จงเพ่งพินิจดูตัวท่านเองให้ดีเถิด แลจงระแวดระวังมิให้ท่านไปตัดสินกิจการของผู้อื่น ในการตัดสินผู้อื่นนั้น มนุษย์ย่อมเหนื่อยแรงเปล่า บ่อยครั้งที่เขาหลงผิด แลพลัดตกลงสู่บาปได้โดยง่าย ทว่าในการตัดสินแลพินิจพิเคราะห์ตนเองนั้น เขาย่อมลงแรงไปสู่จุดมุ่งหมายอันดีงามอยู่เสมอ บ่อยครั้งที่เรามักตัดสินสรรพสิ่งตามแต่ความพอใจของเรา ด้วยเหตุว่าเราย่อมสูญเสียวิจารณญาณอันเที่ยงแท้ไปได้โดยง่าย เพราะความรู้สึกส่วนตัวของเราเอง แม้พระเจ้าจะทรงเป็นเป้าหมายแห่งความปรารถนาของเราแต่เพียงผู้เดียวอยู่เป็นนิจ เราก็คงจักมิถูกรบกวนจิตใจได้โดยง่ายจากวิจารณญาณอันผิดเพี้ยนแห่งความพอใจของเรา
2. ทว่าบ่อยครั้ง ความคิดอันเร้นลับบางประการที่แอบแฝงอยู่ภายในตัวเรา หรือแม้แต่สภาวการณ์ภายนอกบางอย่าง กลับชักนำให้เราหันเหออกจากทางที่ถูกที่ควร ชนเป็นอันมากมักลอบแสวงหาผลประโยชน์ของตนเองในกิจการที่เขากระทำ ทว่าเขากลับหาได้รู้ตัวไม่ เขาทั้งหลายดูเหมือนจะดำเนินชีวิตอยู่ในความสงบสุขแห่งจิตใจ ตราบเท่าที่สรรพสิ่งยังเป็นไปได้ด้วยดีแลสมดั่งใจปรารถนา ทว่าหากความปรารถนาของเขาถูกขัดขวางแลพังทลายลง เมื่อนั้นเขาย่อมสั่นคลอนแลเกิดความขัดเคืองใจในทันทีทันใด ความแตกต่างหลากหลายทางความรู้สึกแลความคิดเห็น บ่อยครั้งย่อมนำมาซึ่งความแตกแยกในหมู่มิตรสหาย ในหมู่เพื่อนร่วมชาติ แลในหมู่นักบวชตลอดจนชนผู้เลื่อมใสศรัทธาในพระเจ้า
3. ธรรมเนียมปฏิบัติอันหยั่งรากลึกแล้วย่อมมิอาจละทิ้งได้โดยง่าย แลหามีมนุษย์ผู้ใดที่จะยอมถูกชักนำให้มองสิ่งต่างๆ ผ่านสายตาของผู้อื่นได้โดยง่ายไม่ หากแม้ท่านพึ่งพิงในเหตุผลหรือประสบการณ์ของตัวท่านเอง ยิ่งกว่าในพระฤทธานุภาพแห่งองค์พระเยซูคริสต์ไซร้ แสงสว่างของท่านก็จักมาถึงอย่างเชื่องช้าแลยากเย็นยิ่งนัก ด้วยว่าพระเจ้าทรงมีพระประสงค์ให้เรายอมจำนนต่อพระองค์อย่างบริบูรณ์ แลประสงค์ให้เหตุผลทั้งสิ้นของเราได้รับการยกย่องเชิดชูขึ้นด้วยความรักอันล้นปรี่ที่มีต่อพระองค์
คำถามเพื่อการรำพึงแลเจริญชีวิตฝ่ายวิญญาณจิต
1. ข้าพเจ้ามักด่วนตัดสินการกระทำของผู้อื่นจากความรู้สึกและอคติส่วนตัว หรือได้หันมาเพ่งพินิจพิเคราะห์ความบกพร่องภายในจิตใจของตนเองมากกว่า?
2.ความสงบสุขของข้าพเจ้าขึ้นอยู่กับความสมหวังในสิ่งฝ่ายโลก หรือข้าพเจ้าพร้อมที่จะยอมจำนนต่อพระประสงค์ของพระเจ้าด้วยความรักอันบริบูรณ์ แม้ในยามที่ผิดหวัง?
บทภาวนาประจำบทที่ 14
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า องค์พระผู้พิพากษาอันเที่ยงธรรม ขอทรงโปรดประทานดวงตาอันบริสุทธิ์แลมโนธรรมอันเที่ยงตรงให้แก่ข้าพระองค์ เพื่อมิให้ข้าพระองค์ด่วนตัดสินผู้อื่นจากความรู้สึกแลอคติส่วนตน ขอทรงช่วยให้ข้าพระองค์หันกลับมาเพ่งพินิจแลตักเตือนตนเองอยู่เสมอ ขอทรงขจัดความคิดอันเห็นแก่ตัวแลความปรารถนาอันซ่อนเร้น ที่คอยชักนำจิตใจของข้าพระองค์ให้หวั่นไหวไปตามสภาวการณ์ของโลก
ขอทรงโปรดให้เหตุผลแลประสบการณ์ทั้งสิ้นของข้าพระองค์ ยอมสยบอยู่ภายใต้พระฤทธานุภาพแลพระประสงค์ของพระองค์ ขอทรงเติมเต็มดวงใจของข้าพระองค์ด้วยความรักอันบริบูรณ์ เพื่อให้ข้าพระองค์ก้าวพ้นจากความแตกแยกแลธรรมเนียมอันคับแคบ
ทั้งนี้ เพื่อข้าพระองค์จะสามารถจำลองแบบชีวิตขององค์พระคริสต์ ได้อย่างสมบูรณ์ เพื่อคู่ควรกับชีวิตนิรันดร์ด้วยเทอญ อาแมน
