Skip to main content
20 คำถาม “พระวรสาร”

Book cover gospel

12. มีทางเลือกอื่นใดบ้างนอกเหนือจากสมมติฐานสี่เอกสาร

แม้จะได้รับความนิยม แต่มุมมองแบบสี่เอกสารก็ยังห่างไกลจากการเป็นที่ยอมรับอย่างเป็นเอกฉันท์จากนักวิชาการ และในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา มันก็ถูกท้าทายมากขึ้นเรื่อยๆ

Q เป็นเพียงแหล่งข้อมูลสมมติ เราไม่มีสำเนาของมันเลย และยังมีวิธีอื่นๆ ในการอธิบายว่าทำไมมัทธิวและลูกาจึงมีข้อความที่ตรงกัน 235 ข้อ ดังนั้น Q อาจไม่เคยมีอยู่จริงเลยก็ได้

สิ่งที่ไม่แน่นอนยิ่งกว่านั้นคือการมีอยู่ของเอกสารอย่าง M และ L ไม่เพียงแต่พวกมันจะเป็นเพียงสมมติฐานล้วนๆ เท่านั้น แต่มันยังไม่ชัดเจนด้วยว่ามัทธิวหรือลูกาจะใช้เอกสารสำหรับเนื้อหาส่วนนี้

ลูกาอาจสัมภาษณ์พระนางมารีย์ด้วยวาจาสำหรับเนื้อหาในเรื่องราววัยเยาว์ของท่าน หรือหากท่านมีแหล่งข้อมูลที่เป็นลายลักษณ์อักษรสำหรับเรื่องนี้ ทำไมมันจะต้องเป็นเอกสารฉบับเดียวกับที่ท่านใช้สำหรับนิทานเปรียบเทียบเรื่องบุตรล้างผลาญด้วยล่ะ (ลูกา 15:11–32) เป็นไปได้มากกว่าที่ลูกาผสมผสานเนื้อหาจากหลายแหล่งข้อมูล ทั้งมุขปาฐะและลายลักษณ์อักษร (เทียบ ลูกา 1:1–2)

ดังนั้น เราจึงควรพิจารณาทางเลือกอื่นนอกเหนือจากสมมติฐานสี่เอกสาร ทางเลือกหนึ่ง ซึ่งรู้จักกันในชื่อ สมมติฐานของกรีสบาค (Griesbach hypothesis) ยึดถือว่ามัทธิวเขียนก่อน ลูกาใช้มัทธิว และจากนั้นมาระโกก็เรียบเรียงมัทธิวและลูกาเข้าด้วยกันและผลิตเรื่องราวที่สั้นและกระชับกว่า มุมมองนี้สอดคล้องกับความจริงที่ว่ามาระโกแทบจะไม่มีสิ่งใดเลยที่ไม่พบในมัทธิวหรือลูกา

อย่างไรก็ตาม มุมมองนี้ไม่ได้อธิบายว่าทำไมภาษาของมาระโกจึงได้รับการขัดเกลาน้อยกว่าของมัทธิวและลูกา (มันดูเหมือนพวกเขาขัดเกลามาระโกมากกว่า) ทำไมมาระโกจึงใช้คำมากกว่าเพื่อเล่าเหตุการณ์ (มันดูเหมือนมัทธิวและลูกาย่อร้อยแก้วของมาระโกเพื่อหาพื้นที่สำหรับเนื้อหาใหม่มากกว่า) หรือทำไมมาระโกจึงละเว้นข้อมูลที่มีคุณค่าสูงจำนวนมากที่มีอยู่ในมัทธิวและลูกา (เช่น การประสูติจากหญิงพรหมจารี บทข้าแต่พระบิดา ฯลฯ) เพียงเพื่อที่จะรวมข้อความที่มีคุณค่าน้อยกว่าเพียงไม่กี่ข้อความ (เช่น การรักษาคนตาบอดหรือคนหูหนวกเพิ่มเติม)

