ในโลกของวรรณกรรมสืบสวนสอบสวนที่เต็มไปด้วยนักสืบผู้ปราดเปรื่องและพึ่งพิงหลักตรรกะทางนิติวิทยาศาสตร์ คุณพ่อบราวน์ (Father Brown) ถือเป็นขั้วตรงข้ามที่สร้างความประหลาดใจได้อย่างน่าทึ่งที่สุด ท่านเป็นบาทหลวงคาทอลิกร่างเล็ก รูปร่างดูไร้ทรวดทรง ใบหน้ากลมดูซื่อไร้เดียงสา และมักจะปรากฏตัวพร้อมกับร่มสีดำคันเก่าที่พังจนแทบจะซ่อมไม่ได้ ทว่าภายใต้รูปลักษณ์ภายนอกที่ดูงุ่มง่ามและเรียบง่ายนี้ กลับซ่อนไว้ซึ่งสายตาที่มองทะลุถึงก้นบึ้งของจิตวิญญาณมนุษย์ ท่านไม่ได้ไขคดีด้วยการมุ่งหาเถ้าซิการ์หรือรอยเท้า แต่ไขปริศนาด้วยการทำความเข้าใจในบาปและความร่วงหล่นของสัญชาตญาณดิบในตัวคน  

หนังสือ The Wisdom of Father Brown ซึ่งเป็นผลงานประพันธ์ของ จี.เค. เชสเตอร์ตัน (G.K. Chesterton) ตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1914 เล่มนี้ เป็นการกลับมาอีกครั้งของบาทหลวงนักสืบที่นักอ่านทั่วโลกรัก ในภาคนี้ ผู้อ่านจะได้ติดตามท่านเดินทางออกจากเขตวัดเล็กๆ ไปเผชิญหน้ากับความลึกลับในฉากหลังที่หลากหลายยิ่งขึ้น ตั้งแต่เรื่องราวของนักมายากลและนักดัดเสียงในเมืองตากอากาศริมทะเล ไปจนถึงรังโจรป่าบนเทือกเขาในอิตาลี สิ่งที่เชสเตอร์ตันนำเสนออย่างแยบคายผ่านตัวละครนี้ คือแนวคิดที่ว่าความรู้เรื่องอาชญากรรมของคุณพ่อบราวน์ไม่ได้มาจากตำราอาชญาวิทยา แต่มาจากการรับฟังเสียงกระซิบแห่งความชั่วร้ายในห้องสารภาพบาป ท่านรู้ดีว่ามนุษย์ธรรมดาคนหนึ่งสามารถกระทำสิ่งที่โหดร้ายที่สุดได้อย่างไรเมื่อถูกต้อนให้จนมุม  

ความท้าทายในการแปลผลงานคลาสสิกของเชสเตอร์ตัน ไม่ได้หยุดอยู่เพียงการถอดความรูปประโยคภาษาอังกฤษ แต่คือการถ่ายทอด ความย้อนแย้ง (Paradox) และอารมณ์ขันแบบตลกร้ายที่แฝงอยู่ในการวิพากษ์สังคมและชนชั้นสูง ผู้เขียนมักจะชี้ให้เห็นว่าความงมงายและอคตินั้นเป็นสิ่งชั่วร้ายที่บังตาผู้คนได้สนิทกว่าความมืดมิดใดๆ เพื่อให้ผู้อ่านชาวไทยได้อรรถรสและสัมผัสถึงบรรยากาศดั้งเดิมอย่างครบถ้วน ผู้แปลจึงได้ตั้งใจเลือกใช้คำศัพท์ทางคาทอลิกที่ถูกต้องและสอดคล้องกับบริบท เช่น การเรียกขานคุณพ่อ การกล่าวถึงสัตบุรุษ หรือศาสนกิจต่างๆ ผสมผสานกับการขัดเกลาสำนวนให้อ่านง่าย ลื่นไหล แต่ยังคงไว้ซึ่งความสละสลวยของภาษาวรรณกรรมตะวันตกในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 อย่างเคร่งครัด  

ขอเชิญผู้อ่านร่วมก้าวเข้าสู่โลกที่ความจริงมักซ่อนตัวอยู่เบื้องหลังความธรรมดาสามัญ และร่วมเดินทางไปกับบาทหลวงผู้ใช้ความเข้าอกเข้าใจในความเป็นมนุษย์เป็นกุญแจไขปริศนาที่เฉียบคมที่สุด ไม่แน่ว่าเมื่อพลิกหน้ากระดาษไปจนจบ คุณอาจพบว่าความลึกลับที่น่าหวาดหวั่นที่สุดบนโลกใบนี้ ไม่ใช่อาชญากรรมที่ซับซ้อนซ่อนเงื่อน แต่คือความเรียบง่ายของจิตใจมนุษย์นั่นเอง

faith4thai.com

---

 

The Wisdom of Father Brown
- G.K. Chesterton -