให้อาหารและน้ำแม้ด้วยวิธีเทียม โดยหลักการแล้วถือเป็นวิธีการรักษาชีวิตแบบปกติและได้สัดส่วน ดังนั้น จึงถือเป็นข้อบังคับในขอบเขตและระยะเวลาที่สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่าสามารถบรรลุจุดมุ่งหมายที่เหมาะสมของมัน ซึ่งก็คือการให้ความชุ่มชื้นและสารอาหารแก่ผู้ป่วย ด้วยวิธีนี้ ความทุกข์ทรมานและความตายจากการอดอาหารและภาวะขาดน้ำจึงถูกป้องกันไว้ได้” (CDF, คำตอบต่อคำถามบางประการของการประชุมสภาพระสังฆราชคาทอลิกแห่งสหรัฐอเมริกา เกี่ยวกับการให้อาหารและน้ำด้วยวิธีเทียม) แม้เมื่อแพทย์ผู้เชี่ยวชาญจะตัดสินด้วยความมั่นใจทางศีลธรรมว่าผู้ป่วยจะไม่มีวันฟื้นคืนสติ “ผู้ป่วยใน ‘ภาวะผัก/เจ้าหญิงนิทรา (permanent vegetative state)’ ก็ยังเป็นบุคคลที่มีศักดิ์ศรีของมนุษย์ขั้นพื้นฐาน และดังนั้นจะต้องได้รับการดูแลตามปกติและได้สัดส่วน ซึ่งโดยหลักการแล้วรวมถึงการให้น้ำและอาหารแม้ด้วยวิธีเทียม” (op. cit.)

และต้องไม่ลืมด้วยว่า:

  • ในปัจจุบัน ไม่มีผู้เชี่ยวชาญคนใดสามารถประกาศความไม่สามารถย้อนกลับได้ของภาวะผัก (vegetative state) ยกเว้นบนพื้นฐานของการตัดสินใจที่มาจากอัตวิสัยล้วนๆ

  • การประกาศในช่วงเวลาหนึ่ง ไม่สามารถถูกนำมาถือเป็นเจตนารมณ์ของบุคคลเกี่ยวกับการตัดสินใจในทำนองนี้ เช่น ความคิดเห็นต่อต้านหรือไม่ต่อต้านวิธีการรักษา ซึ่งในหลายๆ สิ่ง ถือเป็นเส้นแบ่งระหว่างการรักษาโรคและการให้อาหาร

ความเจ็บป่วย ความทุกข์ทรมาน
  และความตายจะสิ้นสุดลงเมื่อใด?

Line deco2

สิ่งเหล่านี้จะสิ้นสุดลงเมื่อพระคริสตเจ้าองค์พระผู้เป็นเจ้าเสด็จกลับมาในวาระสุดท้ายของโลก เพื่อปลดปล่อยจักรวาลจากความเน่าเปื่อยและความตาย และเพื่อฟื้นฟูมันด้วย “ฟ้าใหม่และแผ่นดินใหม่” (2 ปต 3:13)

 

 

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมในหัวข้อนี้ โปรดดูเอกสารของสมเด็จพระสันตะปาปาดังต่อไปนี้:

  • คำสอนพระศาสนจักรคาทอลิก (CCC), ข้อ 309-314; 1499-1525

  • บทสรุปคำสอนพระศาสนจักรคาทอลิก, ข้อ 57-58; 313-320

  • สมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอล ที่ 2, Salvifici Doloris, 1984; Evangelium Vitae, 1995

  • สมณะกระทรวงเพื่อหลักความเชื่อ, Donum Vitae, 1987; คำตอบต่อคำถามบางประการของการประชุมสภาพระสังฆราชคาทอลิกแห่งสหรัฐอเมริกา เกี่ยวกับการให้อาหารและน้ำด้วยวิธีเทียม, 1 สิงหาคม 2007

BOOK

➥ บทที่ 8 ตอนที่ 2 "หน้าที่ของแพทย์"