ยิ่งไปกว่านั้น สมมติฐานของกรีสบาคยังขัดแย้งโดยตรงกับข้อมูลที่เก่าแก่ที่สุดที่เรามีเกี่ยวกับพระวรสารของมาระโก ซึ่งยึดถือว่ามันอิงจากการเทศน์สอนของเปโตร ไม่ใช่มัทธิวและลูกา ข้อมูลนี้มาจาก ยอห์น ผู้อาวุโส ซึ่งเป็นผู้เห็นเหตุการณ์ในพันธกิจของพระเยซูเจ้าในศตวรรษที่หนึ่ง ผู้ซึ่งอยู่ในแวดวงของผู้ที่เขียนพันธสัญญาใหม่ และอาจเป็นหนึ่งในผู้เขียนด้วย (ดูคำตอบข้อ 7) คำให้การดังกล่าวไม่ควรถูกปัดตกไปง่ายๆ

ทางเลือกอื่นรู้จักกันในชื่อ สมมติฐานของฟาร์เรอร์ (Farrer hypothesis) ตามมุมมองนี้ มาระโกเขียนก่อน มัทธิวขยายความมาระโก และจากนั้นลูกาก็ใช้ทั้งมาระโกและมัทธิว มุมมองนี้ขจัดความจำเป็นสำหรับเอกสาร Q เนื่องจากข้อความ 235 ข้อที่มัทธิวและลูกามีร่วมกันนั้น สามารถนำมาโดยตรงจากมัทธิว โดยไม่จำเป็นต้องมีแหล่งข้อมูลเพิ่มเติม

ความท้าทายสำหรับมุมมองนี้คือ การจะอธิบายการจัดระเบียบของเนื้อหาส่วนนี้ในลูกาได้อย่างไร ในมัทธิว พระดำรัสของพระเยซูเจ้าได้รับการจัดเรียงเป็นบทเทศน์สอนอย่างเป็นระเบียบตามหัวข้อ ซึ่งก็คือบทเทศน์สอนหลักทั้งห้าของมัทธิว (ดูคำตอบข้อ 2) อย่างไรก็ตาม หากลูกานำเนื้อหานี้มาจากมัทธิว ท่านก็จะต้องแยกบทเทศน์สอนเหล่านี้ออกจากกัน และโปรยพระดำรัสกระจัดกระจายไปทั่วพระวรสารของท่าน

นักวิชาการบางคนมีมุมมองที่ไม่เห็นด้วยอย่างยิ่งกับแนวคิดนี้ เรจินัลด์ ฟูลเลอร์ กล่าวว่าหากลูกาทำเช่นนี้ มันก็จะเป็นการแยกไข่ที่เจียวแล้วให้กลับเป็นเหมือนเดิมอย่างบ้าคลั่ง บี.เอช. สตรีทเตอร์ อธิบายเรื่องนี้อย่างหยาบกระด้างยิ่งกว่า โดยกล่าวว่าทฤษฎีที่จะทำให้ผู้เขียนสามารถทำกระบวนการเช่นนั้นได้ จะเป็นที่ยอมรับได้ก็ต่อเมื่อมีเหตุผลอื่นที่ทำให้เราเชื่อว่าเขาเป็นคนสติเฟื่อง

ทางเลือกที่หลีกเลี่ยงประเด็นยากนี้รู้จักกันในชื่อ สมมติฐานของวิลเคอ (Wilke hypothesis) ตามมุมมองนี้ มาระโกเขียนก่อน ลูกาขยายความมาระโก และจากนั้นมัทธิวก็ใช้มาระโกและลูกา สิ่งนี้ก็ช่วยขจัดความจำเป็นสำหรับ Q ได้เช่นกัน ตามมุมมองนี้ มัทธิวนำข้อความ 235 ข้อมาจากลูกาโดยตรง ซึ่งกระจัดกระจายอยู่ตามที่ต่างๆ อย่างไรก็ตาม ด้วยความเป็นนักจัดระเบียบ มัทธิวจึงนำข้อความเหล่านั้นและพระดำรัสอื่นๆ ของพระเยซูเจ้ามาจัดเรียงเป็นบทเทศน์สอนอย่างเป็นระเบียบตามหัวข้อ

แม้ว่าปัจจุบันนักวิชาการเกือบทั้งหมดจะเห็นพ้องต้องกันว่ามาระโกถูกเขียนขึ้นเป็นฉบับแรก และสมมติฐานสี่เอกสารก็ยังคงได้รับความนิยม แต่ทางเลือกอื่นๆ ก็กำลังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้น ผู้เขียนคนปัจจุบันชอบสมมติฐานของวิลเคอ

• • •

Book cover gospel

➥ 12. มีทางเลือกอื่นใดบ้างนอกเหนือจากสมมติฐานสี่เอกสาร